Programma 2 | Verkeer, Vervoer en Waterstaat

• Openbaar vervoer
• Economische havens en waterwegen
• Openbaar groen en (openlucht) recreatie (in de openbare ruimte)
• Verkeer en vervoer
• Recreatieve havens
• Parkeren (geen lasten en baten)

Kleine afwijkingen
Conform onze financiële verordening worden alleen afwijkingen groter dan € 50.000 toegelicht. De kleine afwijkingen worden wel financieel verwerkt. In de tabel staat het totaal van de kleine afwijkingen binnen dit programma.

Specifieke uitkeringen
Stimulering Verkeersveiligheid (SPUK)
De Investeringsimpuls Verkeersveiligheid is een door het Rijk beschikbaar gesteld budget van € 500 miljoen tot 2030. Dit geld is bedoeld om een impuls te geven aan de verbetering van de verkeersveiligheid op het onderliggend wegennet: wegen in beheer van gemeenten, provincies en waterschappen. De middelen worden in meerdere aanvraagrondes (tranches) verdeeld.
Als gemeente hebben we in de derde tranche een bedrag van € 575.000 ontvangen. Dit bedrag gebruiken we de komende jaren voor verschillende projecten die de verkeersveiligheid in onze gemeente verbeteren. Deze projecten komen uit het uitvoeringsprogramma GVVP, dat in het najaar van 2025 jaar is vastgesteld. Bij deze regeling verwacht het Rijk dat wij als gemeente minimaal 50% zelf bijdragen aan de projecten.

Autonome ontwikkelingen
Aanbrengen walbeschoeiing en verlagen bermen
Het budget voor bermen en uitbestede werkzaamheden bleek het afgelopen jaar ontoereikend. Naast het ecologisch berm- en slootonderhoud zijn extra kosten gemaakt voor het plaatsen van walbeschoeiingen om inzakkende slootbermen te herstellen en voor het verlagen van bermen ten behoeve van een goede waterafvoer. Deze maatregelen zijn noodzakelijk voor de verkeersveiligheid, het behoud van de weg en een goede doorstroming van het water.

Aanpassing beleid/nieuw beleid
Onderhoud wegen en fietspaden
Dit betreft de kapitaallasten van de investeringen. Zie toelichting hieronder bij kopje investering.
Wij stellen voor om deze kapitaallasten te dekken vanuit de gereserveerde middelen voor onderhoud wegen en fietspaden zoals opgenomen in de reserve investeringsambities.

Vervanging wegen 2026
Dit betreft de kapitaallasten van de investeringen. Zie toelichting hieronder bij kopje investering.

Uitbreiding bermverharding
Dit betreft de kapitaallasten van de investeringen. Zie toelichting hieronder bij kopje investering.

Vervanging bomen
Dit betreft de kapitaallasten van de investeringen. Zie toelichting hieronder bij kopje investering.

Meerjarenplanning vervanging (hoofd)wegen
Wij stellen voor om de hoofdwegen in Weststellingwerf te onderzoeken op restlevensduur om zo de vervangingsopgave voor de komende jaren in de begroting te kunnen plaatsen, zoals aangegeven in het vastgestelde besluit IBOR.

Omzetting onderhoudsbudget naar vervangingsbudget
In het raadsvoorstel Integraal Beheerplan Openbare Ruimte (IBOR), dat in januari 2026 door de raad is vastgesteld, is inzichtelijk gemaakt dat het beschikbare structurele onderhoudsbudget voldoende is om de openbare ruimte op het vastgestelde kwaliteitsniveau in stand te houden, terwijl tegelijkertijd sprake is van een aanzienlijke en oplopende vervangingsopgave. In dat voorstel is aangekondigd dat het positieve saldo binnen het onderhoudsbudget kan worden ingezet voor het dekken van kapitaallasten van noodzakelijke vervangingsinvesteringen. In lijn met deze eerder ingezette koers stellen wij in deze voorjaarsnota voor om een deel van het onderhoudsbudget structureel om te zetten naar vervangingsbudget. Hiermee wordt uitvoering gegeven aan het IBOR en wordt tijdig en planmatig geïnvesteerd in de vervanging en verduurzaming van kapitaalgoederen in de openbare ruimte, waarmee hogere kosten en kwaliteitsverlies op de langere termijn worden voorkomen.

Projecten uitvoeringsprogramma GVVP
Dit betreft de kapitaallasten van de investeringen. Zie toelichting hieronder bij kopje investering.

Excel-tabel

Onderhoud wegen en fietspaden
Liander gaat in 2026 het middenspanningsnet in Weststellingwerf verzwaren en zoekt ruimte voor nieuwe kabels. Vanwege ruimtegebrek is hun voorstel is om kabels aan te brengen onder de fietspaden langs de Peperga- en Steggerdaweg. Wij willen van deze werkzaamheden gebruik maken om gedeeltes van de fietspaden te vervangen door betonpaden die beter tegen wortelopdruk en verzakkingen bestendig zijn. Voordeel hierbij is dat Liander de grootste kostendrager zal zijn.

Vervanging wegen 2026
Er is investeringskrediet nodig voor vervanging van wegen die niet meer in de onderhoudscyclus passen, omdat er structurele zwakheden zitten in de constructie en/of de fundering. Hierdoor is regulier onderhoud niet meer toepasbaar of te kostbaar. Hierbij ligt in 2026 de focus op de wegen waar wij extra verkeersstromen verwachten naar aanleiding van het project herinrichting van de Lycklamaweg.

Uitbreiding bermverharding
De afgelopen jaren zagen we, vooral plaatselijk, veel terugkerende bermschade. Nu hebben wij in de periode 2020 – 2022 bermverharding aangelegd langs de wegen in het buitengebied. Inmiddels zien wij dat dit tot een besparing heeft geleid op de inzet van de buitendienstmedewerkers en de kosten voor ons bermonderhoud. Wij willen daarom doorgaan met het verharden van onze bermen.

Vervanging bomen
In de gemeente veroorzaken verouderde en ongeschikte boomsoorten op meerdere locaties schade aan bestrating, kabels, leidingen en mogelijk funderingen, mede door veranderde omstandigheden en klimaat. Daarom wordt de urgentie geïnventariseerd en een meerjarenplan opgesteld om deze bomen gefaseerd te vervangen, waarbij grotere, al oudere bomen worden herplant om leefbaarheid en beeldkwaliteit te behouden. Met behulp van een onafhankelijke BoomEffectAnalyse en betrokkenheid van bewoners en raad start naar verwachting de eerste uitvoering met circa 25 bomen in het najaar/winter 2026, gevolgd door verdere uitwerking in 2027.

Projecten uitvoeringsprogramma GVVP
In het in 2025 vastgestelde uitvoeringsprogramma GVVP is een overzicht van projecten en verkenningen/onderzoeken opgenomen die vanaf 2026 in voorbereiding en/of uitvoering genomen worden. Om de meest urgente projecten en verkenningen/onderzoeken in 2026 voor te bereiden en/of uit te voeren zijn middelen beschikbaar gesteld. Een aantal projecten dat in 2026 wordt voorbereid zal in 2027 worden uitgevoerd. Hier is uitvoeringsbudget voor nodig.