Jaarrekening - Overzicht van baten en lasten

Jaarrekening 2025 ten opzichte van actuele begroting 2025

Bestuur
De commissie BBV (Besluit begroting en verantwoording) heeft eind 2025 een stellige uitspraak gedaan over de verwerking van de APPA-pensioenen (Algemene pensioen- en uitkeringswet politieke ambtsdragers) in de gemeentelijke jaarrekening. Dit heeft ertoe geleid dat er een extra bedrag in de voorziening opbouw en voorziening gewezen wethouders is gestort van € 1.167.683. Daarnaast zijn er enkele kleinere posten overschreden. Dit komt vooral door kleine overschrijdingen op kosten accountant en op het werkbudget bestuurlijke vernieuwing. 

De hogere baten worden veroorzaakt door een vrijval in de voorziening gewezen wethouders naar aanleiding van de actuariële berekening. De hoogte van deze vrijval is € 255.350.

Multifunctioneel meubilair raadzaal
De nieuwe inrichting van de raadzaal is afgerond. De uiteindelijke kosten vallen € 43.000 hoger uit dan geraamd. Dit komt door marktprijsstijgingen en aanvullende ontwerp- en uitvoeringskosten die tijdens de verdere uitwerking van het inrichtingstraject noodzakelijk bleken. Hiermee voldoet de raadzaal weer aan de gewenste functionaliteit en uitstraling.

Jaarrekening 2025 ten opzichte van actuele begroting 2025

Crisisbeheersing en brandweer
De onderschrijding wordt met name veroorzaakt doordat de bijdrage aan Veiligheidsregio Fryslân in 2025 lager is uitgevallen dan begroot (€ 38.500).

Openbare orde en veiligheid
De kosten openbare orde en veiligheid zijn lager uitgevallen dan begroot (€34.000). 

Jaarrekening 2025 ten opzichte van actuele begroting 2025

Verkeer en vervoer
Het verschil op het taakveld verkeer en vervoer kent diverse oorzaken. Zo is het budget voor verkeerskundige knelpunten in 2025 niet volledig uitgegeven (€ 221.000). Eind 2023 is een start gemaakt met de aanpak van een aantal verkeerskundige knelpunten die door middel van kleinschalige maatregelen kunnen worden opgelost. Dit zetten wij door in 2026 (zie ook incidentele middelen van 2025 naar 2026). Ook hebben wij aandacht voor knelpunten die wat complexer zijn en waarvoor eerst nader onderzoek nodig is.

Daarnaast hebben wij in 2025 minder geld uitgegeven aan onderhoud bruggen en duikers. Oorzaak hiervan is dat er opdrachten zijn uitgezet, maar nog niet tot uitvoering zijn gekomen (€ 58.000). Ook vielen de kosten voor straatreiniging mee (€ 55.000).

Tegenover deze onderrealisatie stonden ook meerkosten. Zo hebben wij in 2025 meer geld moeten uitgeven aan de afvoer van sloot- en bermmaaisel als gevolg van ecologisch bermonderhoud. Daarnaast hebben wij meer walbeschoeiingen moeten aanbrengen langs slootkanten. Wij hebben een aantal bermen laten verlagen om de afvoer van regenwater te kunnen herstellen (€ 131.000). Ook de doorbelastingen op dit taakveld (tractie en uren) waren hoger dan begroot (€ 47.000).

Tenslotte zijn er op diverse budgetten kleine overschrijdingen (€ 38.000).

Mutaties reserves
De onttrekking uit de reserve betreft de dekking van de kapitaallasten (€ 267.000), de onttrekking uit de reserve investeringsambities voor de voorbereidingskosten van het project Lycklamaweg (€ 60.000) en de dekking van de overheveling incidentele budgetten uit 2023 en 2024 (€ 540.000). De eerste twee mutaties zijn volgens de begroting uitgevoerd. Voor de overgehevelde incidentele budgetten is slechts € 309.000 uitgegeven. Dit bedrag is daadwerkelijk aan de algemene reserve onttrokken.

Meerjarig investeringsbudget kwaliteit wegen
In 2025 is op verschillende wegen in het veengebied groot onderhoud uitgevoerd. Dit is betaald uit het investeringskrediet.
Daarnaast is een onderzoek gestart naar veenwegen en de gevolgen van droge zomers voor het diepere veen onder deze wegen. De resultaten van dit onderzoek worden in juni 2026 verwacht.
Het investeringskrediet wordt ook ingezet om de kwaliteit van de wegen verder te verbeteren en om lokale, gevaarlijke verzakkingen aan te pakken.

