Jaarverslag - Programma's

Programma 0 | Bestuur en Ondersteuning

Actuele ontwikkelingen en gerealiseerd beleid

Terug naar navigatie - Programma 0 | Bestuur en Ondersteuning - Actuele ontwikkelingen en gerealiseerd beleid

Privacybeleid
Ontwikkelingen op gebied van privacy zijn opgenomen in de paragraaf bedrijfsvoering.

Tweede Kamerverkiezing
De val van het kabinet en de daaropvolgende Tweede Kamerverkiezing had flink impact. Het organiseren van een verkiezing vraagt veel tijd en capaciteit, naast het reguliere werk.
De werkbelasting in de organisatie van verkiezingen is verder toegenomen door nieuwe landelijke regels. Sinds 2023 geldt de Wet nieuwe procedure vaststelling verkiezingsuitslagen (NPVV). Gemeenten moeten daardoor bijvoorbeeld extra controles uitvoeren en een gemeentelijk stembureau instellen voor elke verkiezing. Sinds augustus 2025 zijn modellen en processen in de Kiesregeling aangepast, door de Wet programmatuur verkiezingsuitslagen, waardoor aanvullende controlestappen verplicht zijn. De verkiezing is volgens de wettelijke eisen verlopen en zorgvuldig uitgevoerd.

Verordening Basisregistratie Personen Weststellingwerf
In 2025 is de nieuwe Verordening Basisregistratie Personen (BRP) vastgesteld. De eerdere verordening was verouderd en sloot niet meer aan op de huidige wetgeving. De nieuwe versie zorgt ervoor dat wij persoonsgegevens veilig en zorgvuldig verwerken, voldoet aan de AVG-eisen en sluit beter aan op hoe wij nu met gegevens werken. Zo blijft de BRP betrouwbaar en kunnen wij onze wettelijke taken goed uitvoeren.

Terug naar navigatie - Programma 0 | Bestuur en Ondersteuning - Doelstellingen

De bevordering van de participatie van inwoners binnen de besluitvorming van de gemeenteraad

Terug naar navigatie - Programma 0 | Bestuur en Ondersteuning - Doelstellingen - De bevordering van de participatie van inwoners binnen de besluitvorming van de gemeenteraad

Hebben we bereikt wat we wilden bereiken?

Wij hebben het volgende bereikt in 2025:

  • Toename van het aantal inwoners dat gebruik maakt van inspreekmomenten. 
  • Structurele deelname aan Gast van de Raad.
  • Positieve evaluaties van schoolbezoeken en klassenprogramma’s.
  • Vergroting van de zichtbaarheid van de gemeenteraad bij maatschappelijke organisaties.
  • Meer directe contactmomenten tussen inwoners en raadsleden.
  • Toename websitebezoeken raadsinformatie (trend positief).

Hebben we gedaan wat we wilden doen?

De verbetering van de kwaliteit van de democratische besluitvorming van de gemeenteraad

Terug naar navigatie - Programma 0 | Bestuur en Ondersteuning - Doelstellingen - De verbetering van de kwaliteit van de democratische besluitvorming van de gemeenteraad

Hebben we bereikt wat we wilden bereiken?

Wij hebben het volgende bereikt in 2025:

  • Verbeterde digitale toegankelijkheid van de raadswebsite.
  • Positieve feedback op begrijpelijkheid (B1-niveau) van communicatie.
  • Toegenomen online raadpleging van vergaderstukken en terugkijkfunctionaliteit.
  • De raad en inwoners kunnen agenda’s, besluitvorming en achtergrondinformatie sneller vinden en volgen.
  • Door het nieuwe MVI-systeem kunnen bezoekers en inwoners tijdens de vergadering meekijken naar de stemming door raadsleden op een raadsvoorstel.

Hebben we gedaan wat we wilden doen?

Professionalisering communicatie

Terug naar navigatie - Programma 0 | Bestuur en Ondersteuning - Doelstellingen - Professionalisering communicatie

Hebben we bereikt wat we wilden bereiken?

Professionalisering Communicatie
In 2025 hebben wij verder gebouwd aan een professionele en toegankelijke communicatie. Wij willen dat inwoners en ondernemers ons ervaren als betrouwbaar, duidelijk en betrokken. Daarom communiceren wij helder, in begrijpelijke taal en via herkenbare middelen. Informatie is beter vindbaar en sneller beschikbaar. Daarmee werken wij aan een goede dienstverlening en transparante besluitvorming.

Wij ondersteunen de organisatie om planmatig en doelgericht te communiceren met inwoners, ondernemers en andere doelgroepen. Wij zetten communicatie professioneel in, zowel online als offline. Daarbij maken wij meedenken en meepraten makkelijker en aantrekkelijker – voor zowel inwoners als medewerkers.

Intern werken wij aan sterke communicatie via een actief intranet en maandelijkse informatielunches voor medewerkers.

De nieuwe communicatievisie is uitgesteld naar 2026. Eerst is de visie op dienstverlening als basis vastgesteld, de communicatievisie is vervolgens een van de onderdelen uit het uitvoeringsprogramma Dienstverlening.

Hebben we gedaan wat we wilden doen?

Verbeteren dienstverlening

Terug naar navigatie - Programma 0 | Bestuur en Ondersteuning - Doelstellingen - Verbeteren dienstverlening

Hebben we bereikt wat we wilden bereiken?

Herijking visie op dienstverlening vastgesteld
In 2025 heeft de gemeenteraad de vernieuwde visie op dienstverlening vastgesteld. Deze visie geeft richting aan hoe wij inwoners, ondernemers en organisaties helpen.
Wij werken daarbij vanuit het motto: Betrouwbaar – Duidelijk – Betrokken

  • Betrouwbaar: wij komen afspraken na en nemen verantwoordelijkheid.
  • Duidelijk: wij communiceren begrijpelijk en toegankelijk.
  • Betrokken: wij staan dicht bij onze inwoners en houden rekening met verschillen.

In 2025 is de visie organisatiebreed gedeeld. De visie op dienstverlening sluit ook aan bij de organisatievisie "Welzijn in Weststellingwerf", waarin veranderende dienstverlening in 2025 een aandachtspunt was. Teams zijn begonnen om dienstverlening als thema te vertalen naar hun dagelijkse werk en werkprocessen.

Programma Dienstverlening opgestart
Na de vaststelling van de herijkte visie is in 2025 het uitvoeringsprogramma Dienstverlening opgestart. Met dit programma werken wij gericht aan:

  • betere en efficiëntere processen
  • meer gebruikersgemak voor inwoners en ondernemers
  • een gelijke manier van werken binnen de hele organisatie
  • bewustwording bij medewerkers over wat goede dienstverlening betekent.

Het programma loopt door in 2026, waarin verdere uitwerking en uitvoering plaatsvinden.

Digitalisering 
In 2025 hebben wij belangrijke stappen gezet in het verder digitaliseren van onze dienstverlening – zowel voor inwoners als intern in onze werkprocessen. Steeds meer aanvragen en meldingen kunnen eenvoudig online worden gedaan. Zaakgericht werken speelt hierbij een belangrijke rol: hiermee krijg je meer inzicht en kan je consistenter werken.
Daarnaast hebben wij ons voorbereid op de Wet modernisering elektronische bestuurlijk verkeer (Wmebv), die op 1 januari 2026 is in gegaan. Deze wet verplicht gemeenten om formele diensten digitaal aan te bieden via veilige, door de gemeente aangewezen kanalen. Tegelijk blijven wijinwoners ondersteunen die minder digitaal vaardig zijn.
Door deze ontwikkelingen worden onze digitale diensten steeds gebruiksvriendelijker, sneller en beter toegankelijk. Digitalisering vraagt blijvende aandacht, denk bijvoorbeeld aan AI. Daarom blijven wij onze systemen en processen de komende jaren verder doorontwikkelen.

Hebben we gedaan wat we wilden doen?

Het faciliteren van initiatieven vanuit de samenleving (wijken en kernen)

Terug naar navigatie - Programma 0 | Bestuur en Ondersteuning - Doelstellingen - Het faciliteren van initiatieven vanuit de samenleving (wijken en kernen)

Hebben we bereikt wat we wilden bereiken?

Burgemeester Van der Graaf maakte in het najaar van 2025 uitgebreid kennis met de dorpen. Tijdens deze bijeenkomst, georganiseerd door de Vereniging Kleine Dorpen Weststellingwerf, konden wij met een gerust hart vaststellen: ook in 2025 gebeurde heel veel in onze dorpen. Het was inspirerend om te horen hoe elk plaatselijk belang zijn rol daarin had. Zij pakten de regie of lieten juist het initiatief bij inwoners om ideeën uit te werken en activiteiten te organiseren, met als grote gemene deler: ontmoeten, bewegen en welzijn. Linksom of rechtsom, al die inspanningen maakten onze dorpen tot wat ze zijn: een fijne plek waar naar elkaar werd omgekeken!

In 2025 stelden wij de notitie “Samenredzame dorpen, dorpenbeleid in de praktijk vast”, als basis voor onze samenwerking met de dorpen. Daarin is beschreven dat wij veel waarde hechten aan een gezond lokaal plaatselijk belang (PB) als duidelijk aanspreekpunt, adviseur, klankbord, aanjager, verbinder, informeerder van inwoners en bij het betrekken van het dorp bij nieuwe ontwikkelingen. De gemeente stimuleert en ondersteunt dat onder andere door korte communicatielijnen, het beschikbaar stellen van werkbudgetten en andere subsidiemogelijkheden voor het PB. Op bestuurlijk niveau zijn de gebiedswethouders bekende aanspreekpunten.

Wij kregen geen nieuwe subsidieaanvragen voor een haalbaarheidsonderzoek naar woningbouw. Wel waren 15 PB-en (deze vertegenwoordigen 20 dorpen) zelf actief of betrokken bij lokale woningbouwinitiatieven. In vrijwel elk dorp was een werkgroep actief die zich oriënteerde op het onderwerp, woningbehoefteonderzoek deed of al was gestart met een haalbaarheidsonderzoek. Medio 2025 stelden wij een woningbouwcoördinator aan om die lokale initiatieven nog beter te ondersteunen.

Wij zagen in veel dorpen dat het lastig was om het bestuur op volle sterkte te krijgen. In De Blesse, Ter Idzard en Nijetrijne was en is de nood erg hoog. Hoewel dit soort ontwikkelingen liever wordt voorkomen, is het ook een moment voor PB om in gesprek te gaan met het dorp over de functie, rol en taken van een PB. De gemeente ondersteunde PB De Blesse bij dit vraagstuk, onder andere door de inzet van externe deskundigen. Wij nodigden dorpen ook uit om met een frisse blik te kijken naar de rol en vorm van het PB. In De Blesse leidde dat tot een volledig nieuw bestuur dat vol elan aan de slag is gegaan. Wij constateerden ook dat ondanks deze problematiek, ook in deze dorpen volop activiteiten werden georganiseerd die bijdroegen aan leefbare en levendige dorpen.

Het is wel een belangrijke reden waarom in 2025 geen nieuwe dorpsvisies werden opgesteld. De PB-en hebben het druk en richten zich vaker op een beperkt aantal speerpunten. Met de dorpen waar de dorpsvisie wezenlijk onderdeel is van de werkwijze van het PB, verbonden wij gemeentelijk activiteiten aan die dorpsvisie en betrokken wij hen bij de verdere planvorming.

Nieuwe vormen van dorpsbrede plannen, zoals de Bloeiweek Wolvega hebben wij intensief ondersteund met geld, kennis en advies. Dit werd gewaardeerd door de organisatie. Deze succesvolle bloeiweek was een aanjager voor nieuwe initiatieven in Wolvega en hielp ons om ons netwerk binnen het dorp uit te breiden.

De gemeente stond positief tegenover vragen en initiatieven uit dorpen en wijken. Vanuit het uitgangspunt “ja, mits” is steeds gekeken hoe plannen mogelijk gemaakt konden worden. De dorpencoördinator speelde hierbij een belangrijke rol door gemeentelijke kennis en externe partners te verbinden. Door aan te sluiten bij bestaand beleid of geplande werkzaamheden konden veel ideeën worden gerealiseerd of financieel ondersteund. Het dorpenfonds versterkte deze samenwerking: vaak kon ondersteuning via reguliere middelen plaatsvinden, en waar dat niet kon bood het fonds uitkomst. Zo werkte het Dorpenfonds niet alleen als financiële steun, maar vooral als middel om samenwerking en verbinding te stimuleren.

Hebben we gedaan wat we wilden doen?

Indicatoren

Terug naar navigatie - Programma 0 | Bestuur en Ondersteuning - Indicatoren

Bezoekers
Aantal geregistreerde baliebezoeken in 2025: 13.236 bezoeken.

 Bezoeken Publiekszaken  2023 2024 2025
Aantal 8.089 11.913 13.236

Er zijn in 2025 ongeveer 1300 meer bezoekers geregistreerd voor het cluster Publiekszaken. Dat is een stijging van meer dan 10%. Dit komt vooral door betere registratie. Een voorbeeld hiervan is dat in 2025 is gestart met registreren van het afhalen van een afvalpas. Daarnaast konden inwoners met een bon (door de invoering van Diftar+) een gratis afvalemmertje ophalen. Het aantal aanvragen voor bijvoorbeeld paspoorten en rijbewijzen is vergelijkbaar met 2024 gebleven. Dat geldt ook voor andere producten. 

Wij werken op afspraak, daarmee zijn er vrijwel geen wachttijden voor onze inwoners. 90% van onze bezoekers met een afspraak wordt binnen 5 minuten geholpen. Heeft een inwoner geen afspraak gemaakt dan kijken wij naar de mogelijkheden, mogelijk dat er nog ruimte is en anders maken wij een afspraak. Meestal gaat het om het afhalen van een reisdocument of rijbewijs; dat kan vaak direct bij de receptie en is een afspraak ook niet nodig. Dan worden nog steeds 75% van de bezoekers binnen 5 minuten geholpen. 

