Jaarrekening op hoofdlijnen

In dit onderdeel treft u in het kort het financiële beeld over 2025 aan. De leidraad voor de af te leggen verantwoording is de door de raad vastgestelde programmabegroting 2025. In het jaarverslag leggen wij de inhoudelijke verantwoording af. In de jaarrekening geven wij inzicht in de financiële positie en de besteding van de middelen over 2025.

De jaarrekening 2025 sluit met een positief resultaat van € 2,5 miljoen. 

Bij de najaarsnota gingen wij nog uit, na een storting in de algemene reserve van € 2,5 miljoen, van een voordeel van € 0,4 miljoen. Het verschil wordt verderop in dit hoofdstuk op onderdelen verklaard. In de tabel overzicht baten en lasten staat het totaalbeeld van 2025 en de afwijkingen ten opzichte van de actuele begroting.

Een kengetal om de schuldpositie te bepalen, is de schuldratio. De schuldratio geeft aan welk deel van het gemeentelijk vermogen is gefinancierd door derden. De solvabiliteitsratio is een kengetal dat weergeeft welk deel van het gemeentelijk vermogen is gefinancierd met eigen vermogen. Beide ratio’s zijn met elkaar verbonden doordat ze samen altijd 100% zijn. In tegenstelling tot de schuldratio is de solvabiliteitsratio één van de verplichte kengetallen die wordt toegelicht in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. Het college streeft naar een minimale solvabiliteitsratio van 20%. Eind 2025 hebben wij een solvabiliteit gerealiseerd van 50,11%. Daarmee voldoen wij ruim aan de norm.

In onze nota financieel beleid, die de raad in 2024 heeft vastgesteld, hebben wij een norm opgenomen ten aanzien van de minimale en maximale omvang van de financiële kengetallen. Wij sluiten daarbij aan bij de signaleringswaarden uit de stresstest voor gemeenten. De kengetallen hebben een signalerende functie, geven inzicht in de financiële positie en in de weerbaarheid en wendbaarheid van een gemeente. Alle kengetallen voldoen eind 2025 aan onze streefnorm.

In het financieel beleid staat dat wij een minimale weerstandsratio van 1,0 nastreven. Dat houdt in dat onze beschikbare weerstandscapaciteit minimaal gelijk moet zijn aan de benodigde weerstandscapaciteit. In ons collegeprogramma gaven wij aan dat wij een weerstandsratio van 2,0 hanteren. Op dit moment is onze weerstandsratio 2,07. Daarmee voldoen wij zowel aan ons financieel beleid als aan het uitgangspunt van ons collegeprogramma.

In 2025 is de gemiddelde woonlastendruk iets hoger geworden dan in 2024, maar als wij kijken naar de andere Friese gemeenten dan behoren wij tot de 3 gemeenten met de laagste woonlasten. 

Zowel voor eenpersoons- als meerpersoonshuishoudens is de totale woonlastendruk ten opzichte van 2024 gestegen. Zo ging de totale woonlast voor meerpersoonshuishoudens in onze gemeente van € 819 in 2024 naar € 843 in 2025. De gemeentelijke woonlasten in Weststellingwerf liggen echter nog wel ruim onder het landelijk gemiddelde van € 1.053 over 2025. 

Het resultaat van de jaarrekening 2025 is € 2,5 miljoen positief. 

Wij stellen voor, conform werkwijze van voorgaand jaar, om hiervan € 1,16 miljoen te storten in de reserve voor spoedzoekers. Dit betreft het restant van de werkelijke ontvangen middelen voor opvang ontheemden uit Oekraïne. Hiermee reserveren wij middelen voor het huisvesten van spoedzoekers. 
Het overige deel van het resultaat (1,37 miljoen) voegen wij toe aan de Algemene reserve.

Er zijn een aantal incidentele middelen die in 2026 opnieuw beschikbaar moeten worden gesteld. Gelijktijdig met de vaststelling van de jaarrekening krijgt u dan ook een begrotingswijziging 2026 om ter dekking van deze incidentele uitgaven in 2026 € 1,54 miljoen uit de algemene reserve te onttrekken.

Hierna is de algemene reserve met € 0,17 miljoen afgenomen.

Onderstaande tabel laat het resultaat zien in relatie tot de incidentele baten en lasten. Wij gebruiken daarbij de definitie van incidentele baten en lasten volgens het BBV. Dat betekent bijvoorbeeld dat alle personeelslasten als structureel worden gezien, maar ook de middelen van de algemene uitkering. De reservemutaties zijn bijna allemaal incidenteel. Deze definitie van incidentele baten en lasten is geen beoordeling of het resultaat éénmalig afwijkt of dat er sprake is van een structurele afwijking. Het structureel resultaat in deze tabel wil dus niet zeggen dat wij dit rekeningresultaat de komende jaren ook mogen verwachten. Voor die beoordeling verwijzen wij naar het kopje 'toelichting op het resultaat'. 

De programmabegroting 2025 is in november 2024 door de raad vastgesteld met een positief resultaat van € 1.880.000. Gedurende het jaar 2025 zijn er begrotingswijzigingen geweest die invloed hadden op dit saldo. Hierdoor komt het actuele saldo van de begroting nu uit op € 387.000. De uitkomst van de jaarrekening 2025 is € 2.529.000. 

Het verschil tussen de actuele begroting en de jaarrekening wordt hieronder op hoofdlijnen toegelicht. Meer details staan in de financiële toelichtingen per programma.

Hieronder benoemen wij verschillende afwijkingen die tot het resultaat hebben geleid. Op dit moment zien wij de aard van deze afwijkingen als incidenteel. Wij zijn ons er van bewust dat hier mogelijk ook structurele componenten in kunnen zitten, daar komen wij bij de voorjaarsnota en kadernota op terug. 

Er is in 2025 € 52,8 miljoen beschikbaar voor investeringen. Er is hierop tot en met 2025 € 22,2 miljoen uitgegeven. De uitgaven betreffen voornamelijk ICT kosten, investeringen in de openbare ruimte, centrum- en planontwikkeling Wolvega, onderhoud en verbetering van de zwembaden en riolering. Het restant van de investeringsbudgetten wordt voor € 30,1 miljoen doorgeschoven naar 2026 zodat uitvoering van de geplande investeringen dan kan plaatsvinden. 

Het gemeentefonds is onze grootste inkomstenpost. In 2025 hebben wij ongeveer € 72 miljoen aan algemene uitkering ontvangen, zo'n € 858.000 meer dan wij hadden begroot bij de najaarsnota. Belangrijke reden hiervoor is dat er via de septembercirculaire en de decembercirculaire van het gemeentefonds nog middelen in 2025 beschikbaar werden gesteld door het Rijk. De gemeenteraad is over de financiële gevolgen van de septembercirculaire en de decembercirculaire geïnformeerd. Ook hebben wij afrekeningen van voorgaande jaren ontvangen.

Wij zijn het jaar begonnen met een algemene reserve van € 17,9 miljoen (incl. resultaatbestemming 2024) en de eindstand over 2025 is € 18,9 miljoen. Dit is exclusief het resultaat van deze jaarrekening. Bij de najaarsnota 2025 is een storting in de algemene reserve gedaan van € 2,5 miljoen. De algemene reserve is in 2025 voor € 646.000 aangesproken voor de overheveling van de eenmalige budgetten van 2023 en 2024 naar 2025 en voor € 878.000 voor de herinrichting van de Lycklamaweg.

Naast onze algemene reserve hebben wij zes bestemmingsreserves. In de toelichting op de passiva wordt het verloop van deze reserves nader toegelicht.