Openbare verlichting
In 2025 zijn 82 armaturen vervangen door led-armaturen. Hiermee is het aantal lichtmasten met ledverlichting gestegen naar 96%. Om de doelstelling te behalen (het volledig vervangen van oude verlichting door ledverlichting) is het nodig om het resterende krediet vanuit 2025 mee te nemen naar 2026.

Vervanging walbeschoeiing Tjonger 
Bij de fietspont in de Tjonger is een walbeschoeiing aangebracht. Deze walbeschoeiing was aan beide zijden van de Tjonger aan vervanging toe. Deze wordt eind 2026 vervangen. De werkzaamheden worden in samenwerking met De Fryske Marren aanbesteed en zijn uitgesteld o.a. vanwege problemen met de vergunningverlening.

Vervangen Duikers 
De werkzaamheden zijn in 2025 afgerond. Het krediet kan worden afgesloten.

Planontwikkeling Groene hart 
Voor een toelichting op de ontwikkelingen rondom het Groene hart verwijzen wij naar programma 3.

Planontwikkeling Acht Pilarenplein
Voor een toelichting op de ontwikkelingen rondom het Acht Pilarenplein verwijzen wij naar programma 3.

Project Lycklamaweg
Vooruitlopend op de integrale herinrichting van de Lycklamaweg zijn tijdelijke maatregelen genomen. Op basis van positieve ervaringen blijven deze maatregelen van kracht totdat de herinrichting van de Lycklamaweg start.
Het betreft belijning voor fietsers, zebrapaden en drie verkeersdrempels. Na het raadsbesluit is in 2025 verder gewerkt aan de voorbereiding van het bestek.

Integraal Strategisch HuisvestingsPlan - deel infrastructuur
Bij de raadsvergadering van oktober 2025 is het ISHP vastgesteld en krediet beschikbaar gesteld voor de uitvoering van het ISHP. Het beschikbare krediet voor 2025 is € 11.464.000. Van dit krediet is € 640.000 beschikbaar voor infrastructuur, dit wordt in bovenstaande overzicht gepresenteerd. Het resterende bedrag € 10.824.000 wordt in programma 4 gepresenteerd aangezien dit onderwijs betreft. Er zijn nog geen kosten voor gemaakt.

Centrumontwikkeling Noordwolde en Wolvega zijn door de iv3-indeling verplaatst naar programma 3. 

Jaarrekening 2025 ten opzichte van actuele begroting 2025

Lasten en baten
Fysieke bedrijfsinfrastructuur
Dit taakveld betreft de gemeentelijke bedrijventerreinen (grondexploitaties). In de jaarrekening treffen wij de hiervoor benodigde voorzieningen en eventuele winstnemingen, conform de geldende regelgeving met betrekking tot grondexploitaties. Een nadere toelichting is opgenomen in de paragraaf Grondbeleid en in de toelichting op de activa (voorraden, boekwaarden grondexploitaties en prognose grondexploitaties).

Excel-tabel

Centrumontwikkeling Noordwolde 
In 2025 is verder gewerkt aan de centrumontwikkeling van Noordwolde. De werkzaamheden op het Manauplein zijn afgerond. Het resterende budget is bestemd voor de restauratie en verplaatsing van de muziekkoepel.

Herinrichting centrum Wolvega
De werkzaamheden voor de herinrichting van het centrum Wolvega zijn in 2025 afgerond (zie toelichting programma 3), daarom wordt het krediet afgesloten. Er worden in 2026 nog wel wat kosten gemaakt, waardoor het daadwerkelijke restant van dit krediet lager is. Deze kosten kunnen echter niet op dit krediet worden geboekt omdat het kosten zijn die volgens het BBV niet onder een investering vallen. Deze kosten worden in 2026 verantwoord.

Jaarrekening 2025 ten opzichte van actuele begroting 2025

Onderwijshuisvesting
De lasten op het taakveld onderwijshuisvesting zijn € 98.000 hoger dan begroot. Dit komt door hogere energiekosten en extra onderhoudskosten.

Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
De Specifieke uitkering OAB (Onderwijs Achterstanden Beleid) heeft zowel aan de batenkant als aan de lastenkant een saldo van € 125.000. De Specifieke uitkering NPO (Nationaal Programma Onderwijs) heeft aan de lastenkant een saldo van € 146.000 en aan de batenkant een saldo van € 129.000. Per saldo is dit € 17.000. Daarnaast wordt het verschil op het taakveld veroorzaakt door lagere kosten voor leerlingvervoer (€ 91.000).  