Telefonie 
Er zijn 23.240 telefoongesprekken direct bij het KCC aangeboden.

Ontvangen telefoongesprekken 2023 2024 2025
Aantal 24.374 24.098 23.240

Het aantal keren dat de gemeente gebeld is nam in 2025 af. Sinds 2023 is er een lichte daling van enkele procenten per jaar, de jaren daarvoor was de daling groter. 

 

Onderzoek bereikbaarheid
Naar aanleiding van de vernieuwing van de visie op dienstverlening is er een onderzoek uitgevoerd naar de bereikbaarheid van de organisatie. Hieronder staan de belangrijkste resultaten. 

Aandachtspunt Score
KCC technisch bereikbaar 100%
Binnen 30 seconden opnemen KCC 33%
Bereikbaarheid organisatie 23%
Geslaagde gerichte contactpogingen naar medewerkers 43%
Contactverzoeken afgehandeld 54%

Binnen het programma dienstverlening is verbeteren van de bereikbaarheid van de organisatie een actiepunt. De resultaten van het onderzoek vormen de basis hiervoor. In 2025 is hiermee gestart. 

 

Huwelijken en geregistreerd partnerschappen
In 2025 zijn 117 stellen gehuwd of een geregistreerd partnerschap aangegaan door een (bijzonder) ambtenaar van de burgerlijke stand. 

Huwelijken en partnerschappen 2023 2024 2025
Huwelijk 51 50 54
Geregistreerd partnerschap 50 57 63
Omzetting huwelijk/partnerschap 4 4 8
Totaal 105 111 125
Waarvan kosteloos 51 66 76

Er zijn geen bijzonderheden ten opzichte van voorgaande jaren.

 

Naturalisatie en optieverzoek
In 2025 hebben minder mensen in Weststellingwerf de Nederlandse nationaliteit gekregen dan in 2024. Op basis van de lage aantallen kunnen er geen directe redenen aangewezen worden. Mogelijke redenen zijn: dat mensen wachten met een aanvraag, ook was landelijk de instroom van niet-Nederlanders 5 jaar geleden lager dan de jaren ervoor.

Naturalisatie en optieverzoek 2023 2024 2025
Naturalisatie 25 24 13
Optieverzoek 1 3 2

 

Meldingen openbare ruimte
In 2025 zijn er in totaal 2.332 meldingen openbare ruimte geregistreerd. Dit is een afname ten opzichte van 2024. Dit komt vooral doordat er minder meldingen over afval en kapotte containers geregistreerd zijn dan vorige jaren. Eind 2025 zijn wij over gegaan op BuitenBeter, dat had geen invloed op de afname. Doordat meldingen nu uniform geregistreerd worden in één systeem, worden aantallen juist beter inzichtelijk. 

Meldingen openbare ruimte 2023 2024 2025
Aantal 2.524 2.663 2.332

De top drie soorten meldingen in 2025 gaan over:

  1. Openbaar groen (verzoek bomen/struiken kappen, bladoverlast, wortelopdruk stoep/pad/straat/weg)
  2. Handhaving (parkeren, jeugdoverlast, burenoverlast, vuurwerkoverlast, afval)
  3. Wegen (strooien, stoep/tegel/klinker los, gat in de weg of open put/rooster, asfalt beschadigd) 

Bronnen: Bezoekers: JCC-klantgeleiding; Telefonische contacten: Genesys; Meldingen openbare ruimte: iZaakafhandeling en BuitenBeter, geraadpleegd op 17 februari 2026

Beleidsindicatoren

Terug naar navigatie - Programma 0 | Bestuur en Ondersteuning - Beleidsindicatoren
De effecten van beleid worden toegelicht aan de hand van een vaste set beleidsindicatoren.
Beleidsindicatoren vanuit het rijk Eenheid 2022 2023 2024 2025
Formatie Fte per 1.000 inwoners 12,0 12,2 12,5 13,4
Bezetting Fte per 1.000 inwoners 11,3 11,7 12,7 13,0
Apparaatskosten Kosten per inwoner € 828,54 € 969,66 € 1.003,71 € 1.150,93
Externe inhuur Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen 23,8% 21,3% 19,5% 18,6%
Overhead % van totale lasten 10,5% 10,6% 13,1% 11,5%
Bron: eigen gegevens
De berekening van deze indicatoren is gebaseerd op het document van de VNG ´Definities beleidsindicatoren ‘bestuur en organisatie´.

Hoeveel heeft het gekost?

Terug naar navigatie - Programma 0 | Bestuur en Ondersteuning - Hoeveel heeft het gekost?

De toelichting op deze cijfers staat bij het onderdeel jaarrekening, overzicht van baten en lasten, programma 0.

Bedragen x €1.000
Exploitatie Rekening 2025 Begroting 2025 Primitieve begroting 2025 Verschil begroot - werkelijk
Lasten -5.252 -3.988 -4.060 -1.264
Baten 892 621 448 271
Saldo van lasten en baten -4.361 -3.367 -3.612 -993
Onttrekkingen 0 0 0 0

Programma 1 | Veiligheid

Actuele ontwikkelingen en gerealiseerd beleid

Terug naar navigatie - Programma 1 | Veiligheid - Actuele ontwikkelingen en gerealiseerd beleid

Vanuit Openbare orde en Veiligheid werken wij op basis van het door de raad vastgestelde Integraal Veiligheidsbeleid 2024 - 2027. Het veiligheidsbeleid bevat, naast nieuwe fenomenen, vervolgacties vanuit het vorig veiligheidsbeleid. Landelijk is er veel aandacht voor ondermijnende criminaliteit. Ook in 2025 is dit onderwerp bij de gemeente en politie geprioriteerd. De doorontwikkeling van de Friese Norm stond in 2025 centraal en er is gewerkt aan de daaraan verbonden ambities. Zo is het Bibiob-beleid in 2025 geïmplementeerd en geborgd. 

Daarnaast waren ook de aanpak digitale criminaliteit; aanpak van personen met verward gedrag; jeugdoverlast en de ketensamenwerking Zorg en Veiligheid actuele thema's in 2025. De gemeentelijke rol in de keten rondom aanpak digitale criminaliteit was en blijft in beweging. Om kinderen bewuster te laten worden op het gebied van digitale gevaren, is de cybersecurity game Hackshield voortgezet. 

De politie heeft in 2023 aangekondigd het politiebureau in Wolvega in 2025 te gaan sluiten. Begin 2025 heeft de politie, na alle inspanningen van het college en gemeenteraad, besloten de sluiting uit te stellen naar eind 2026. Ook heeft de politie besloten dat er een opkomstlocatie in Wolvega blijft. Hoe en waar deze opkomstlocatie vorm moet krijgen is, in samenwerking tussen politie en gemeente, in 2025 onderzocht. 

Net als voorgaande jaren hebben wij ook in 2025 te maken gehad met onvoorziene incidenten waar werkzaamheden uit voortvloeiden, denk aan de crisisbeheersing (zware ongevallen) en overlast van een jeugdgroep in Wolvega.

Dierenbescherming
Eind 2025 is de overeenkomst voor de samenwerking met de Dierenbescherming verlengd. Zij nemen, onder andere, alle zorgen en plichten rondom hulp aan gewonde en gevonden dieren over van de gemeente.  

Terug naar navigatie - Programma 1 | Veiligheid - Doelstellingen

Uitvoeren van beleidsplan integrale veiligheid

Terug naar navigatie - Programma 1 | Veiligheid - Doelstellingen - Uitvoeren van beleidsplan integrale veiligheid

Hebben we bereikt wat we wilden bereiken?

In 2025 hebben wij onze inspanningen op de geprioriteerde thema's uit het Integraal Veiligheidsbeleid 2024 - 2027 voortgezet. Dit is kaderstellend en door de gemeenteraad voor een periode van vier jaar vastgesteld. Speerpunten in het IVB zijn:

1. Aanpak ondermijnende criminaliteit;
2. Aanpak digitale criminaliteit verbeteren;
3. Het verbinden van zorg en veiligheid voor een veilige woon- en leefomgeving;
4. Lokale verbinding en betrokkenheid bij brandveiligheid.  

Per speerpunt zijn concrete doelen, ambities en planning beschreven in uitvoeringsplannen. 

Hebben we gedaan wat we wilden doen?

Beleidsindicatoren

Terug naar navigatie - Programma 1 | Veiligheid - Beleidsindicatoren

De gemeenteraad krijgt jaarlijks via de begrotingscyclus inzicht in de activiteiten die worden gepland en uitgevoerd. De verantwoording over de uitvoering van de prioriteiten is kwantitatief van aard, namelijk welke acties zijn uitgevoerd, welke doelgroep is bereikt en wat het bereik is geweest. Criminaliteitscijfers worden waar mogelijk ondersteunend gebruikt. 

De onderstaande beleidsindicatoren geven inzicht in de veiligheidssituatie binnen de gemeente op basis van geregistreerde meldingen en administratieve vastleggingen. Bij de interpretatie van deze cijfers is voorzichtigheid geboden. Er kunnen fluctuaties in de aantallen optreden die niet altijd direct samenhangen met feitelijke beleidsmatige ontwikkelingen.

Daarnaast geldt dat het ontbreken van een melding niet betekent dat een incident of overtreding niet heeft plaatsgevonden. Een stijging of daling van het aantal meldingen kan mede het gevolg zijn van veranderde meldingsbereidheid, registratiepraktijken of prioritering in toezicht en handhaving. De indicatoren bieden daarmee een indicatief beeld en dienen in samenhang met kwalitatieve duiding en context te worden gelezen. Met name bij jaar-op-jaarvergelijkingen kunnen afwijkingen ontstaan door externe factoren of specifieke gebeurtenissen, waardoor conclusies niet uitsluitend op basis van de cijfers kunnen worden getrokken.

De gemeente is een veilige samenleving op het gebied van de sociale kwaliteit woon- en leefomgeving aantal x1
Lokale beleidsindicator 2022 2023 2024 2025
Burenruzies voorgelegd aan mediator* 0 0 0 0
Geregistreerde meldingen over burengerucht** 98 228 253 98
Meldingen van overspannen/verwarde personen** 110 138 135 134
Nazorg ex-gedetineerden trajecten*** 3 6 11 7
Waarvan begeleiding vanuit zorg mbt ex- gedetineerden**** 0 0 0 2
Incidenten vernieling en zaakbeschadiging** 95 83 92 81
Incidenten overlast** 332 321 407 274
*Bron: Interne registratie veiligheid
**Bron: 12 maand rapportage politie 2025
***Bron: Justid
****Bron: Interne registratie procesregisseur Sociaal domein
Verklaring stijgingen en daling:
Bij de geregistreerde meldingen over burengeruchten zien wij in de cijfers een forse daling ten opzichte van de jaren 2023 en 2024. De aantallen komen nu overeen met het jaar 2022. De politie geeft aan geen feitelijke verklaring te hebben. Ook is een daling van de registraties overlast incidenten zichtbaar. Ondanks dat in 2025 een jeugdgroep negatief in beeld was heeft dit niet tot meer gemelde incidenten geleid, wat in 2024 juist wel het geval was.
De gemeente is een veilige samenleving op het gebied van de objectieve veiligheid en de criminaliteit aantal x1
Lokale beleidsindicator 2022 2023 2024 2025
Aangiftes woninginbraken* 20 27 32 16
Aangiftes inbraken in schuren/bijgebouwen* 6 6 6 7
Aangiftes mishandelingen* 28 49 28 48
Aangiftes bedreigingen* 29 26 25 21
Opgelegde huisverboden** 7 4 0 0
Registraties huiselijk geweld* 62 21 13 19
*Bron: 12 maand rapportage politie 2025
**Bron: Online registratie huisverboden Khonraad
De gemeente is een veilige samenleving op het gebied van verkeersveiligheid aantal x1
Lokale beleidsindicator 2022 2023 2024 2025
VVN vrijwilligers acties op scholen in samenwerking met scholen en plaatselijke belangen/verkeerswerkgroepen politie 15 24 20 34
Bron: Atlas Verkeerseducatie - Provincie Fryslân
De gemeente is een veilige samenleving op het gebied van de brandveiligheid aantal x1
Lokale beleidsindicator 2022 2023 2024 2025
Controles op brandveiligheid bedrijven* 55 63 68 46
Voorlichtingen op scholen** 14 5 27 5
Oefeningen in de wijk** 0 2 5 0
Voorlichtingen na brand** 1 1 2 0
*Bron: Jaarrapportage VTH
**Bron: Jaarrapportage brandweer

Hoeveel heeft het gekost?

Terug naar navigatie - Programma 1 | Veiligheid - Hoeveel heeft het gekost?

De toelichting op deze cijfers staat bij het onderdeel jaarrekening, overzicht van baten en lasten, programma 1.

Bedragen x €1.000
Exploitatie Rekening 2025 Begroting 2025 Primitieve begroting 2025 Verschil begroot - werkelijk
Lasten -2.378 -2.479 -2.477 101
Baten 10 16 16 -6
Saldo van lasten en baten -2.368 -2.463 -2.461 95

Programma 2 | Verkeer, Vervoer en Waterstaat

Actuele ontwikkelingen en nieuw beleid

Terug naar navigatie - Programma 2 | Verkeer, Vervoer en Waterstaat - Actuele ontwikkelingen en nieuw beleid

Integrale Beheerplan Openbare Ruimte (IBOR) 
Het Integrale Beheerplan Openbare Ruimte (IBOR) is klaar voor besluitvorming. Hierin hebben wij met elkaar afgesproken dat de gehele openbare ruimte op een zogenaamd onderhoudsniveau B wordt onderhouden. In een verdere uitwerking wordt de omvang van de vervangingsopgave inzichtelijk gemaakt.

