Programma 6 | Sociaal domein

• Samenkracht en burgerparticipatie
• Toegang en eerstelijnsvoorziening
• Inkomensregelingen
• WSW en beschut werk
• Arbeidsparticipatie
• Maatwerkvoorzieningen (Wmo)
• Maatwerkdienstverlening 18+
• Hulp bij het huishouden (Wmo)
• Begeleiding (Wmo)
• Dagbesteding (Wmo)
• Overige maatwerkarrangementen (Wmo)
• Maatwerkdienstverlening 18-
• Jeugdhulp begeleiding
• Jeugdhulp behandeling
• Jeugdhulp dagbesteding
• Jeugdhulp zonder verblijf overig
• Pleegzorg
• Gezinsgericht
• Jeugdhulp met verblijf overig
• Jeugdhulp behandeling GGZ zonderverblijf
• Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf
• Gesloten plaatsing
• Geëscaleerde zorg 18+
• Beschermd wonen (Wmo)
• Maatschappelijke- en vrouwenopvang (Wmo)
• Geëscaleerde zorg 18-
• Jeugdbescherming
• Jeugdreclassering

Indexaties
Op basis van onze uitgangspunten indexeren we onze budgetten niet en hanteren we in principe de nullijn. Bij uitzondering wordt van deze nullijn afgeweken als blijkt dat dit uitgangspunt niet is uit te voeren. Of als we als gemeente op basis van een overeenkomst/contract verplicht zijn te indexeren.

Kleine afwijkingen
Conform onze financiële verordening worden alleen afwijkingen groter dan € 50.000 toegelicht. De kleine afwijkingen worden wel financieel verwerkt. In de tabel staat het totaal van de kleine afwijkingen binnen dit programma.

Specifieke uitkeringen
BUIG (Bundeling Uitkering Inkomensvoorzieningen Gemeenten)
De BUIG betreft het jaarlijkse budget dat gemeenten van het Rijk ontvangen voor de uitvoering van wettelijke taken op het gebied van werk en inkomen, waaronder de Participatiewet (bijstand), IOAW, IOAZ, BBZ en loonkostensubsidies. Voor 2026 wordt een toename van de uitgaven verwacht, zowel in aantallen uitkeringen als in bedragen. In de prognose is rekening gehouden met een gemiddelde stijging van circa één bijstandsuitkering per maand. Sinds maart 2026 worden daarnaast extra statushouders gehuisvest in de doorstroomlocatie in Beetsterzwaag. Met de financiële effecten hiervan is in deze prognose nog geen rekening gehouden. Ook in de lasten van de loonkostensubsidie zien we een flinke stijging. We verwachten dat deze trend zich doorzet in 2026. Uitgangspunt is dat de structurele lasten na twee jaar via de BUIG-middelen worden gecompenseerd. Op basis hiervan zijn ook de bijbehorende baten aan de inkomstenzijde geraamd.

Opvang Oekraïners
Vanuit het Rijk ontvangt de gemeente jaarlijks een vergoeding voor de opvang van Oekraïense ontheemden. Tot en met 1 mei 2026 bedraagt deze vergoeding € 44 per bed per dag. Vanaf mei 2026 vindt bekostiging plaats op basis van de daadwerkelijk gemaakte kosten, die achteraf worden verantwoord via de SiSa-verantwoording.

Autonome ontwikkelingen
Zorgbudget Jeugd
De kosten voor jeugdzorg blijven structureel toenemen. Deze ontwikkeling wordt met name veroorzaakt door drie factoren:

Bijzondere bijstand
Het aantal inwoners met een bijstandsuitkering neemt toe, dit zien we ook terug in de verstrekkingen voor de bijzondere bijstand. Hierdoor verwachten we meer uitgaven. Ook door de komst van meer statushouders in de gemeente is er structureel meer budget nodig voor kosten die onder de bijzondere bijstand vallen, zoals woninginrichting of medische kosten. Daarnaast neemt het aantal inwoners dat de individuele inkomenstoeslag ontvangt toe.  

Aanpassing beleid/nieuw beleid
Welzijn op Recept
Welzijn op Recept is een landelijke aanpak die ook in onze gemeente effectief wordt ingezet. Welzijnscoaches ondersteunen inwoners met (lichte) psychosociale klachten door hen toe te leiden naar passende sociale activiteiten. Hiermee wordt het welzijn en de sociale basis van inwoners versterkt en wordt de zorg ontlast. Onze gemeente is hier in 2022 mee gestart. Vanaf 2024 vindt doorverwijzing plaats via alle huisartsenpraktijken, thuiszorgmedewerkers en gebiedsteams. In 2025 zijn 95 inwoners doorverwezen. De huidige dekking voor twee formatieplekken komt uit de Brede SPUK en het Hoofdlijnenakkoord GGZ. Alleen de dekking vanuit het hoofdlijnenakkoord, voor één formatieplaats, verwachten we nog een aantal jaren te mogen ontvangen. Deze is opgenomen in bovenstaande tabel.

OSW, subsidie contacten geven het leven kleur
De OSW (onafhankelijke seniorenvereniging Wolvega) organiseert sinds 2023 samen eten middagen en koffieochtenden, onder de vlag van het project ‘Contacten geven het leven kleur’. Deze activiteiten zijn gericht op de eenzame ouderen van Wolvega en zijn een groot succes te noemen. De activiteiten dragen bij aan het verminderen van gevoelens van eenzaamheid en het versterken van de sociale basis van de oudere inwoners van Wolvega. Deze activiteit draag bij aan het langer zelfstandig thuis blijven wonen en de doelstelling van zorg naar gezondheid. We stellen voor om de incidentele subsidie voor dit project structureel te maken.