ISHP Matthijsje 
Het gehele investeringskrediet is uitbetaald aan Matthijsje, dit is in 2025 afgerond. 

Integraal Strategisch HuisvestingsPlan - deel gebouwen
Bij de raadsvergadering van oktober 2025 is het ISHP vastgesteld en krediet beschikbaar gesteld voor de uitvoering van het ISHP. Het beschikbare krediet voor 2025 is € 11.464.000. Van dit krediet is € 10.824.000 beschikbaar voor de gebouwen, dit wordt in bovenstaande overzicht gepresenteerd. Het resterende bedrag € 640.000 wordt in programma 2 gepresenteerd aangezien dit infrastructuur betreft.
Er zijn nog geen kosten voor gemaakt.

Investeringsbudget gemeentelijke gebouwen op basis van het Meerjarig Onderhoudsplan (MJOP) 2024 en 2025
In 2025 zijn diverse onderhoudsinvesteringen uitgevoerd, maar een aanzienlijk deel van de geplande werkzaamheden is doorgeschoven naar 2026. Dit komt doordat binnen het ISHP nog onduidelijk was welke schoolgebouwen behouden zouden blijven. Om onnodige uitgaven te voorkomen, is het onderhoud tijdelijk stopgezet. Nu het ISHP is vastgesteld, kan het uitgestelde werk in 2026 worden hervat en uitgevoerd.

Jaarrekening 2025 ten opzichte van actuele begroting 2025

Sportaccommodaties
Voor zwembad en sporthal (en kiosk) de Dobbe en de Steense is meer uitgegeven aan gas (€ 77.000), electriciteit (€ 60.000), dagelijkse exploitatie (€ 93.000) en onderhoud (€ 40.000) dan begroot. Het structurele effect hiervan nemen wij mee bij de voorjaarsnota 2026 en kadernota 2027-2030. De kosten van dagelijkse exploitatie zijn ook grotendeels de inkopen, waar meer baten tegenover staan dan begroot (€ 108.000). Daarnaast zijn er nog een paar nabetalingen gedaan (€ 20.000) vanuit de subsidieregeling verduurzaming dorpshuizen en sportaccommodaties (SVDS). 

Cultureel- presentatie, productie en participatie
Er zijn voor muziekonderwijs minder subsidies verstrekt dan begroot, daarnaast zijn er na vaststelling ook enkele terugvorderingen gedaan (€ 32.000). 

Openbaar groen (openlucht)recreatie
Voor het beleidsveld recreatie & toerisme zijn minder uitgaven gedaan dan begroot (€ 91.000). 

Investeringsbudget gemeentelijke gebouwen op basis van het Meerjarig Onderhoudsplan (MJOP) 2024 en 2025

In 2025 zijn de resterende onderhouds- en vervangingswerkzaamheden uitgevoerd. Hiermee zijn fase 2 en 3 van de renovatie van Zwembad De Steense afgerond, waarbij onder andere de luchtbehandelingsinstallatie is vervangen door een duurzaam en energie-efficiënt systeem. De kosten overschrijden het geautoriseerde krediet. Dit is het gevolg van het feit dat een deel van het krediet in de jaarrekening 2024 ten onrechte is afgesloten. Daarnaast is bij de dekking uitgegaan van SPUK-middelen, die uiteindelijk niet inzetbaar bleken voor deze uitgaven.

Project Driewegsluis
Op het westelijke eiland zijn de civieltechnische werkzaamheden voor de herinrichting van de Driewegsluis afgerond. Op het oostelijke eiland staat de bouw van het nieuwe sanitair gebouw als laatste onderdeel van de realisatie op de planning voor 2026. De voorbereidingsfase is inmiddels volledig afgerond. De benodigde offertes zijn gegund en alle voorbereidingen zijn getroffen.

Grond PKN/Pastoriewoning PKN/Aankoop Ark en Kerk
In de raadsvergadering van 10 juni 2024 heeft de raad besloten tot aankoop van de PKN panden, waaronder de Kerk op de Hoogte en het ontmoetingscentrum de Ark. Beide panden zijn in januari 2025 aangekocht.

Renovatie Kerk op de Hoogte en De Ark 
Voor het onderhoud en om de Kerk op de Hoogte en De Ark geschikt te maken voor de verschillende doeleinden is een renovatie nodig. Hiervoor heeft de raad een krediet beschikbaar gesteld. In 2025 zijn diverse onderzoeken uitgevoerd. In 2026 wordt hier verder uitvoering aan gegeven. 