In september 2025 is de gemeenteraad tijdens een informatieve bijeenkomst uitgebreid meegenomen in de inhoud en keuzes binnen het IBOR. Tijdens deze sessie is stilgestaan bij de verschillende beheer- en onderhoudsniveaus en de financiële consequenties die daarmee samenhangen. Dit is inzichtelijk gemaakt via een fysieke schouw en een zogenoemd knoppenspel, waarin raadsleden zelf konden ervaren wat hogere of lagere kwaliteitsniveaus betekenen voor het beeld van de openbare ruimte én voor de kosten. Hiermee is een gedeeld begrip ontstaan van de samenhang tussen beeldkwaliteit, beheerkeuzes en financiële haalbaarheid.

Handboek inrichting Openbare Ruimte (HIOR)
Er is eerder een richtlijn voor Duurzame Inrichting Openbare Ruimte (DIOR) opgesteld welke nog niet is vastgesteld. Er is gekozen om de DIOR te nemen als basis voor het uitwerken van een compleet Handboek Inrichting Openbare Ruimte (HIOR).

Groenstructuurplan
Wij zijn gestart met een basis voor het groenbeleid. Dat doen wij in de vorm van het opstellen van een Groenstructuurplan. In 2025 hebben wij het eerste raamwerk in kaart gebracht met de aanwezige groenstructuren en welke functies zij vervullen. Daarmee zorgen wij dat voor een ieder helder is welke structuren er zijn, wat hun functies zijn en onder welke voorwaarden zij uitwisselbaar zijn. Tegelijk hebben wij ook een eerste inventarisatie gemaakt voor de BasiskwaliteitNatuur (BKN). De BKN staat ervoor om algemene dier- en plantensoorten algemeen te houden of omstandigheden weer geschikt te maken voor hen. Een algemene planten- en diersoort is een soort die veel voorkomt en daarom geen speciale wettelijke bescherming heeft. De eerste inventarisatie geeft ons inzicht in welke gebieden men soorten heeft waargenomen en meldingen heeft gedaan en welke soorten dit dan allemaal zijn. 

Plaatsingsbeleid infrastructuur elektrische voertuigen
Er is beleid ontwikkeld om beter te kunnen inspelen op de veranderende laadbehoefte van inwoners en andere gebruikers. Hierdoor heeft de gemeente meer regie op het aanleggen van laadpalen en op het meegroeien in de toenemende vraag naar laadpalen. Het plaatsingsbeleid is in februari 2025 vastgesteld.

Eikenprocessierups
Wij hebben onder andere circa 8.000 bomen preventief behandeld tegen de eikenprocessierups. Hierdoor is de overlast beperkt. In 2025 is een onderzoek uitgevoerd naar het aantal vlinders van de eikenprocessierups in Weststellingwerf. Het gemiddelde aantal vlinders in Weststellingwerf ligt duidelijk hoger dan zowel het landelijke als het provinciale gemiddelde. Bovendien is in alle provincies een stijging zichtbaar van het gemiddeld aantal vlinders.

Inzet verbinder landbouw/beleidsmedewerker landelijk gebied
De verbinder landbouw/beleidsmedewerker landelijk gebied is ingezet om de samenwerking tussen agrarische ondernemers, gebiedspartijen en de gemeentelijke organisatie te versterken en om de voortgang in de opgaven in het landelijk gebied te ondersteunen. De werkzaamheden richtten zich op actuele thema’s zoals stikstof, natuur- en gebiedsprocessen, ontwikkelingen in de landbouw- en sierteeltsector, de aanwezigheid van de wolf en initiatieven rondom groen gas. Ontwikkelingen zijn gevolgd en vertaald naar memo’s en adviezen. Daarnaast is ondersteuning geleverd aan ambtelijke afstemming, de voorbereiding van bestuurlijke besluitvorming en de werkgroep Wolf. Ook is bijgedragen aan projecten zoals het fietspad Beekdal Linde fase 3. Deze inzet heeft bijgedragen aan versterkte samenwerking, groter draagvlak en voortgang binnen de gebiedsopgaven.

Lelylijn
Rijk en regio onderzoeken de mogelijke aanleg van de Lelylijn, een nieuwe spoorverbinding tussen Lelystad en Groningen en Leeuwarden. Ook onderzoeken zij welke mogelijkheden voor ontwikkeling de lijn kan bieden aan Noordelijk Nederland. De gemeente Weststellingwerf hecht waarde aan deze ontwikkeling en is samen met andere Friese gemeenten aangehaakt.

In 2025 is gewerkt aan het Masterplan Lelylijn. Dit bestaat uit een Financieel Masterplan dat mogelijkheden voor financiering en bekostiging beschrijft. Daarnaast is er ingezoomd op 4 mogelijke stationslocaties voor de Lelylijn en keek een groep deskundigen juist 100 jaar vooruit naar mogelijke effecten van een spoorlijn. Er is echter nog geen duidelijkheid over het tracé en het effect voor de gemeente Weststellingwerf. De eerstvolgende stap is aan het Rijk: een verkenning in het MIRT (Meerjarenprogramma Infrastructuur Ruimte en Transport).

Brug Steenwijkerweg
In 2025 is het geplande groot onderhoud uitgevoerd aan de betonnen verkeersbrug in de Steenwijkerweg tussen Wolvega en De Blesse. Tijdens deze werkzaamheden zijn de oplegblokken vervangen, betonrot hersteld en de voegovergangen vernieuwd, waardoor de brug weer jarenlang veilig kan functioneren. Het verkeer heeft van de werkzaamheden nagenoeg geen hinder ondervonden; waar kortdurende overlast noodzakelijk was, bleef deze tot een minimum beperkt. Daarnaast is het jaarlijkse onderhoudsprogramma voor bruggen, steigers en duikers volledig uitgevoerd.

Veenweide
Het Veenweideprogramma 2021-2030 is in 2024 herijkt. Met het stopzetten van het Nationaal en Fries Programma Landelijk Gebied (NPLG en FPLG) ontbreekt één integraal kader voor de opgaven die er zijn voor de natuur, stikstof, landbouw, water, bodem en klimaat. In plaats van het transitiefonds landelijk gebied rest nu het reeds geoormerkte geld voor het Veenweideprogramma. Met geld uit het Maatregelpakket Klimaat & Veenweide kan het programma voorlopig 2 jaar nog door.

De Groote Veenpolder wordt nog steeds als kansrijk gebied gezien. Er is nog financiering om in 2026 tot een aanpak te komen. De lokale gebiedscommissie vindt het belangrijk dat de complexe hydrologische situatie inzichtelijk gemaakt wordt en dat er een integrale gebiedsanalyse komt. Het laatste vooral ook om breder draagvlak te creëren. Dit kan de gebiedscommissie niet alleen. Het college heeft bij andere overheden benadrukt dat Weststellingwerf hierin andere overheden nodig heeft. Dit is gedaan zowel bij de voorbereiding op de Nota Ruimte, op de Provinciale Omgevingsvisie (POVI) als bij tracéstudies naar de Lelylijn en de 380kV hoogspanningsverbinding Vierverlaten-Ens.

In 2025 is een voortgangsrapportage van het Veenweideprogramma 2021 – 2030 Foarút mei de Fryske Feangreiden opgesteld. Het werkplan voor 2026 is in de eerste plaats vooral gericht op de vier ontwikkelingsgebieden en de 4 programmadoelen. Vanuit het Maatregelpakket Klimaat & Veenweide kan de komende twee jaar de formatie voor het veenweideprogramma deels gedekt worden.

Funderingsproblematiek
Vanuit de samenwerkingsafspraken in Fryslân, de funderingsaanpak, is verder gewerkt op de sporen bewustwording, lobby en data. De funderingsloketten worden in Weststellingwerf bovengemiddeld goed bezocht. Huizenbezitters vragen om aanvullend onderzoek na een bezoek aan het loket. Er is vanuit Wetterskip en Provincie nu ook subsidie beschikbaar voor herstelwerkzaamheden. Aansluiting bij het Platform Slappe Bodem (PSB) ontsluit meer kennis. Voor Weststellingwerf is kennis over schade aan wegen van belang. Andersom is er veel interesse in de Friese Funderingsaanpak vanuit het Rijk in relatie tot de nationale aanpak funderingschade. Data Fryslân heeft de opdracht gekregen een studie te doen naar een Friese funderingen-database over de funderingsstaat van woningen met als doel een beter inzicht te krijgen in de aard en omvang van de funderingsproblematiek. 

Code rood Regeling voor funderingsherstel
In 2025 is het afgeven van de subsidiebeschikkingen voor funderingsherstel afgerond aan de 12 betrokken eigenaren. Hetzelfde geldt voor noodzakelijke omgevingsvergunningen en principebesluiten. Daarmee is de projectmatige aanpak van de Code Rood regeling afgerond en zijn de betrokken overheden (provincie, gemeente en Wetterskip) gestart met de 'nazorgfase'. Dit houdt in dat de eigenaren begeleiding krijgen, waar deze nodig is. Ook wordt er ambtelijk en bestuurlijk afgestemd tussen de overheden als dit wenselijk is. 

380kV hoogspanningsverbinding Vierverlaten-Ens
De provincie Fryslân heeft samen met Groningen, Overijssel en Flevoland een regioadvies opgesteld voor het tracé van de nieuwe 380 kV-hoogspanningsverbinding tussen Vierverlaten en Ens. Wetterskip Fryslân en de betrokken gemeenten zijn hierbij betrokken. Deze verbinding is volgens de minister van nationaal belang, maar kent ingrijpende gevolgen voor de regio. Tracés die door de gemeente Weststellingwerf lopen zijn nadrukkelijk in beeld als voorkeurstracé. Daarom is nu al nadrukkelijk het signaal afgegeven, dat dit vraagt om mitigerende maatregelen in het gebied en compensatie.

Terug naar navigatie - Programma 2 | Verkeer, Vervoer en Waterstaat - Doelstellingen

Van beleid naar uitvoering

Terug naar navigatie - Programma 2 | Verkeer, Vervoer en Waterstaat - Doelstellingen - Van beleid naar uitvoering

Hebben we bereikt wat we wilden bereiken?

Gemeentelijk Verkeer- en Vervoersplan (GVVP)
In 2025 is verder gewerkt aan het opstellen van het GVVP. Een ontwerp van het plan heeft eind 2024 gedurende zes weken voor eenieder ter inzage gelegen. In reactie op de 20 ingediende zienswijzen is het ontwerp GVVP op een paar punten aangepast. Het GVVP is in april 2025 door de gemeenteraad vastgesteld.

Uitvoeringsprogramma GVVP
De ambities en doelstellingen uit het GVVP zijn in het uitvoeringsprogramma vertaald in concrete maatregelen en onderzoeken. De gemeenteraad heeft in oktober 2025 ingestemd met het uitvoeringsprogramma GVVP. Het uitvoeringsprogramma is dynamisch van aard en zal jaarlijks worden bijgesteld.

Hebben we gedaan wat we wilden doen?

Hoeveel heeft het gekost?

Terug naar navigatie - Programma 2 | Verkeer, Vervoer en Waterstaat - Hoeveel heeft het gekost?

De toelichting op deze cijfers staat bij het onderdeel jaarrekening, overzicht van baten en lasten, programma 2.

Bedragen x €1.000
Exploitatie Rekening 2025 Begroting 2025 Primitieve begroting 2025 Verschil begroot - werkelijk
Lasten -9.448 -9.576 -9.022 128
Baten 292 215 200 76
Saldo van lasten en baten -9.156 -9.361 -8.822 205
Onttrekkingen 636 867 443 -231
Stortingen -3.461 -3.461 0 0
Saldo mutatie reserves -2.825 -2.594 443 -231

Programma 3 | Economie

Actuele ontwikkelingen en gerealiseerd beleid

Terug naar navigatie - Programma 3 | Economie - Actuele ontwikkelingen en gerealiseerd beleid

Bedrijventerreinen
Er is 1 hectare aan bedrijfskavels verkocht, 0,25 hectare op De Plantage en 0,75 hectare op Uitbreiding Schipsloot. De in optie zijnde bedrijfskavels staan op onze website www.bedrijventerreinwolvega.nl. De kopers zijn allen bedrijven die werkzaam zijn in de sector bouwnijverheid. Zie ook Paragraaf Grondbeleid.   

Ondernemend Weststellingwerf
De nieuwe overkoepelende organisatie voor ondernemersverenigingen Ondernemend Weststellingwerf is in 2024 opgericht. Het jaar 2025 diende als een overgangsperiode voor de verschillende verenigingen en de nieuwe organisatiestructuur, die per 1 januari 2026 volledig operationeel is.
Ondernemend Weststellingwerf een belangrijke samenwerkingspartner. Onder meer om goed zicht te houden op wat er leeft onder de ondernemers in onze gemeente. Wij onderhouden regelmatig contact met het bestuur van Ondernemend Weststellingwerf. In 2025 heeft één bestuurlijk overleg genaamd 'samenwerkingsplatform' plaatsgevonden. Dit is een resultaat uit de actieagenda van de Beleidsnotitie Economie. 

Netcongestie
Zoals bekend hebben regionale netbeheerders en landelijk netbeheerder TenneT aangegeven dat de elektriciteitsnetten in Nederland tegen hun maximale capaciteit aanlopen. Dit geldt ook voor het elektriciteitsnet in onze gemeente. Dit betekent dat er sprake is van netcongestie. Daardoor kunnen bijvoorbeeld bedrijven geen nieuwe grootverbruikersaansluiting of capaciteitsuitbreiding krijgen. Wanneer een bedrijf zo'n aanvraag heeft gedaan, komt deze op een wachtlijst. Ook ontstaat er druk op de kleinverbruikersaansluitingen dat van invloed kan zijn op de nieuwe bedrijfsvestigingen op onze bedrijventerreinen De Plantage of Uitbreiding Schipsloot. 

Bij de verkoop van bedrijventerreinen worden de kopers/belangstellenden geattendeerd over de beperkingen van de elektra-aansluiting. Kopers worden geadviseerd om zo spoedig mogelijk een aanvraag voor nutsvoorzieningen in te dienen. 

Er is vier keer per jaar bestuurlijk overleg met Liander. De netcongestie en de oplossingen is een vast agendapunt bij dit overleg. Meer informatie hierover is te vinden op de website van Liander

Terug naar navigatie - Programma 3 | Economie - Doelstellingen

Aanpak versterken lokale economie

Terug naar navigatie - Programma 3 | Economie - Doelstellingen - Aanpak versterken lokale economie

Hebben we bereikt wat we wilden bereiken?

In samenwerking met ondernemers en ondernemersverenigingen is gewerkt aan het versterken van een positief ondernemersklimaat. Dit is gedaan door ondernemers en winkeliers te ondersteunen, te verbinden en actief met hen in gesprek te blijven. Een concreet voorbeeld hiervan is het proces rond de totstandkoming en vaststelling van de Beleidsnotitie Economie 'Het Werkt! in Weststellingwerf'. Daarnaast zijn er bedrijfsbezoeken afgelegd en is de Dag van de Ondernemer georganiseerd. Deze activiteiten helpen om het contact met ondernemers te verbeteren en om beter zicht te krijgen op hun vragen en behoeften.

Hebben we gedaan wat we wilden doen?

Hoeveel heeft het gekost

Terug naar navigatie - Programma 3 | Economie - Hoeveel heeft het gekost?

De toelichting op deze cijfers staat bij het onderdeel jaarrekening, overzicht van baten en lasten, programma 3.

Bedragen x €1.000
Exploitatie Rekening 2025 Begroting 2025 Primitieve begroting 2025 Verschil begroot - werkelijk
Lasten -745 -325 -337 -420
Baten 689 21 21 668
Saldo van lasten en baten -56 -304 -316 248
Onttrekkingen 0 0 0 0
Stortingen -36 -36 0 0
Saldo mutatie reserves -36 -36 0 0

Programma 4 | Onderwijs

Beleidsnota's

Terug naar navigatie - Programma 4 | Onderwijs - Beleidsnota's

Actuele ontwikkelingen en gerealiseerd beleid

Terug naar navigatie - Programma 4 | Onderwijs - Actuele ontwikkelingen en gerealiseerd beleid

Leerlingenvervoer
Elk kind heeft recht op onderwijs volgens de Leerplichtwet. Daarom is leerlingenvervoer geregeld in de wet. De regels voor leerlingenvervoer in Weststellingwerf staan in een verordening. In 2025 is er gewerkt aan een nieuwe verordening. Naar verwachting wordt deze in 2026 vastgesteld.

Als leerlingen niet zelf naar school kunnen reizen, kunnen ouders een tegemoetkoming voor de kosten voor het leerlingenvervoer aanvragen. Dit geldt ook voor kinderen die door hun zorgbehoefte naar een speciale school gaan. Per situatie wordt er gekeken of ouders recht hebben op een tegemoetkoming en welke mogelijkheden en opties er zijn voor vervoer, zoals bijvoorbeeld de fiets, het openbaar vervoer en waar nodig speciaal taxivervoer. Wij overleggen ook met ouders om te kijken welke rol zij zelf spelen. 

Handhaving en Toezicht Kinderopvang
De gemeente heeft samengewerkt met de gemeente Opsterland om het beleid wat betreft handhaving en toezicht te verbeteren. Een belangrijke stap hierin was het opstellen en vaststellen van nieuwe beleidsregels handhaving en toezicht kinderopvang. Deze beleidsregels zijn in mei 2025 vastgesteld. 

VVE-Beleid
In 2025 zijn de eerste resultaten van een kansengelijkheidsmonitor opgeleverd. Deze monitor is uitgevoerd voor de gemeenten Ooststellingwerf, Opsterland en Weststellingwerf. In het onderzoek is gekeken naar de manier waarop het onderwijsachterstandenbeleid wordt uitgevoerd, zowel in de voor- en vroegschoolse periode als in de basisschoolperiode en de overgang naar het voortgezet onderwijs. De resultaten zijn besproken met de werkgroep VVE en de LEJA (lokale educatieve jeugd agenda). 

Nationaal programma onderwijs
Het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) was een steunprogramma van de Rijksoverheid dat op 17 februari 2021 werd gestart met als doel om de door coronacrisis opgedane leervertragingen en het verminderde welbevinden van leerlingen en studenten te verbeteren. De gelden vanuit dit steunprogramma konden tot 31 juli 2025 besteed worden. In Weststellingwerf is er in 2021 een plan gemaakt in samenwerking met schoolbesturen voor de besteding van deze middelen. De middelen zijn met name ingezet voor bovenschoolse maatregelen, zoals bijvoorbeeld de Bieb op school, extra muzieklessen op het voortgezet onderwijs en Hackshield (een spel om cybersecurity te vergroten bij kinderen tussen de 8 en 12 jaar). Daarnaast zijn de middelen in gezet in de voorschoolse periode, bijvoorbeeld voor trainingen voor voorschoolse educatie. Ook zijn er gelden besteed in het kader van zorg en welzijn van kinderen, bijvoorbeeld rondom sport en bewegen en een voorstelling over kindermishandeling. 

Terug naar navigatie - Programma 4 | Onderwijs - Doelstellingen

Een goed doorgaande schoolloopbaan voor iedereen

Terug naar navigatie - Programma 4 | Onderwijs - Doelstellingen - Een goed doorgaande schoolloopbaan voor iedereen

Hebben we bereikt wat we wilden bereiken?

Lokaal en regionaal zetten wij ons dagelijks in voor het recht op onderwijs en de ontwikkeling van alle jeugdigen en jongeren van 5 tot 23 jaar. Jeugdigen en jongeren zijn gestimuleerd en begeleid om de schoolopleiding af te ronden. Hiermee voorkomen wij schoolverzuim, zodat zoveel mogelijk jongeren de best passende en duurzame plek binnen de maatschappij en op de arbeidsmarkt vinden.

Wij hebben ingezet op een taalrijke omgeving zowel thuis, in de voorschoolse opvang als in het onderwijs. Dit draagt bij aan de ontwikkelingskansen van een kind. Ook hebben wij ingezet op een kwalitatief pedagogisch aanbod (taalaanbod) in voorschoolse voorzieningen en het onderwijs.

Door te verbinden en samen te werken hebben wij gewerkt aan sterke onderwijsvoorzieningen, zodat alle leerlingen een passend en thuisnabij onderwijstraject kunnen krijgen en ieder kind het onderwijs kan vinden dat het beste aansluit bij zijn of haar mogelijkheden en talenten. Wij werkten samen met de kinderopvang en het onderwijs aan een goede doorgaande leerlijn/schoolloopbaan. Een goede doorgaande lijn komt ten goede aan een optimale ontwikkellijn.

Er zijn leerlingen die extra zorg en ondersteuning nodig hebben om zich optimaal te ontwikkelen. Wij zetten daarom in op de samenwerking tussen onderwijs, jeugdhulp (gebiedsteam), opvoedondersteuning (GGD) en dagbesteding of arbeidstraining.  

Hebben we gedaan wat we wilden doen?

Toekomstbestendige onderwijshuisvesting

Terug naar navigatie - Programma 4 | Onderwijs - Doelstellingen - Toekomstbestendige onderwijshuisvesting

Hebben we bereikt wat we wilden bereiken?

Het Integraal Strategisch Huisvestingsplan (ISHP) is een bundel van lokale afspraken, ambities en plannen rondom de onderwijshuisvesting. Het plan is opgesteld in samenspraak met de schoolbesturen en in oktober 2025 vastgesteld. In het ISHP zijn onderwerpen zoals spreiding van scholen, duurzaamheid, de keuzevrijheid voor de ouders en toekomstbestendige huisvesting belangrijke onderwerpen. Door middel van het ISHP is er een gezamenlijke ambitie uitgedragen om de kwaliteit en betaalbaarheid van de onderwijshuisvesting te borgen. 

Hebben we gedaan wat we wilden doen?

Beleidsindicatoren

Terug naar navigatie - Programma 4 | Onderwijs - Beleidsindicatoren
Goede schoolloopbaan voor iedereen: zoveel mogelijk leerlingen en cursisten hebben een doorlopende schoolloopbaan
aantal x 1
Omschrijving 2021-2022 2022-2023 2023-2024 2024-2025
Kindplaatsen Voorschoolse Educatie 45 51 54*
Leerlingen basisonderwijs 1.912 1.925 2.004 2.040**
Leerlingen voortgezet onderwijs 1.448 1.400 1.334 1.250**
Leerlingen speciaal onderwijs 60**
Locaties Kinderopvang/Peuteropvang 19 19 20 20
Scholen primair onderwijs 21 21 20 20
Scholen voortgezet onderwijs 2 2 2 2
* Nieuwe bron: aantal beschikkingen
** Bron: waarstaatjegemeente.nl/CBS
Deelnemers leerlingenvervoer
aantal x 1
Omschrijving 2021-2022 2022-2023 2023-2024 2024-2025
Leerlingen 145 137 129 114

Hoeveel heeft het gekost?

Terug naar navigatie - Programma 4 | Onderwijs - Hoeveel heeft het gekost?

De toelichting op deze cijfers staat bij het onderdeel jaarrekening, overzicht van baten en lasten, programma 4.

Bedragen x €1.000
Exploitatie Rekening 2025 Begroting 2025 Primitieve begroting 2025 Verschil begroot - werkelijk
Lasten -4.026 -4.051 -4.177 25
Baten 1.015 990 912 26
Saldo van lasten en baten -3.011 -3.062 -3.265 51

Programma 5 | Sport, Cultuur en Recreatie

Actuele ontwikkelingen en gerealiseerd beleid

Terug naar navigatie - Programma 5 | Sport, Cultuur en Recreatie - Actuele ontwikkelingen en gerealiseerd beleid

Sportbeleid 2025-2029 
Het sportbeleid 2025-2029: sport en bewegen voor iedereen! In onze bruisende sportgemeente is iedereen in beweging! is in september 2025 vastgesteld door de raad.

Kunst en Cultuur
Radio Weststellingwerf Centraal

Met de komende wijziging van de Mediawet worden lokale omroepen gevraagd zich te verbinden in regioverband. Radio Centraal heeft zich verbonden aan de lokale omroepen in de gemeenten Steenwijkerland, Ooststellingwerf en een nieuwe omroep in Westerveld. Het opstarten van de nieuwe omroep met de werktitel ‘De Werven” is in 2025 begonnen. Wij zijn bestuurlijk in gesprek met Radio Weststellingwerf Centraal om de nieuwe verhouding en positionering tussen de omroep en gemeente in gezamenlijkheid in te vullen. Daarbij speelt dat de uitwerking van deze vernieuwing mede wordt vormgegeven in de nieuwe Mediawet die in 2026 wordt verwacht. 

Bibliotheek Zuidoost Fryslân
De gewijzigde Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen wordt verwacht per 2027. Vooruitlopend op de wetswijziging heeft het Ministerie in 2025 en 2026 een overgangsregeling ingesteld voor de wettelijke zorgplicht die gemeenten krijgen voor de bibliotheek. Daarvoor heeft het Ministerie zorgplichtgelden beschikbaar gesteld voor de gemeenten. Voor onze gemeente betreft het een bedrag van jaarlijks 100.000 euro voor deze twee jaren. Dit bedrag kan worden ingezet via een extra subsidie om de bibliotheek klaar te maken voor de nieuwe wettelijke taken. In 2025 zijn er met de bibliotheek bestuurlijke gesprekken gevoerd over een mogelijke verhuizing van de bibliotheek naar het Groene Hart van Wolvega. 

Theater op de Hoogte en Huis op de Hoogte
Begin 2025 werd de Kerk op de Hoogte en de Ark overgedragen aan de gemeente. Deze locaties zijn aangekocht door de gemeente om culturele en sociale activiteiten te organiseren in Wolvega. Dit initiatief komt voort uit Bestemming Wolvega. Na verbouw is het Huis op de Hoogte, de voormalige Ark, dit najaar geopend. De activiteiten hebben een sterk sociaal-cultureel karakter. Het Theater op de Hoogte, de voormalige kerk, zal zich met een professioneel podium meer richten op ontmoeten en culturele activiteiten zoals muziek, theater, film. Het Theater op de Hoogte heeft een aantal introductie activiteiten gehad maar zal nog ingrijpend moeten worden verbouwd voordat het als een cultureel centrum in gebruik kan worden genomen. 

Recreatie & Toerisme
De huidige nota Recreatie & Toerisme is opgesteld in 2015 en sluit niet langer aan bij de actuele ontwikkelingen en ambities van de gemeente. Hoewel de in 2022 vastgestelde Regionale Visie richting heeft gegeven, biedt deze voor Weststellingwerf onvoldoende diepgang en lokale toepasbaarheid. Zowel bestuurlijk als vanuit de gemeenteraad is in een eerder stadium de wens uitgesproken om een nieuwe, specifiek op onze gemeente toegesneden, nieuwe Visie op het gebied van Recreatie en Toerisme te ontwikkelen. In 2024 is onderzocht welke aanpak het meest geschikt is om tot een toekomstbestendige Recreatieve en Toeristische Visie te komen.

Op basis van deze uitkomsten is in 2025 gewerkt aan de inhoudelijke voorbereiding en uitwerking van een nieuwe visie. Dit proces heeft geresulteerd tot de Recreatieve Toeristische Visie 2026-2031, die naar verwachting in het voorjaar van 2026 door de gemeenteraad wordt vastgesteld.