Verbetering zwemgelegenheden de Steense
Conform het Raadsvoorstel van 7 april 2025 worden de zwembaden geüpgraded. In 2025 is er gestart met de upgrade voor zwembad De Steense en is 75% van het budget geïnvesteerd.

Verbetering zwemgelegenheden de Dobbe
Conform het Raadsvoorstel van 7 april 2025 worden de zwembaden geüpgraded. In 2026 wordt er gestart met de upgrade van zwembad De Dobbe.

Jaarrekening 2025 ten opzichte van actuele begroting 2025

Samenkracht en burgerparticipatie
Op de budgetten voor de opvang van Oekraïners hebben wij € 1.162.000 over (€ 917.000 minder uitgaven en € 245.000 meer baten). Conform werkwijze van voorgaande jaar stellen wij voor dit te storten in de reserve voor spoedzoekers. Dit betreft het restant van de werkelijke ontvangen middelen voor opvang ontheemden uit Oekraïne. Hiermee reserveren wij middelen voor het huisvesten van spoedzoekers. Zie hiervoor het bestemmingsvoorstel in het onderdeel Jaarrekening op hoofdlijnen. 

Voor het renovatie- en verduurzamingsproject van dorpshuis Oosterstreek is een incidentele subsidie beschikbaar gesteld in 2025, deze is nog niet volledig uitbetaald (zie ook incidentele middelen van 2025 naar 2026). Ook hebben wij SPUK inburgering nog niet volledig uitgegeven. De middelen die wij in 2025 niet uit hebben gegeven mogen bij deze SiSa-regelingen later worden ingezet en worden overgeheveld via de balans. In 2026 gaan wij hiermee verder aan de slag. Bij de tabel 'vooruitontvangen doeluitkeringen' staan de totale bestedingen van deze regelingen. 

Toegang en eerstelijnvoorziening
Wij hebben meer baten voor de Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek ontvangen dan begroot, hier staan uitgaven tegenover. Daarnaast hebben wij meer uitvoeringskosten gemaakt voor de aanbesteding Wmo (€37.000) en Powerfull Aging (€ 22.000) dan begroot. 

Participatie
Wij hebben meer uitgaven gedaan voor de inkomensregelingen (€ 38.000), ook hebben wij hier minder baten (€ 18.000) voor gekregen dan begroot. De uitgaven voor de sociale werkvoorziening zijn minder dan begroot (€ 137.000), daartegenover zijn de uitgaven voor arbeidsparticipatie hoger dan begroot (€ 23.000). 

Wmo
Voor dagbesteding (€ 108.000) en huishoudelijke hulp (€ 313.000) is minder uitgegeven, daarnaast zijn er ook meer baten ontvangen voor de eigen bijdrage Wmo (€ 48.000) dan begroot. 

Jeugd
Het aantal jeugdigen is licht toegenomen maar wij zien vooral dat de kosten per jeugdige elk jaar fors toenemen. Het blijft moeilijk om grip te houden op de zorgkosten en dit goed te monitoren. Dit komt vooral door de ingewikkelde financieringssystematiek en de directe verwijzingen waar wij geen invloed op hebben. Ook kunnen complexe gevallen van grote invloed zijn. Er is in 2025 € 1.233.000 meer uitgegeven dan is begroot. Wij onderzoeken of hier een structureel component in zit en nemen dit mee bij de voorjaarsnota 2026 en kadernota 2027. 

Investeringsbudget gemeentelijke gebouwen op basis van het MJOP 2024 en 2025
In 2025 is gewerkt aan het verbeteren van de klimaatinstallatie in MFC Vlindertuin. Het merendeel van de werkzaamheden is uitgevoerd; het resterende deel volgt in 2026.

Chalets Tjongerpad
In 2025 zijn wij gestart met het realiseren van een opvanglocatie voor Oekraïners aan het Tjongerpad in Oldeholtwolde. Deze locatie wordt begin 2026 opgeleverd. Daarom nemen wij het resterende krediet mee naar 2026.

Jaarrekening 2025 ten opzichte van actuele begroting 2025

Riolering
Bij de voorjaarsnota is een incidenteel budget beschikbaar gesteld voor de riolering Emmastraat (€ 41.000) en bij najaarsnota heeft een herberekening tractie (€ 45.000) plaatsgevonden. De baten uit de rioleringsheffing vallen lager uit (€ 37.000). Een verdere toelichting op dit taakveld en de kostendekkendheid van de tarieven is opgenomen in de Paragraaf Lokale heffingen. 