Na vaststelling door de raad wordt de Visie uitgewerkt in een uitvoeringsagenda of programma, waarmee concrete projecten, prioriteiten en middelen voor de komende jaren helder worden.

Onzekerheid toekomstige baten Brede SPUK/AZWA
Vanuit Aanvullend Zorg & Welzijnsakkoord (AZWA) verwachten wij middelen op preventie en interventie onderdelen en voor de basis infrastructuur. Vanuit het transformatieplan Mentale Gezondheid & Veerkracht verwachten wij (in Fries verband) eenmalige transformatiemiddelen op basis van 18 onderdelen die bijdragen aan het verbeteren van de mentale gezondheid en veerkracht van onze inwoners. In 2025 en 2026 maken wij nog gebruik van de baten vanuit de Brede SPUK regeling bij de onderwerpen: brede regeling combinatiefunctionarissen en het Lokaal Sport Akkoord. De lasten die hieruit voortvloeien zijn gebaseerd op reeds vastgesteld gemeentelijk beleid, terwijl de mogelijke toekomstige baten uit deze plannen nog onzeker zijn. Wij komen hier in ieder geval op terug bij de voorjaarsnota 2026 en kadernota 2027-2030.

Terug naar navigatie - Programma 5 | Sport, Cultuur en Recreatie - Doelstellingen

Gebiedsontwikkeling Driewegsluis

Terug naar navigatie - Programma 5 | Sport, Cultuur en Recreatie - Doelstellingen - Gebiedsontwikkeling Driewegsluis

Hebben we bereikt wat we wilden bereiken?

Op het westelijke eiland zijn de civieltechnische werkzaamheden voor de herinrichting van de Driewegsluis afgerond.

Op het oostelijke eiland staat de bouw van het nieuwe sanitair gebouw als laatste onderdeel van de realisatie op de planning. De voorbereidingsfase is inmiddels volledig afgerond. De benodigde offertes zijn gegund en alle voorbereidingen zijn getroffen.

Er is een Toeristisch Overstappunt (TOP) ontwikkeld en geplaatst, waarmee de toegankelijkheid en beleving van het gebied verder zijn versterkt. Daarnaast zijn er nieuwe picknickbankjes en fietsnietjes gerealiseerd, die bijdragen aan een aantrekkelijker en gebruiksvriendelijker recreatief aanbod voorinwoners en bezoekers.

Sport en bewegen

Terug naar navigatie - Programma 5 | Sport, Cultuur en Recreatie - Doelstellingen - Sport en bewegen

Hebben we bereikt wat we wilden bereiken?

In 2025 is uitvoering gegeven aan het sportbeleid, gericht op het bevorderen van sport en bewegen voor alle inwoners van Weststellingwerf. Het verbinden van sportparticipatie, het versterken van de verenigingen en het doorontwikkelen van de sportinfrastructuur – zijn leidend in het nieuwe sportbeleid. 

Door de inzet van buurtsportcoaches is een breed en vraaggestuurd sport- en beweegaanbod ontwikkeld voor verschillende doelgroepen, waaronder jeugd, senioren en inwoners met een ondersteuningsvraag. Hiermee is de participatie in sport en bewegen vergroot en zijn drempels verlaagd om te sporten en bewegen. 

Daarnaast is ingezet op het versterken van sportverenigingen door middel van begeleiding, kadercoaching en ondersteuning op maat. Dit draagt bij aan de kwaliteit, continuïteit en toekomstbestendigheid van het georganiseerde sportaanbod binnen de gemeente.

Het sportbeleid is in 2025 vastgesteld en tot stand gekomen in nauwe samenwerking met inwoners, sportaanbieders en maatschappelijke partners. Deze gezamenlijke totstandkoming zorgt voor draagvlak en sluit aan bij de behoeften die in de praktijk leven.

In de komende periode wordt verder uitvoering gegeven aan dit sportbeleid, met nadruk op het ontwikkelen van nieuwe projecten, het versterken van bestaande initiatieven en het monitoren van de effecten op langere termijn.

Hebben we gedaan wat we wilden doen?

Versterken van het kunst- en cultuuraanbod in Weststellingwerf

Terug naar navigatie - Programma 5 | Sport, Cultuur en Recreatie - Doelstellingen - Versterken van het kunst- en cultuuraanbod in Weststellingwerf

Hebben we bereikt wat we wilden bereiken?

Het versterken en stimuleren van de kunst en cultuuraanbod en de actieve deelname in de gemeente is belangrijk. Het geeft de actieve deelnemers en het publiek prachtige ervaringen. Maar het is ook goed voor de leefbaarheid van de gemeente en het geeft een verbondenheid aan de inwoners van de gemeente. De uitingsvormen kunnen heel verschillend zijn. Zowel voorstellingen, exposities, lezingen over de historie, muziekuitvoeringen, amateurkunstbeoefening en cultureel erfgoed zoals het immaterieel erfgoed van het Stellingwerfs als essentieel onderdeel van de identiteit en samenleven van onze gemeenschap.  

  • Het Vlechtmuseum heeft in dit jaar een unieke prestatie behaald met het realiseren van meer dan 10.000 betalende bezoekers in het museum. Daarmee heeft het museum een bijzondere positie ingenomen binnen de museale wereld. Maar uiteraard is dit ook voor Noordwolde een belangrijke mijlpaal dat haar historie zoveel belangstelling kan verwelkomen. 
  • Met een extra kunstproject heeft het Vlechtmuseum deelgenomen aan het cultuurprogramma Arcadia 2025, de legacy van Culturele Hoofdstad 2018. Met de kunstzinnige productie werd het ambacht en de historie van het vlechten in tal van streken in Fryslân met de unieke pitrietauto van het museum en tot slot bij Oldehove Leeuwarden gepresenteerd.  
  • Verenigingen amateurkunstbeoefening hebben weer tal van activiteiten georganiseerd. Dit zowel voor de leden van de vereniging maar ook voor de inwoners met uitvoeringen, exposities, presentaties en voorstellingen zoals toneelvoorstellingen, muziek uitvoeringen van koren en Hafabra gezelschappen. Deze verenigingen vormen een belangrijk onderdeel van de kunst en cultuur beleving en participatie in onze gemeente. 
  • Opera Spanga presenteerde met hun zomerproductie een indrukwekkende uitvoering van Tosca die veel belangstelling kreeg. Hierbij was er veel aandacht van regionale en landelijke pers. Daarnaast heeft Opera Spanga in het kader van 80 bevrijding een bijzondere uitvoering verzorgd van hun voorstelling Anne en Zef op 5 mei in het gemeentehuis.  
  • Opera Nijetrijne heeft in augustus 2025 haar laatste zomervoorstelling gespeeld. En daarmee de laatste voorstellingen van 25 jaar bijzondere opera producties in de Rottige Meente aan de rivier de Scheene. Daarmee wordt een bijzonder en uniek hoofdstuk van cultuurproducties in de gemeente afgesloten. De gemeente is stichting Intermezzo/Opera Nijetrijne zeer erkentelijk voor haar grote inzet en realisatie van dit cultuurprogramma in Weststellingwerf. Behalve de vele toeschouwers die hebben kunnen genieten van de grote serie voorstellingen speelt ook het feit dat de gemeente via landelijke media met recensies en interviews op positieve wijze werd gepresenteerd. 
  • Op 5 mei was ook de onthulling van het verzetsmonument 'Eenheid tussen man en vrouw in de oorlogsjaren' van Jan van Luijn voor het gemeentehuis.
  • In april heeft de gemeente de onthulling gepresenteerd van het beeld 'Big Pretty Lady' van Guus Hellegers bij de trouwingang van het gemeentehuis. 
  • Weststellingwerf is verbonden aan het convenant Nedersaksisch en geeft daar uitvoering aan. Weststellingwerf en Ooststellingwerf stimuleren het Stellingwerfs onder andere door productafspraken met de Stellingwarver Schrieversronte. In Ooststellingwerf is een discussie gaande over de reikwijdte van het Fries taalbeleid. Weststellingwerf kent die discussie niet vanwege de vrijstelling van onze gemeente in de Wet gebruik Friese Taal. De provincie heeft gezien de nieuwe taal situatie in Ooststellingwerf de subsidie aan de Schrieversronte geminderd. Het spreekt voor zich dat Weststellingwerf zich blijft richten op het gebruik, de verankering en het stimuleren van het Stellingwerfs in onze gemeente. De ontwikkelingen bij genoemde partners wordt gemonitord om de belangen van het Stellingwerfs voor onze gemeente in aansluiting op de wettelijke positionering te borgen.

Hebben we gedaan wat we wilden doen?

Bevorderen recreatie en toerisme Weststellingwerf

Terug naar navigatie - Programma 5 | Sport, Cultuur en Recreatie - Doelstellingen - Bevorderen recreatie en toerisme Weststellingwerf

Hebben we bereikt wat we wilden bereiken?

Het Toeristisch Investeringsfonds heeft bijgedragen aan projecten ter verbetering van recreatieve voorzieningen. Met deze middelen zijn projecten ondersteund die de kwaliteit, toegankelijkheid en aantrekkelijkheid van het recreatief aanbod verder verbeterd. Daarnaast hebben onder andere het Platform Recreatie en Toerisme en Toerisme Regiomarketingorganisatie Zuidoost Friesland, zich in nauwe samenwerking met de gemeente, actief ingezet om Weststellingwerf als toeristische bestemming verder op de kaart te zetten.

In samenwerking met Marketing Drenthe is voor de Koloniën van Weldadigheid gewerkt aan gerichte marketing en productontwikkeling. Met deze gezamenlijke inzet wordt gefocust op het vergroten van de bekendheid en het bezoekersaantal van het Koloniegebied, met als doel het stimuleren van een langer verblijf van toeristen en het versterken van de lokale economie.

Hebben we gedaan wat we wilden doen?

Hoeveel heeft het gekost?

Terug naar navigatie - Programma 5 | Sport, Cultuur en Recreatie - Hoeveel heeft het gekost?

De toelichting op deze cijfers staat bij het onderdeel jaarrekening, overzicht van baten en lasten, programma 5.

Bedragen x €1.000
Exploitatie Rekening 2025 Begroting 2025 Primitieve begroting 2025 Verschil begroot - werkelijk
Lasten -5.205 -5.087 -4.689 -118
Baten 905 812 805 93
Saldo van lasten en baten -4.300 -4.275 -3.884 -25
Onttrekkingen 0 0 65 0
Stortingen -518 -518 0 0
Saldo mutatie reserves -518 -518 65 0

Programma 6 | Sociaal domein

Taakvelden

Terug naar navigatie - Programma 6 | Sociaal domein - Taakvelden
  • Samenkracht en burgerparticipatie
  • Toegang en eerstelijnsvoorziening
  • Inkomensregelingen
  • WSW en beschut werk
  • Arbeidsparticipatie
  • Maatwerkvoorzieningen (Wmo)
  • Maatwerkdienstverlening 18+
  • Hulp bij het huishouden (Wmo)
  • Begeleiding (Wmo)
  • Dagbesteding (Wmo)
  • Overige maatwerkarrangementen (Wmo)
  • Maatwerkdienstverlening 18-
  • Jeugdhulp begeleiding
  • Jeugdhulp behandeling
  • Jeugdhulp dagbesteding
  • Jeugdhulp zonder verblijf overig
  • Pleegzorg
  • Gezinsgericht
  • Jeugdhulp met verblijf overig
  • Jeugdhulp behandeling GGZ zonderverblijf
  • Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf
  • Gesloten plaatsing
  • Geëscaleerde zorg 18+
  • Beschermd wonen (Wmo)
  • Maatschappelijke- en vrouwenopvang (Wmo)
  • Geëscaleerde zorg 18-
  • Jeugdbescherming
  • Jeugdreclassering

Beleidsnota's

Terug naar navigatie - Programma 6 | Sociaal domein - Beleidsnota's

  • 2014 Handhavingsverordening Participatiewet
  • 2014 Beleidsplan Nieuwe Wmo 
  • 2017 Maatregelverordening Weststellingwerf 2017
  • 2018 Kadernota Armoedebeleid en Schuldhulpverlening 2018 - 2021
  • 2022 Beleidsnota nieuwe Wet inburgering OWO 2022-2025
  • 2024 Verordening Maatschappelijke ondersteuning Weststellingwerf
  • 2023 Re-integratieverordening Participatiewet gemeente Weststellingwerf 2023
  • 2025 Kader lokaal preventief jeugdbeleid Weststellingwerf
  • 2025 Verordening Hart voor de Jeugd Weststellingwerf
  • 2024 Beleidsplan Arbeidsdeelname en Participatie 'Iedereen kan meedoen in Weststellingwerf!' 2024-2028
  • 2024 Verordening Individuele inkomenstoeslag

Actuele ontwikkelingen en gerealiseerd beleid

Terug naar navigatie - Programma 6 | Sociaal domein - Actuele ontwikkelingen en gerealiseerd beleid

Programmaplan Participatiewet in Balans
De herziening van de Participatiewet in balans brengt ingrijpende wijzigingen met zich mee voor de manier waarop wij onze taken aan inwoners vormgeven. Met het landelijke programmaplan Participatiewet in balans wordt deze herziening in drie sporen uitgewerkt. Na een aantal keer vertraagd te zijn, treedt de Participatiewet in balans (spoor 1) per 1 januari 2026 in. In 2025 zijn wij gestart met een programmatische aanpak van dit thema. In een kerngroep werken wij aan het programma Participatiewet in balans en ligt de focus op spoor 3: de cultuuromslag. In een werkgroep, bestaande uit medewerkers van het beleidsteam, juridisch kwaliteitsmedewerkers en vanuit de uitvoering, werken wij sinds eind 2025 aan de implementatie van ruim 20 maatregelen die per 1 januari 2026 gefaseerd in werking treden. 

Oprichting van het Werkcentrum Fryslân als onderdeel hervorming arbeidsmarktinfrastructuur
Met de hervorming van de arbeidsmarktinfrastructuur zijn arbeidsmarktregio's verplicht om een Werkcentrum in te richten per 1 januari 2026. Op 9 oktober 2025 is gestart met het Werkcentrum Fryslân. Werkcentrum Fryslân is er voor iedereen met vragen over werk. Het doel van dit centrale loket is het voor inwoners en werkgevers eenvoudiger maken om de juiste ondersteuning en hulp te vinden bij vragen over werk. 

Tussenevaluatie Wet inburgering door Rijk en Algemene Rekenkamer
Uit een tussenevaluatie van de Wet inburgering door het Rijk en het onderzoek van de Algemene Rekenkamer blijkt dat de uitvoering van de Wet inburgering beter kan. Dat ligt voor een groot deel aan factoren waar de gemeente geen invloed op heeft. Te denken valt aan de lange termijnen van afhandeling van de asielaanvraag door de IND en het tekort aan woningen waardoor mensen na de asielprocedure langer in een AZC of doorstroomlocatie verblijven. Gemeenten moeten hun inspanningen richten op het behalen van het hoogst haalbare taalniveau en zorgen voor een betere begeleiding van statushouders naar duurzaam werk.

Evaluatie Vroegsignalering schulden
In 2021 is vroegsignalering via een wetswijziging beter opgenomen in de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening. Vroegsignalering is bedoeld om beginnende schulden klein te houden en problematische schulden te voorkomen. De gemeente ontvangt een signaal van de vaste lasten partners wanneer inwoners een achterstand hebben op de rekeningen voor drinkwater, energie, huur en/of de zorgverzekering. Doordat gemeenten de signalen in een vroeg stadium ontvangen kunnen ze de inwoners ook tijdig passende hulp bieden. 

Uit de landelijke evaluatie die in 2025 is uitgevoerd blijkt dat de vroegsignalering doeltreffend is. Vroegsignalering bereikt groepen die niet zelf hulp vragen en heeft een grote maatschappelijke waarde. Zo wordt afsluiting van gas, water en licht voorkomen, evenals dreigende huisuitzetting door huurachterstand. Tot slot draagt vroegsignalering bij aan het voorkomen van hoge schulden. 

Op 24 juni 2025 heeft de staatssecretaris van Participatie en Integratie de Tweede Kamer geïnformeerd over plannen voor de komende jaren. Er komen enkele nieuwe maatregelen. Er wordt daarbij gestuurd op twee doelen, namelijk het halveren van ongewenste uitval van signalen en een verdubbeling van het bereik in 2028 ten opzichte van 2023. 

Opvang Oekraïense ontheemden
In 2025 is verder ingezet op de zelfredzaamheid van Oekraïense ontheemden in Weststellingwerf. De eigen bijdrage is ingevoerd voor Oekraïners met een betaalde baan. Zij dragen sinds begin 2025 bij aan hun eigen opvangkosten.

Ter vervanging van de opvanglocatie aan de Heerenveenseweg in Wolvega zijn negen chalets tijdelijk in de Lindewijk geplaatst ter overbrugging van de nieuwe opvanglocatie in Oldeholtwolde. Deze opvanglocatie is voor meerdere jaren beschikbaar en gaat plaats bieden aan 80 ontheemden uit Oekraïne. De opvanglocatie in Nijeholtpade is met één jaar verlengd tot oktober 2026.

De Richtlijn Tijdelijke Bescherming (RTB) is verlengd tot 4 maart 2027. Hierdoor mogen Oekraïners in Nederland voorlopig blijven als ontheemde.
De Rijksoverheid werkt nu aan een plan voor de komende jaren voor alle Oekraïense ontheemden in Nederland. Dit plan moet zorgen voor meer duidelijkheid over hun toekomst.

Onzekerheid toekomstige baten Brede SPUK/AZWA
Vanuit Aanvullend Zorg & Welzijnsakkoord (AZWA) verwachten wij middelen op preventie en interventie onderdelen en voor de basis infrastructuur. Vanuit het transformatieplan Mentale Gezondheid & Veerkracht verwachten wij (in Fries verband) eenmalige transformatiemiddelen op basis van 18 onderdelen die bijdragen aan het verbeteren van de mentale gezondheid en veerkracht van onze inwoners. In 2025 en 2026 maken wij nog gebruik van de baten vanuit de Brede SPUK regeling bij de onderwerpen: terugdringen gezondheidsachterstanden, versterken sociale basis, mantelzorg, één tegen eenzaamheid en welzijn op recept. De lasten die hieruit voortvloeien zijn gebaseerd op reeds vastgesteld gemeentelijk beleid, terwijl de mogelijke toekomstige baten uit deze plannen nog onzeker zijn. Wij komen hier in ieder geval op terug bij de voorjaarsnota 2026 en kadernota 2027-2030. 

Terug naar navigatie - Programma 6 | Sociaal domein - Doelstellingen

Versterken van de uitvoering in het sociaal domein

Terug naar navigatie - Programma 6 | Sociaal domein - Doelstellingen - Versterken van de uitvoering in het sociaal domein

Hebben we bereikt wat we wilden bereiken?

De gemeente wil goede service blijven bieden aan inwoners die zorg nodig hebben. Daarom is ingezet op flexibiliteit, maatwerk en betere structuur en ondersteuning van het gebiedsteam. De triage is verbeterd en het toegangsteam is nu beter bereikbaar in Wolvega (5 ochtenden) en Noordwolde (3 ochtenden). De gemeente volgt of dit aansluit bij de behoefte van inwoners.

Een extern onderzoek in 2024 gaf inzicht in de ontwikkeling van het gebiedsteam sinds 2015. Op basis daarvan is in 2025 een plan voor doorontwikkeling gemaakt. Eind 2025 is een werkdocument opgeleverd met duidelijke werkafspraken en methodieken. Dit document ondersteunt medewerkers in hun dagelijkse werk en zorgt voor een uniforme werkwijze. Maatwerk blijft daarbij mogelijk. 

Verder is extra capaciteit gerealiseerd op plekken waar dat nodig was, zoals bij jeugdconsulenten, de Talentenplek en toezicht sociaal domein. Extra aandacht is er voor integrale samenwerking en casuïstiek, bijeenkomsten en inwerkprogramma's.

Tot slot werkten de OWO-gemeenten aan nieuwe uniforme digitale systemen. Deze maken het voor inwoners makkelijker om aanvragen te doen en hun proces digitaal te volgen. Ook bieden ze betere stuurinformatie. In 2025 is hier veel werk in verricht. De oplevering van deze systemen is verschoven naar 2026.

Hebben we gedaan wat we wilden doen?

Aan de slag met de Sociale Basis

Terug naar navigatie - Programma 6 | Sociaal domein - Doelstellingen - Aan de slag met de Sociale Basis

Hebben we bereikt wat we wilden bereiken?

In 2025 hebben wij ingezet op meer zichtbaarheid onder de inwoners en hebben wij gewerkt aan het versterken van het netwerk met onze ketenpartners. Ontmoeting is één van de belangrijkste pijlers voor een sterke Sociale Basis, daarom is het ondersteunen en faciliteren van inwoners- en vrijwilligersinitiatieven gericht op ontmoeting heel belangrijk. Met de opening van Huis op de Hoogte en jongerencentrum Nexus is er een grote wens van Wolvega in vervulling gegaan en een enorme stap gemaakt in het vergroten van het voorzieningenniveau en versterken van de Sociale Basis.

 

Hebben we gedaan wat we wilden doen?

Aan de slag met Inburgering

Terug naar navigatie - Programma 6 | Sociaal domein - Doelstellingen - Aan de slag met Inburgering

Hebben we bereikt wat we wilden bereiken?

In 2025 zijn wij begonnen met het creëren van extra aanbod voor statushouders richting werk. Aanvullend op de inzet van de regievoerders inburgering/activeringscoaches kan, via de inkoop re-integratie en participatie instrumenten, coaching voor statushouders worden ingezet. Dit draagt bij aan het gemakkelijker maken voor werkgevers om vacatures in te vullen en voor statushouders om werk te vinden en te behouden. Het is nog een uitdaging om de wachtlijst voor de taallessen te beperken. Door intensivering van de contacten met de taalaanbieders en samenwerking met de gemeenten in de regio wordt de wachttijd zoveel mogelijk beperkt. Meer dan vorige jaren worden statushouders gestimuleerd om hun weg te vinden in onze gemeente en mee te doen.

Hebben we gedaan wat we wilden doen?

Aan de slag met Participatie

Terug naar navigatie - Programma 6 | Sociaal domein - Doelstellingen - Aan de slag met Participatie

Hebben we bereikt wat we wilden bereiken? 

Met het beleidsplan 'Arbeidsdeelname en Participatie 'Iedereen kan meedoen in Weststellingwerf'' werkten wij actief aan de ondersteuning aan onze inwoners richting de arbeidsmarkt via werkervaringsplekken, loonkostensubsidie, beschut werk of door andere instrumenten. Voor inwoners met een ontwikkelvraag blijven wij in contact en kijken wij naar meedoen in de vorm van bijvoorbeeld vrijwilligerswerk, activeringstrajecten en sociale contacten buitenshuis. Op 1 april 2025 hebben wij het uitvoeringsplan beleid Arbeidsdeelname en Participatie vastgesteld. In het uitvoeringsplan is vastgelegd hoe wij aan de slag gaan met de (sub)doelen van het beleidsplan. Via de Monitor Sociaal Domein krijgt de gemeenteraad stapsgewijs inzicht in de effecten op de (sub)doelen van het beleidsplan.

Samen met andere Friese gemeenten ontvangt de gemeente Weststellingwerf al jaren subsidie uit het Europees Sociaal Fonds (ESF) voor de uitvoering van ons participatiebeleid. Wij zijn in december 2023 een overeenkomst aangegaan met de centrumgemeente Leeuwarden voor het project 'ESF+ Samen aan de slag'. Dit project liep van januari 2024 tot en met december 2025. 

Inkomensregelingen
Meer inwoners maken gebruik van een bijstandsuitkering. Door het huisvesten van meer statushouders in onze gemeente zien wij een toename in het aantal uitkeringsgerechtigden.

Hebben we gedaan wat we wilden doen?

Aan de slag met aanpak armoede en schulden

Terug naar navigatie - Programma 6 | Sociaal domein - Doelstellingen - Aan de slag met aanpak armoede en schulden

Hebben we bereikt wat we wilden bereiken?

Inwoners met een laag inkomen en geldzorgen hebben vanuit ons gebiedsteam hulp en ondersteuning ontvangen. Ook hebben wij samen met partners ons ingezet om de doelgroep nog beter te bereiken en te ondersteunen. Deze partijen komen bij elkaar bij de Thematafel Armoede. 

Aanpak armoede
Vanuit onze aanpak armoede hebben wij ingezet op bekendheid en het vergroten van het bereik van de regelingen voor inwoners met een laag inkomen, zoals de gemeentepolis (collectieve zorgverzekering), bijzondere bijstand, individuele inkomenstoeslag, Stichting Leergeld en het Volwassenenfonds Sport en Cultuur. Wij hebben hiervoor inwoners actief benaderd vanuit het gebiedsteam en daarnaast gebruik gemaakt van De VoorzieningenWijzer. Inwoners hebben zelf of met een opgeleide adviseur via De VoorzieningenWijzer bekeken van welke regelingen ze gebruik konden maken of bekeken welke zorgverzekering het beste bij iemand past. Voor dit laatste hebben wij eind 2025 meerdere inloopmomenten voor inwoners voor een Zorgcheck georganiseerd. Om de VoorzieningenWijzer steeds vaker in te zetten zijn er weer nieuwe vrijwilligers en medewerkers van het gebiedsteam getraind om met De VoorzieningenWijzer aan de slag te gaan. Er zijn in 2025 347 bezoekers geweest die de VoorzieningenWijzer hebben bezocht, hiervan hebben 316 bezoekers een check gestart. In totaal zijn er 135 checks helemaal afgerond door bezoekers uit onze gemeente.

Meer inwoners hebben onze regelingen weten te vinden, zoals het Volwassenenfonds voor Sport en Cultuur en Stichting Leergeld. Daarnaast zijn onze voorzieningen zoals de uitgiftepunten voor menstruatieproducten verder uitgebreid met verschillende basisscholen en hebben wij ook andere producten, zoals zonnebrand, toegevoegd aan de punten en Buurtkastjes. Zo hebben alle inwoners in onze gemeente laagdrempelig toegang tot gratis producten.

Aanpak schulden
Door onze inzet vanuit de vroegsignalering hebben wij inwoners met beginnende betaalachterstanden en geldzorgen bereikt. Wij hebben passende trajecten aangeboden en inwoners een oplossing geboden voor hun schuld. Ook hebben inwoners passende trajecten doorlopen om terugval te voorkomen.

Sociale voedseltuin
Al jaren is er een wens voor het realiseren van een sociale voedseltuin in Weststellingwerf. De tuin richt zich onder andere op inwoners met een beperkt inkomen en draagt bij aan gezondheid, participatie en armoedebestrijding.

Een van de voorwaarden van de gemeente om een sociale voedseltuin in de gemeente Weststellingwerf te ondersteunen is dat het lokaal wordt gedragen. Eind 2025 hebben een aantal enthousiaste inwoners een stichting opgericht: Stichting Sociale Voedseltuinen Weststellingwerf. Inmiddels is er een bestuur en zijn er meer dan 20 vrijwilligers betrokken. De stichting wordt ondersteund door de Stichting Sociale Voedseltuinen Nederland. Gemeente Weststellingwerf biedt financiële ondersteuning ten behoeve van de opstartfase en verpacht een stukje grond ten behoeve van de tuin. Stichting Sociale Voedseltuinen Weststellingwerf wil in 2026 starten met de realisatie van een sociale voedseltuin in Wolvega.