Afval
De verwerkingskosten van het restafval en grof huishoudelijk afval zijn in het laatste kwartaal hoger uitgevallen. Daarnaast hebben wij een zwerfafvalvergoeding over 2023 en 2024 uitgekeerd gekregen (€ 100.000).

Van het incidenteel budget ondersteunend afval beleid is € 75.000 niet uitgegeven in 2025. Met een pakket van flankerende en compensatiemaatregelen vindt invoering plaats van diftar+ in de gemeente Weststellingwerf. Vanaf 2025 is er een structureel budget opgenomen voor ondersteunende maatregelen. Zie ook incidentele middelen van 2025 naar 2026.  

Een verdere toelichting op dit taakveld en de kostendekkendheid van de tarieven is opgenomen in de Paragraaf Lokale heffingen. 

Milieubeheer
Aan zowel de lasten als de batenkant zijn middelen begroot voor de SPUK Lokale aanpak isolatie, SPUK aanpak energiearmoede en CDOKE. Deze begroten wij in het jaar waar wij deze verwachten te ontvangen. De middelen die wij in 2025 niet uit hebben gegeven (€ 1.980.000) mogen bij deze SiSa-regelingen later worden ingezet en worden overgeheveld via de balans. In 2026 gaan wij hiermee verder aan de slag. Bij de tabel 'vooruitontvangen doeluitkeringen' staan de totale bestedingen van deze regelingen. Daarnaast gaan wij verder met klimaat & duurzaamheid (€ 120.000), zie ook incidentele middelen van 2025 naar 2026. 

Mutaties reserves
Exploitatie afval
Uitgangspunt is een 100% kostendekking. De werkelijke exploitatie sluit af met een nadelig saldo van € 280.000 waar € 170.000 nadelig was begroot. Dit werkelijke saldo wordt onttrokken aan de reserve afvalstoffenverwijdering. Zie hiervoor ook de Paragraaf Lokale heffingen. 

Exploitatie riolering
Uitgangspunt is een 100% kostendekking. Het werkelijke exploitatieresultaat sluit met een nadelig saldo van € 131.000. Het werkelijke saldo op de exploitatie is onttrokken aan de reserve vervanging/onderhoud riolering. Zie hiervoor ook de Paragraaf Lokale heffingen. 

Overheveling incidentele budgetten
Voor de dekking van de overheveling incidentele budgetten uit 2024 was begroot dat wij € 383.000 uit de reserve nodig hadden. In 2025 hebben wij slechts € 183.000 uitgegeven. Dit bedrag is daadwerkelijk uit de algemene reserve onttrokken.

In 2025 zijn diverse rioleringsprojecten uitgevoerd op basis van het Gemeentelijk Rioleringsplan 2021–2025, dat liep tot en met 31 december 2025. Door de inwerkingtreding van de Omgevingswet is het opstellen van een rioleringsplan niet langer wettelijk verplicht. De voorbereiding van een nieuw uitvoeringsprogramma is gestart. Het nieuwe uitvoeringsprogramma kan grotendeels worden gedekt binnen de bestaande kredieten, maar voor enkele onderdelen is aanvullend budget nodig. Dit aanvullende budget wordt in de voorjaarsnota/kadernota aangevraagd.

Vervanging riolering 2022 + 2023 + 2024 + 2025
In 2025 is gestart met de rioleringswerkzaamheden in de Emmastraat in Wolvega. Deze werkzaamheden lopen door in 2026 en worden in dat jaar afgerond en financieel afgewikkeld. Ook is in 2025 gestart met de voorbereiding voor de vervanging van de riolering  in de Rozenstraat in Wolvega. Daarnaast wordt in 2026 begonnen met de voorbereiding van de riolering langs een deel van de Grindweg in Scherpenzeel; de uitvoering hiervan wordt in 2027 afgerond.

Vervanging rioolgemalen (elektromechanisch) 2022
Dit betreft het rioolgemaal in Oosterstreek. De laatste werkzaamheden zijn in 2025 uitgevoerd. De vervanging is € 22.000 hoger uitgevallen dan begroot.

Vervanging rioolgemalen (elektromechanisch) 2024 + 2025
In 2025 is er een start gemaakt met de voorbereiding van het vervangen van het rioolgemaal in Langelille. Daarnaast wordt in 2026 wordt het rioolgemaal Lindedijk 3 gerenoveerd. 