Hebben we gedaan wat we wilden doen?

Aan de slag met jeugdhulp

Terug naar navigatie - Programma 6 | Sociaal domein - Doelstellingen - Aan de slag met jeugdhulp

Hebben we bereikt wat we wilden bereiken?

Wij hebben onze wettelijke taken om op het gebied van jeugdhulp uitgevoerd. De voorzieningen voor Specialistische Jeugdhulp (SJH) wordt door de Friese gemeenten gezamenlijk geregeld via Sociaal Domein Fryslân (SDF). 

Het Kader lokaal preventief jeugdbeleid Weststellingwerf is opgesteld. Hierin is aandacht voor het voorliggend veld en preventief aanbod van ondersteuning voor kinderen, jongeren en/ of gezinnen. 

Samenwerking tussen onderwijs, jeugd en jeugdhulp wordt verstevigd door Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO).

De toegang naar jeugdhulp via ons gebiedsteam hebben wij versterkt met het Regionaal Ondersteunings Plan (ROP) en de Verklarende Analyse (VA). De VA helpt om het onderzoek naar de hulpvraag zorgvuldig te doen. Met het ROP wordt een universeel plan gemaakt voor de hulpverlening. De VA en het ROP wordt in heel Friesland gebruikt. 

Hebben we gedaan wat we wilden doen?

Aan de slag met Wmo

Terug naar navigatie - Programma 6 | Sociaal domein - Doelstellingen - Aan de slag met Wmo

Hebben we bereikt wat we wilden bereiken?

In 2025 hebben wij ons samen met aanbieders ingezet om de juiste ondersteuning op de juiste plek te bieden. Er is waar nodig maatwerk geleverd. Ook is waar mogelijk het sociale netwerk en het voorliggende veld ingezet. De zorg en ondersteuning is daarbij zo licht en ´gewoon´ mogelijk ingezet.

In mei 2025 is de regionale Woonzorgvisie vastgesteld (zie ook programma 8). Hierin hebben wij op hoofdlijnen de vraagstukken en onze ambities op het gebied van wonen, zorg en welzijn vastgelegd. Onze hoofdambitie is dat inwoners met een zorg- en ondersteuningsbehoefte fijn wonen in de regio Zuidoost Fryslân. In 2025 is gestart met de uitvoeringsagenda waarin wij beschrijven wat wij gaan doen om deze ambitie te bereiken.

In 2025 hebben wij te maken gehad met een overname van onze grootste Wmo-taxivervoerder. In samenwerking met de nieuwe vervoerder hebben wij een informatiefolder voor inwoners gemaakt over de verwachtingen en afspraken rondom Wmo-taxivervoer.

Hebben we gedaan wat we wilden doen?

Toelichting - Wat mag het kosten

Terug naar navigatie - Programma 6 | Sociaal domein - Toelichting - Wat mag het kosten

De toelichting op deze cijfers staat bij het onderdeel jaarrekening, overzicht van baten en lasten, programma 6.

Bedragen x €1.000
Exploitatie Rekening 2025 Begroting 2025 Primitieve begroting 2025 Verschil begroot - werkelijk
Lasten -45.422 -45.346 -42.148 -76
Baten 14.265 13.565 11.485 700
Saldo van lasten en baten -31.157 -31.781 -30.664 624
Onttrekkingen 112 132 0 -20
Stortingen -732 -732 0 0
Saldo mutatie reserves -619 -599 0 -20

Programma 7 | Volksgezondheid en Milieu

Beleidsnota's

Terug naar navigatie - Programma 7 | Volksgezondheid en Milieu - Beleidsnota's
  • 2012 Geurverordening Weststellingwerf
  • 2017 Evenementenbeleid 
  • 2018 Watergangen waarop via een riooloverstort wordt geloosd
  • 2020 VTH beleidsplan OWO 2020-2024
  • 2021 Transitievisie Warmte OWO
  • 2021 Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP 2021-2025)
  • 2021 Grondstoffenbeleidsplan 
  • 2022 Nota Bodembeheer (inclusief bodemkwaliteitskaarten)
  • 2022 Notitie Scenario's uitbreiding ecologisch bermbeheer gemeente Weststellingwerf
  • 2022 Lokaal gezondheidsbeleid gemeente Weststellingwerf 2022-2025
  • 2023 OWO- Uitvoeringsprogramma warmtetransitie
  • 2023 Plan van aanpak van GALA Brede SPUK 2023-2026
  • 2023 Uitvoeringsprogramma 2024 en Jaarverslag 2023 Fysieke leefomgeving
  • 2023 Regioplan Friesland (FrIZA)
  • 2023 Plan van Aanpak GALA/Brede SPUK Gemeente Weststellingwerf 2023 - 2026
  • 2024 Beleidsbrief Klimaat & Duurzaamheid
  • 2024 Communicatieplan Diftar+
  • 2025 Plan van Aanpak JOGG in Weststellingwerf 2025
  • 2025 Uitvoeringsplan Drank en Alcoholwet NIX18 2025
  • 2025 OWO actieplan Maatschappelijk Verantwoord Opdrachtgeven en Inkomen (MVOI)
  • 2025 Communicatieplan Klimaat & Duurzaamheid 

Actuele ontwikkelingen en gerealiseerd beleid

Terug naar navigatie - Programma 7 | Volksgezondheid en Milieu - Actuele ontwikkelingen en gerealiseerd beleid

Riolering
Het Gemeentelijk Rioleringsplan 2021-2025 liep tot en met 31 december 2025. Na de intreding van de Omgevingswet is een GRP wettelijk niet meer verplicht. Het is nu een programma onder het omgevingsplan. Uiterlijk in 2032 moet de gemeente een nieuw omgevingsplan klaar hebben. Dat nieuwe plan zal stapsgewijs tot stand komen door het tijdelijk omgevingsplan in onderdelen aan te vullen en te vernieuwen.  

Gezondheid
In 2025 zijn wij begonnen met de eindevaluatie van het lokaal gezondheidsbeleid 2022-2025. Om inwoners hier goed bij te betrekken, is ervoor gekozen om een magazine te maken voor alle inwoners. Het magazine Lekker Leven in Weststellingwerf laat zien welke mogelijkheden de gemeente biedt op het gebied van een gezonde leefstijl, een gezonde leefomgeving en een gezonde geest. Het magazine is bedoeld om inwoners te inspireren.

Onzekerheid toekomstige baten Brede SPUK/AZWA
Vanuit Aanvullend Zorg & Welzijnsakkoord (AZWA) verwachten wij middelen op preventie en interventie onderdelen en voor de basis infrastructuur. Vanuit het transformatieplan Mentale Gezondheid & Veerkracht verwachten wij (in Fries verband) eenmalige transformatiemiddelen op basis van 18 onderdelen die bijdragen aan het verbeteren van de mentale gezondheid en veerkracht van onze inwoners. In 2025 en 2026 maken wij nog gebruik van de baten vanuit de Brede SPUK regeling bij de onderwerpen: kansrijke start, mentale gezondheid, aanpak overgewicht en obesitas, valpreventie, OKO & vroegsignalisering alcoholproblematiek, versterking kennis- en adviesfunctie GGD en coördinatiekosten regionale aanpak preventie. De lasten die hieruit voortvloeien zijn gebaseerd op reeds vastgesteld gemeentelijk beleid, terwijl de mogelijke toekomstige baten uit deze plannen nog onzeker zijn. Wij komen hier in ieder geval op terug bij de voorjaarsnota 2026 en kadernota 2027-2030. 

Terug naar navigatie - Programma 7 | Volksgezondheid en Milieu - Doelstellingen

Grondstoffenbeleid - Diftar+

Terug naar navigatie - Programma 7 | Volksgezondheid en Milieu - Doelstellingen - Grondstoffenbeleid - Diftar+

Hebben we bereikt wat we wilden bereiken?

VANG-doelstelling
Gemeente Weststellingwerf wil de hoeveelheid restafval per inwoner sterk verminderen, in lijn met de landelijke VANG-doelstelling (Van Afval Naar Grondstof). Het doel hiervan is om minder restafval over te houden en meer afval als grondstof te hergebruiken. Dit is beter voor het milieu én voor de portemonnee van onze inwoners, omdat wij dan minder hoeven te betalen voor de dure verbrandingsbelasting.
In 2025 hebben wij hiervoor een belangrijke stap gezet met de invoering van Diftar+.
Diftar+ is een beproefde manier van afval inzamelen, waarbij inwoners per kilo betalen voor het restafval dat zij aanbieden. Voor gescheiden afvalstromen, zoals GFT-etensresten, hoeven zij geen tarief te betalen. Dit systeem stimuleert inwoners om hun afval beter te scheiden.
Door deze betere scheiding blijft er minder restafval over dat moet worden verbrand. Daarmee komen wij stap voor stap dichter bij het behalen van de VANG-doelstelling.

Strategienota Grondstoffenbeleid Weststellingwerf en Diftar+ 
Op 7 juni 2021 heeft de gemeenteraad de strategienota Grondstoffen vastgesteld. Hiermee committeerde de raad zich aan het volgen van de VANG-doelstelling en het beperken van onnodige afvalverbranding. In dit kader is besloten tot de invoering van Diftar+. Het jaar 2025 is benut als voorbereidings- en proefjaar voor de uitvoering van dit nieuwe inzamelsysteem. 

Hebben we gedaan wat we wilden doen?

Klimaat en duurzaamheid

Terug naar navigatie - Programma 7 | Volksgezondheid en Milieu - Doelstellingen - Klimaat en duurzaamheid

Hebben we bereikt wat we wilden bereiken?

Wij willen in 2050 een energie neutrale gemeente zijn. In 2025 hebben wij het Kaderstellend Adaptief Programmaplan Energietransitie (KAPE) ontwikkeld. Dit document is de basis voor het beleid op de energietransitie en zet de maatregelen uiteen die de gemeente moet nemen om haar ambitie "energieneutraal 2050" te bereiken. Op basis van het KAPE wordt elke 4 jaar een uitvoeringsprogramma opgesteld, hierin worden de concrete acties voor de betreffende 4 jaar uitgewerkt.

Het Programma Klimaat en Duurzaamheid is vanaf 2025 opgesplitst in vier inhoudelijke pijlers: warmtetransitie, klimaatadaptatie, energietransitie en circulaire economie. Het KAPE is het verbindende document en geeft kaders en doelstellingen mee, die doorwerken in de andere beleidsdocumenten. Naast het KAPE, is in 2025 gewerkt aan onderstaande beleidsstukken:  

  • Warmteprogramma
  • Klimaatadaptatieplan
  • Uitvoeringsstrategie Circulaire Economie (vastgesteld)
  • Communicatie jaaragenda klimaat en duurzaamheid 2026 (vastgesteld)

Inzet van CDOKE middelen 
Wij ontvangen rijksmiddelen voor het uitvoeren van klimaat- en duurzaamheidsmaatregelen. Wij hebben deze middelen ingezet voor personele capaciteit. Met deze capaciteit hebben wij de vier beleidspijlers goed neer kunnen zetten.  

Hebben we gedaan wat we wilden doen?

Aan de slag met gezondheidsbeleid

Terug naar navigatie - Programma 7 | Volksgezondheid en Milieu - Doelstellingen - Aan de slag met gezondheidsbeleid

Hebben we bereikt wat we wilden bereiken?

In 2025 is er blijvend ingezet op de drie vastgestelde ambities binnen het lokaal Gezondheidsbeleid 2022 – 2025. Door actief uitvoering te geven aan het vastgestelde beleid zetten wij in op het verkleinen van de sociaaleconomische gezondheidsverschillen, het verbeteren van een gezonde leefomgeving en het bieden van gezondheidsbevorende en beschermende programma’s. Dit gebeurt vanuit verschillende preventieprogramma’s die zich inzetten op een gezonde leefstijl, gezonde leefomgeving en een gezonde geest. Vanuit het gezondheidsbeleid wordt er actief samengewerkt met andere beleidsterreinen. De ketenaanpakken die vanuit het Gezond en Actief Leven Akkoord zijn ontstaan zijn in 2025 verder vormgegeven.

Hebben we gedaan wat we wilden doen?

Toelichting - Wat mag het kosten

Terug naar navigatie - Programma 7 | Volksgezondheid en Milieu - Toelichting - Wat mag het kosten

De toelichting op deze cijfers staat bij het onderdeel jaarrekening, overzicht van baten en lasten, programma 7.