Aanleg hemelwaterriool (GRP na herziening)
Hieronder vallen de klimaatmaatregelen die in het Gemeentelijk Rioleringsplan worden genoemd. In 2025 zijn van de volgende klimaatmaatregelen de voorbereiding opgestart:

• de Reitsmastraat in Noordwolde;
• de Omgang in Wolvega;
• het Kolksplein in Wolvega;
• de Nieuwstraat in De Blesse;
• de IJsbaanweg in Noordwolde.

De uitvoering van deze projecten starten in 2026 en worden in 2027 afgerond.
Daarnaast zijn wij in 2025 gestart met de uitvoering van de vervanging en de aanleg van een hemelwaterriool in de Beatrixstraat, Bernhardlaan, Margrietstraat, Irenestraat en Marijkestraat te Wolvega. De werkzaamheden worden in 2026 afgerond.

Jaarrekening 2025 ten opzichte van actuele begroting 2025

Lasten
Ruimtelijke ordening
De voorbereidingen voor de start van de werkzaamheden van de implementatie omgevingswet (€ 455.000) en omgevingsplan (€ 223.000) hebben langer geduurd dan verwacht. Hierdoor is er in 2025 aanzienlijk minder uitgegeven dan begroot (€ 678.000). Het resterende budget 2026 is nodig gedurende de transitiefase welke duurt tot 2032. Zie ook incidentele middelen van 2025 naar 2026.

Wij ontvangen vanuit het Rijk voor de periode 2025–2027 jaarlijks € 350.000 voor het Nationaal Programma Vitale Regio’s. De middelen die in 2025 zijn ontvangen, zijn deels ingezet voor de organisatie van regionale bijeenkomsten en het opstellen van het Regioplan. Het resterende deel (€ 223.000) wordt in 2026 ingezet voor de aanstelling van een kwartiermaker. Zie ook incidentele middelen van 2025 naar 2026.

Ook de incidentele middelen voor implementatie en uitwerken van het huisvestingsprogramma zijn niet volledig uitgegeven. Dit wordt in 2026 verder opgepakt/vormgegeven. Er resteert nog € 71.000. Zie ook incidentele middelen van 2025 naar 2026.

Tenslotte zijn er op diverse budgetten kleine onderschrijdingen (€ 99.000).

Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)
Dit taakveld betreft de gemeentelijke woningbouwlocaties (grondexploitaties). In de jaarrekening treffen wij de hiervoor benodigde voorzieningen en eventuele winstnemingen, conform de geldende regelgeving met betrekking tot grondexploitaties. Een nadere toelichting is opgenomen in de Paragraaf Grondbeleid en in de Toelichting op de activa (voorraden, boekwaarden grondexploitaties en prognose grondexploitaties).

Baten
Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)
Dit taakveld betreft de gemeentelijke woningbouwlocaties (grondexploitaties). In de jaarrekening treffen wij de hiervoor benodigde voorzieningen en eventuele winstnemingen, conform de geldende regelgeving met betrekking tot grondexploitaties. Een nadere toelichting is opgenomen in de Paragraaf Grondbeleid en in de Toelichting op de activa (voorraden, boekwaarden grondexploitaties en prognose grondexploitaties).

Wonen en Bouwen
Er zijn meer leges en rechten ontvangen dan wij hadden begroot (€ 146.000). Daarnaast ontvangen wij van uit het Rijk een specifieke uitkering genaamd Realisatiestimulans. Voor iedere woning binnen een bepaalde prijscategorie waarvan de bouw is gestart in 2025 ontvangen wij een bedrag van € 7.000. In 2025 ontvangen wij hiervoor een bedrag van € 336.000. Ook voor het huisvesten van statushouders hebben wij meer geld ontvangen dan begroot (€ 355.000).

Mutaties reserves
Voor de dekking van de overheveling incidentele budgetten uit 2024 was begroot dat wij € 647.000 uit de reserve nodig hadden. In 2024 hebben wij slechts € 143.000 uitgegeven. Dit bedrag is daadwerkelijk uit de algemene reserve onttrokken.

Jaarrekening 2025 ten opzichte van actuele begroting 2025

Treasury
Op het taakveld treasury staat de rente die wij moeten betalen over de korte en langlopende geldleningen die zijn aangegaan. De rente die wij aan de grondexploitatie en overige investeringen mogen toerekenen worden hierop in mindering gebracht. Wat resteert is het renteresultaat. Ook staan op dit taakveld de ontvangen dividenduitkeringen. 
Onze liquiditeitspositie is positief, dat houdt in dat wij onze overtollige middelen bij de Schatkist hadden staan. Door de wet Fido zijn de decentrale overheden verplicht, boven het voor dat jaar geldende drempelbedrag, hun liquide middelen aan te houden in de schatkist. Er is meer rente ontvangen vanuit het schatkistbankieren dan wij bij de najaarsnota hadden voorzien (€ 82.000). Een voordeel voor onze exploitatie. Daarnaast is iets meer dividend ontvangen (€ 35.000). Daar tegenover staat dat wij aan de lastenkant een nadeel hebben van ongeveer € 150.000. Dit wordt onder andere veroorzaakt doordat er iets meer rente is betaald over onze leningen, minder rente is toegerekend aan de investeringen en iets meer is toegerekend aan de grondexploitatie.

OZB woningen en niet-woningen
De verwachte opbrengst OZB over 2025 was afgerond € 5,2 miljoen. De werkelijke opbrengst blijkt € 109.000 hoger. Dit is een afwijking van slechts 2%. Wij hebben in 2025 veel minder bezwaarschriften ontvangen en daardoor ook minder verminderingen en proceskostenvergoedingen toegekend. Daar tegenover staat dat wij ook iets meer kosten hadden dan begroot.

Belastingen overig
Wij hebben een dotatie aan de voorziening dubieuze debiteuren moeten doen (€ 70.000). Hierdoor is dit budget overschreden.

Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds
Het gemeentefonds is onze grootste inkomstenpost. In 2025 hebben wij € 72 miljoen aan algemene uitkering ontvangen, zo'n € 0,9 miljoen meer dan wij hadden begroot bij de najaarsnota. Belangrijke reden hiervoor is dat er via de septembercirculaire en de decembercirculaire van het gemeentefonds nog middelen in 2025 beschikbaar werden gesteld door het Rijk. De gemeenteraad is over de financiële gevolgen van de septembercirculaire en de decembercirculaire geïnformeerd. Ook hebben wij afrekeningen van voorgaande jaren ontvangen.

Reserve mutatie
De reservemutaties betroffen stortingen in de algemene reserve van € 2,5 miljoen (geraamd bij de najaarsnota) en € 232.000 in de dekkingsreserve kapitaallasten voor de aankoop van vastgoed in Wolvega. De onttrekkingen betroffen € 878.000 uit de algemene reserve voor de herinrichting van de Lycklamaweg, € 732.000 uit de reserve huisvesting spoedzoekers voor het project Tjongerpad, € 518.000 uit de reserve investeringsambities voor de verbetering van de zwemgelegenheden en € 2,5 miljoen uit diezelfde reserve voor de herinrichting van de Lycklamaweg. Deze reservemutaties zijn volgens de begroting uitgevoerd.

De definitie van overhead uit het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) wordt nader geduid (2023) als: het geheel van functies gericht op de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Hiertoe behoren ook de systemen en aanverwante lasten die deze functies ondersteunen.
Alle bedrijfskosten die direct verbonden zijn aan activiteiten die gericht zijn op de externe klant vallen hier dus niet onder maar zijn in de betreffende taakvelden opgenomen.

De bedrijfskosten die wel gerekend worden tot de overhead zijn:

• Personele kosten (alleen leidinggevenden en interne teams)
• Huisvesting
• OWO (incl. ICT)
• Communicatie
• Overige bedrijfsvoeringskosten

Toerekening aan kostendekkende activiteiten
Alle directe kosten zijn rechtstreeks toegerekend aan de taakvelden. Voor taakvelden waar kostendekkende tarieven het uitgangspunt zijn, zoals bij de exploitatie afvalinzameling en riolering, wordt een opslag voor de overheadkosten toegepast. De opslag is een percentage van de directe salariskosten. Het percentage waarmee wij in 2025 hebben gerekend is 83%. 

Personeel
Het saldo van alle salariskosten staat bij de paragraaf bedrijfsvoering. De kosten personeel bij overhead bestaan uit salarissen van de leidinggevenden en de interne teams. Zowel voor het vaste personeel als ook voor inhuur. Ook de kosten van onder andere opleiding, werving en selectie zijn onderdeel van de overheadkosten personeel. 
Wij hebben meer uitgegeven op het onderdeel personeel van begroot. Dit komt met name doordat aan het einde van jaar stortingen in de voorziening RVU (€ 370.000) en Verlofsparen (€ 37.000) gedaan zijn die hoger waren dan begroot. Deze waren ten tijde van het opstellen van de najaarsnota nog niet bekend. Tegenover de overige lasten (€ 139.000) stonden extra baten (€ 262.000), dit zijn onder andere vergoedingen voor personeel en overdrachten van het Rijk.