Bedragen x €1.000
Exploitatie Rekening 2025 Begroting 2025 Primitieve begroting 2025 Verschil begroot - werkelijk
Lasten -12.063 -13.560 -10.467 1.497
Baten 8.440 9.669 7.053 -1.229
Saldo van lasten en baten -3.623 -3.891 -3.413 268
Onttrekkingen 594 553 0 40
Stortingen -30 -29 -25 -1
Saldo mutatie reserves 564 524 -25 40

Programma 8 | Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing

Beleidsnota's

Terug naar navigatie - Programma 8 | Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing - Beleidsnota's

2004 Welstandsnota Weststellingwerf
2011 Handleiding schaalvergroting agrarische sector
2012 Facetbestemmingsplan Kernen Weststellingwerf
2013 Beheersverordening agrarische percelen bestemmingsplan buitengebied 
2014 Bestemmingsplan Buitengebied
2014 Nadere regels Algemene Plaatselijke Verordening (APV) voor terrassen en uitstallingen (2014) 
2016 Bestemmingsplan Buitengebied (versie VA03) aangepast naar aanleiding van uitspraak Raad van State
2017 Uitvoeringsregels evenementen gemeente Weststellingwerf 2017
2017 Bestemmingsplan Buitengebied intensieve veehouderijen
2017 Notitie strategisch omgaan met gemeentelijk vastgoed
2019 Omgevingsvisie Weststellingwerf 
2022 Facetbestemmingsplan Geitenhouderijen
2022 Facetbestemmingsplan kleine windturbines Weststellingwerf
2022 Beleidsnotitie kleinschalige recreatie
2023 Woonzorgvisie 2024-2028
2023 Woonvisie 2024-2028
2025 Algemeen plaatselijke verordening Weststellingwerf 2025
2025 Beleidsregels Ruimte - voor- ruimte
2025 Nota grondbeleid
2025 Regionale woonzorgvisie

Actuele ontwikkelingen en gerealiseerd beleid

Terug naar navigatie - Programma 8 | Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing - Actuele ontwikkelingen en gerealiseerd beleid

Betaalbaar bouwen
Lindewijk deelgebied 2
In 2025 is gestart met een ruimtelijke procedure gericht op het toevoegen van extra woningen in deelgebied 2 van de Lindewijk. De hiervoor benodigde aanvraag omgevingsvergunning (BOPA) is medio juni ingediend, gevolgd door een inloopmiddag begin juli 2025. In januari 2026 neemt de raad een besluit over de ontwerp omgevingsvergunning. Naast het bestaande aanbod van vrije kavels is de procedure erop gericht om meer sociale huur- en betaalbare koop- en huurwoningen toe te voegen aan het woningbouwprogramma van de Lindewijk. Dit is mede mogelijk gemaakt door een subsidie vanuit de woningbouw impulsregeling (WBI) van het Rijk. 

Herontwikkeling Pieterslaan Wolvega
In 2025 is het bestemmingsplan Pieterslaan 85a Wolvega vastgesteld. In samenwerking met de woningstichting worden op deze locatie 18 sociale huurwoningen gerealiseerd. 

Ontwikkeling huurwoningen Heerenveenseweg
Aan de Heerenveenseweg zijn in 2025 gronden verkocht ten behoeve van de ontwikkeling en realisatie van 13 sociale huurwoningen. De bouw van de woningen is gestart en worden opgeleverd in 2026. 

Woningbouw in de dorpen 
In 2025 is verder gebouwd op de ingezette aanpak om woningbouw in de dorpen te stimuleren en te ondersteunen. Dorpen kunnen met behulp van de woningbouwtoolkit zelf werken aan het ontwikkelen van woningbouwplannen. Deze toolkit biedt praktische handvatten om van een eerste idee te komen tot een concreet initiatief.
De inzet van de woningbouwcoördinator, in combinatie met de toolkit, wordt ondersteund door inzet van de flexpoolmiddelen. Door het beschikbaar stellen van subsidie uit het Dorpenfonds kunnen dorpen een projectplan opstellen en een externe partij inhuren die het dorp begeleidt in het proces richting een uitvoerbaar woningbouwinitiatief.
De dorpen De Blesse, Nijeholtpade en Oldeholtpade zijn in 2024 gestart met het uitwerken van een woningbouwplan. In 2025 is hier een vervolg aan gegeven, waarbij de plannen verder zijn uitgewerkt en verdiept.
Met deze aanpak ondersteunen wij dorpen actief bij het realiseren van passende woningbouw, aansluitend bij de lokale behoefte en met oog voor draagvlak in het dorp.

Regulering lelieteelt en sierteelt
In juni van 2025 is, naar aanleiding van een toezegging, een voorstel aan de raad gedaan voor regulering van lelieteelt. Bij de behandeling van dit voorstel is een amendement aangenomen ten aanzien van deze regulering. Die gaat, onder andere, over het instellen van een sierteeltvrije zone rondom gevoelige functies en vergunningplicht. Het raadsbesluit is vertaald in een voorbereidingsbesluit, dat in december is vastgesteld. Dit betekent dat de zogenaamde 'voorbeschermingsregels' van toepassing zijn terwijl er intussen gewerkt wordt aan het wijzigen van het omgevingsplan (zie ook gezonde leefomgeving, programma 7).

Spreidingswet 
Sinds 1 februari 2024 is de Wet gemeentelijke taak mogelijk maken asielopvangvoorzieningen (Spreidingswet) van kracht. Met deze wet hebben gemeenten een wettelijke taak om asielopvang te realiseren. De verdeling van asielplekken wordt afgestemd in de Provinciale Regietafel (PRT) onder leiding van de Commissaris van de Koning. In 2025 heeft Weststellingwerf voldaan aan het verdeelbesluit van de Minister. Het doel van de Spreidingswet is om te komen tot een stabiel en gespreid opvanglandschap.

Het plan was om in 2025 mee te doen aan de noodnachtopvang voor vluchtelingen uit Ter Apel. In mei 2025 heeft het COA besloten geen gebruik meer te maken van deze vorm van opvang.

Huisvesting statushouders
In 2025 heeft Weststellingwerf de wettelijke taakstelling voor het huisvesten van statushouders behaald en is ingelopen op de achterstand op de taakstelling. Daarnaast zijn er voorbereidingen getroffen voor de deelname aan een regionale doorstroomlocatie in Beetsterzwaag.

Terug naar navigatie - Programma 8 | Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing - Doelstellingen

Betaalbaar wonen

Terug naar navigatie - Programma 8 | Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing - Doelstellingen - Betaalbaar wonen

Hebben we bereikt wat we wilden bereiken?

Goed en betaalbaar wonen in Weststellingwerf. Daar zetten wijons voor in.

Dat kunnen wij niet alleen. Om uitvoering te geven aan onze woonvisie en woonzorgvisie werken wij samen met onze inwoners en onze stakeholders zoals Vereniging Kleine Dorpen (VKD), Plaatselijke Belangen, corporaties, zorg- en welzijnspartijen en de huurdersvertegenwoordiging.

Hebben we gedaan wat we wilden doen?

Verduurzamen gemeentelijk vastgoed

Terug naar navigatie - Programma 8 | Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing - Doelstellingen - Verduurzamen gemeentelijk vastgoed

Hebben we bereikt wat we wilden bereiken?

Bij het beheren van ons gemeentelijk vastgoed maken wij duurzame keuzes. 

In 2024 is gestart met het actualiseren van alle Meerjaren Onderhoudsplannen (MJOP’s) voor de gebouwen binnen de maatschappelijke vastgoedportefeuille. In 2025 zijn de laatste MJOP's opgeleverd. Vanaf 2026 worden deze MJOP’s gebruikt en vormen zij tevens het fundament voor het opstellen van Duurzame Meerjaren Onderhoudsplannen (DMJOP’s).

Hebben we gedaan wat we wilden doen?

Werken met de omgevingswet

Terug naar navigatie - Programma 8 | Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing - Doelstellingen - Werken met de omgevingswet

Hebben we bereikt wat we wilden bereiken?

De Omgevingswet is op 1 januari 2024 in werking getreden. Wij hebben ons daar, van tevoren, op voorbereid en zijn druk bezig met de verdere invoering. Een deel van de inspanningen die nodig zijn voor de invoering van de verschillende onderdelen, doen wij gezamenlijk in OWO-verband. Denk daarbij aan het omgevingsplan. Het opstellen van de omgevingsvisie wordt door de gemeenten afzonderlijk gedaan. Deze zogenaamde 'omgevingswetdocumenten' hangen nauw met elkaar samen en vormen dé instrumenten van de raad om te sturen op wat er in de fysieke leefomgeving wel en niet gebeurt. Aan beide is gewerkt in 2025. 

Binnen de Omgevingswet is er veel aandacht voor de kwaliteit van de leefomgeving. In 2025 is gestart met het proces om te komen tot een nota Omgevingskwaliteit (opvolger van de welstandsnota). 

Hebben we gedaan wat we wilden doen?

Toelichting wat mag het kosten

Terug naar navigatie - Programma 8 | Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing - Toelichting wat mag het kosten

De toelichting op deze cijfers staat bij het onderdeel jaarrekening, overzicht van baten en lasten, programma 8.

Bedragen x €1.000
Exploitatie Rekening 2025 Begroting 2025 Primitieve begroting 2025 Verschil begroot - werkelijk
Lasten -5.574 -4.855 -2.981 -719
Baten 4.164 1.551 726 2.614
Saldo van lasten en baten -1.409 -3.304 -2.255 1.895
Onttrekkingen 143 647 58 -504
Stortingen 0 0 0 0
Saldo mutatie reserves 143 647 58 -504

Overzicht | Algemene dekkingsmiddelen

Actuele ontwikkelingen en gerealiseerd beleid

Terug naar navigatie - Overzicht | Algemene dekkingsmiddelen - Actuele ontwikkelingen en gerealiseerd beleid

Algemene dekkingsmiddelen zijn inkomsten die een gemeente vrij kan besteden. Dit in tegenstelling tot de specifieke dekkingsmiddelen zoals de opbrengst afvalstoffenheffing en de rioolheffing. De specifieke dekkingsmiddelen staan opgenomen in de betreffende programma’s onder de baten.

Woonlasten
Jaarlijks voert het Coelo een benchmark woonlasten uit. Voor de uitkomsten van de benchmark 2025 verwijzen wij u naar de paragraaf lokale heffingen.

Gemeentefonds
Wij ontvingen ook afgelopen jaar geld van het Rijk uit het gemeentefonds. In 2025 was dat € 72 miljoen (€ 72,3 voor het jaar 2025 en een terugvordering van € 0,3 van voorgaande jaren). Hiervan hebben wij een groot deel van onze uitgaven betaald.

Jaarlijks ontvangen we, volgens een vastgesteld verdeelsysteem, een uitkering uit het gemeentefonds. In het verdeelsysteem wordt rekening gehouden met de onderlinge verschillen in de kosten waar een gemeente voor staat en de draagkracht van gemeenten (de belastingcapaciteit). Dit jaar hebben wij op drie momenten informatie over de gemeentefondsuitkering ontvangen. Wij informeerden de raad via diverse afzonderlijke memo's over uitkering van het gemeentefonds.

Specifieke uitkeringen
Naast de algemene uitkering bestaan er specifieke uitkeringen (SPUK). Deze uitkeringen mogen wij niet vrij besteden. Ze zijn voor een specifiek doel. Omdat deze uitkeringen voor een specifiek doel zijn, verantwoorden wij ze bij het desbetreffende programma. Ook verantwoorden wij ze in de SiSa-verantwoording verderop in deze jaarrekening. Het voormalige kabinet had het voornemen om het aantal SPUK's drastisch te verminderen. Aan dit voornemen heeft men in 2025 nog geen invulling kunnen geven. Wij hadden in 2025 nog 27 SPUK's (3 meer dan in 2024). De totale omvang van de specifieke uitkeringen bedraagt € 17,3 miljoen ten gunste van 2025.

Wat willen we bereiken?

Terug naar navigatie - Overzicht | Algemene dekkingsmiddelen - Doelstellingen

Toelichting

Terug naar navigatie - Overzicht | Algemene dekkingsmiddelen - Toelichting

De toelichting op deze cijfers staat bij het onderdeel jaarrekening, overzicht van baten en lasten, algemene dekkingsmiddelen.

Bedragen x €1.000
Exploitatie Rekening 2025 Begroting 2025 Primitieve begroting 2025 Verschil begroot - werkelijk
Lasten -708 -462 -697 -245
Baten 78.285 77.177 73.512 1.109
Saldo van lasten en baten 77.578 76.715 72.815 863
Onttrekkingen 4.626 4.626 0 0
Stortingen -2.732 -2.732 0 0
Saldo mutatie reserves 1.894 1.894 0 0

Overhead, Vennootschapsbelasting en Overige baten en lasten

Overzicht kosten overhead

Overhead kosten

Terug naar navigatie - Overzicht kosten overhead - Overhead kosten

De definitie van overhead uit het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) luidt: alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. 
Alle bedrijfskosten die direct verbonden zijn aan activiteiten die gericht zijn op de externe klant vallen hier dus niet onder maar zijn in de betreffende taakvelden opgenomen.

De bedrijfskosten die dus gerekend worden tot de overhead zijn:

  • Personele kosten (alleen leidinggevenden en interne teams)
  • Huisvesting
  • OWO (incl. ICT)
  • Communicatie
  • Overige bedrijfsvoeringskosten.

De toelichting op de cijfers staat in het onderdeel jaarrekening, toelichting op de cijfers per programma

Bedragen x €1.000
Exploitatie Rekening 2025 Begroting 2025 Primitieve begroting 2025 Verschil begroot - werkelijk
Lasten -24.127 -23.279 -20.527 -848
Baten 9.917 9.472 9.114 445
Saldo van lasten en baten -14.210 -13.807 -11.414 -403
Onttrekkingen 0 0 0 0

Vennootschapsbelasting

Vennootschapsbelasting

Terug naar navigatie - Vennootschapsbelasting - Vennootschapsbelasting

Per 1 januari 2016 is er de Wet belastingplicht overheidsondernemingen. Dit houdt in dat gemeenten Vennootschapsbelasting (Vpb) moeten betalen op het moment dat ze activiteiten uitvoeren waarvoor ze aangemerkt worden als ondernemer. Zie ook het onderdeel toelichting op de baten en lasten, onderdeel Vennootschapsbelasting.

Bedragen x €1.000
Exploitatie Rekening 2025 Begroting 2025 Primitieve begroting 2025 Verschil begroot - werkelijk
Lasten 0 0 0 0

Overige baten en lasten

Onvoorziene uitgaven

Terug naar navigatie - Overige baten en lasten - Onvoorziene uitgaven

Het taakveld 'Overige baten en lasten' is hier verantwoord. De post onvoorziene uitgaven maakt deel uit van dit taakveld.

De toelichting op deze cijfers staat bij het onderdeel jaarrekening, overzicht van baten en lasten, overige baten en lasten.

Bedragen x €1.000
Exploitatie Rekening 2025 Begroting 2025 Primitieve begroting 2025 Verschil begroot - werkelijk
Lasten 0 -30 -1.370 30