Huisvesting
Voor de huisvesting (inclusief facilitair) is € 91.000 meer uitgegeven aan schoonmaakkosten, gas, electriciteit en onderhoud dan begroot. 

OWO (incl. ICT)
Voor de werkzaamheden in OWO-verband zijn meer kosten gemaakt dan begroot (€ 176.000), hier tegenover staan extra baten (€ 130.000). De extra lasten werden met name veroorzaakt door vertraging in de oplevering van het project kernapplicaties. Daarnaast is er een toename in de kosten voor licenties. Doordat wij meer kosten hebben gemaakt, is de bijdrage vanuit de twee andere OWO-gemeenten ook hoger (extra baten).

Vervangingsbudget automatisering 2021
Dit restantkrediet is bestemd voor de deelprojecten uit de EU-aanbesteding kernapplicaties en de EU-aanbesteding van e-HRM. In verband met het uitstellen van de livegang van het Sociaal Domein kan er nog geen decharge worden verleend. Youforce zit in de afrondende fase en de laatste facturen worden in 2026 betaald.

Vervangingsbudget automatisering 2024 en 2025
Dit krediet kan met een klein overschot worden afgesloten, dit wordt gebruikt om het tekort voor vervangingsbudget automatisering 2025 (onderdeel hardware) mee te verrekenen. 

Vervangingsbudget automatisering 2025
De Implementatie IaaS is in volle gang, de planning is eind maart volledig gemigreerd te zijn. IaaS (Infrastructure as a Service) is een cloud-dienstmodel waarbij IT-infrastructuur word gehuurd in plaats van zelf te bezitten. 

Roadmap
De projecten die onderdeel uitmaakten van de Roadmap zijn grotendeels afgerond, deze worden afgesloten. Alleen het deelproject SSO (Single Sign On) is nog in de afrondende fase, deze verwachten wij in 2026 af te ronden. 

Budget informatisering 2023, 2024 en 2025
Een groot aantal projecten is in 2025 afgerond, deze worden afgesloten. Voor de deelprojecten: Fries Archiefnet, kwaliteitssysteem, NIS2, Co-pilot, CityControl, Debiteuren iFinanciën zijn de nodige voorbereidingen getroffen, dit verwachten wij in 2026 af te ronden. 

Laptops 2025
Dit is een verzamelkrediet voor aanschaf van laptops voor nieuw personeel. De uitgaven hierop zijn afhankelijk van het aantal nieuwe medewerkers. Eenmaal aangeschafte laptops en schermen worden vervolgens opgenomen in het gezamenlijke vervangingsschema. Bij vacatures voor bestaande functies worden de laptops van vertrekkende medewerkers ingezet.

Tractie 2024 en 2025
In 2025 hebben wij vier elektrische voertuigen aangeschaft. Deze worden opgeladen met de duurzame stroom die wordt opgewekt door de zonnepanelen op de daken van de gemeentewerf. Tractie 2024 kan worden afgesloten. Door goed te kijken naar de technische levensduur van onze tractiemiddelen kunnen wij deze langer gebruiken. Het restant voor tractie 2025 dient dan ook naar 2026 te worden meegenomen.

MJOP gemeentehuis 2024
In 2025 is verder gewerkt aan de vernieuwing van de technische installaties van het gemeentehuis. Na ingebruikname van de nieuwe energiecentrale in 2024 zijn in 2025 onder meer de LED-verlichting, nood- en vluchtwegverlichting en de brandmeldcentrale vernieuwd. De resterende werkzaamheden aan de warmte-koudeopslag en aanverwante installaties worden, na afronding van de benodigde procedures, in 2026 uitgevoerd.

De afvalinzameling en -verwerking wordt gedaan door Omrin. Omrin heeft geen vaststellingsovereenkomst (VSO) met de Belastingdienst gesloten met betrekking tot de opbrengsten uit huishoudelijke afvalstromen. Deze opbrengsten verlagen de aan de gemeente doorbelaste kosten en Omrin geeft deze opbrengsten niet zelf aan. Daarom moet de gemeente deze opbrengsten aangeven als belaste bate. In 2025 hebben wij € 176 betaald. Dit betreft de definitieve aanslag over 2023 en de voorlopige aanslag van 2025.

Jaarrekening 2025 ten opzichte van actuele begroting 2025

De stelpost onvoorziene uitgaven (€ 30.000) is in 2025 niet ingezet.