Gezondheid
Beleidsontwikkeling
In 2027 blijven we ons inzetten voor een gezonde samenleving. Daarbij volgen we de uitgangspunten van de Wet publieke gezondheid (Wpg), het Integraal Zorgakkoord (IZA), het nieuwe Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) en de landelijke gezondheidsnota 2025-2028. Ook werken we aan een nieuw lokaal gezondheidsbeleid voor de periode 2027-2030. Dit beleid stellen we samen op met inwoners, zorg- en welzijnsorganisaties, ketenpartners en andere beleidsterreinen.
Maatschappelijke ontwikkeling en opgave
Landelijke onderzoeken laten zien dat het aantal mensen met dementie, overgewicht, chronische aandoeningen en mentale gezondheidsproblemen toeneemt, en dat hitte leidt tot meer gezondheidsklachten.
Ook in onze gemeente is deze ontwikkeling zichtbaar. Daarom zetten we samen met zorg- en welzijnspartners in op preventie en gezondheidsbevordering, zodat inwoners langer gezond blijven en de druk op de zorg afneemt. Omdat gezondheid wordt beïnvloed door veel verschillende factoren, is het belangrijk om gezondheid mee te nemen in alle beleidsterreinen, zoals de inrichting van de leefomgeving, wonen, sport, onderwijs en sociaal beleid.
Uitvoering Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord
In 2027 starten we met de uitvoering van het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA). Daarbij bouwen we voort op de basis die al deels is gelegd vanuit het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). We zetten in op verschillende basisfunctionaliteiten die bijdragen aan preventie en gezondheid. Een belangrijk voorbeeld is Kansrijke Start, waarmee we werken aan een gezonde en veilige start voor ieder kind. Ook investeren we in valpreventie, zodat ouderen langer fit en zelfstandig kunnen blijven. Dit draagt bij aan meer kracht en balans, minder valincidenten en vitaler ouder worden.
Lokale ambities
We geven uitvoering aan de ambities uit het coalitieakkoord. We zetten ons in voor een gezonde start voor ieder kind, het versterken van preventie, het bevorderen van mentale gezondheid, de inzet van een extra jongerenwerker en een schone en gezonde leefomgeving. Samen met inwoners en onze partners werken we zo aan een gezonde toekomst voor iedereen.
Aflopen baten Brede SPUK Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA)
De Brede SPUK-regeling loopt af per 2026. Met deze regeling werden activiteiten gefinancierd op het gebied van onder andere Kansrijke Start, mentale gezondheid, de aanpak van overgewicht, valpreventie en regionale preventie. Vanaf 2027 worden verschillende onderdelen van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) voortgezet binnen het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) en het Hoofdlijnenakkoord Ouderen. Hiermee wordt de beweging van zorg naar gezondheid verder vormgegeven, met als doel gezondheidsproblemen te voorkomen en de druk op de zorg te verminderen. De financiële uitwerking van deze nieuwe afspraken is nog niet volledig bekend. Daarom verwerken we de gevolgen hiervan in de Voorjaarsnota 2027.
Het Rijk verwacht ook van gemeenten dat zij blijven investeren in een gezonde leefomgeving als belangrijke manier om gezondheidsproblemen te voorkomen. Het is op dit moment echter nog niet duidelijk of hiervoor extra middelen beschikbaar komen. Daarom zijn hiervoor in deze begroting geen middelen opgenomen. In de aanloop van 2027 komen wij hierop terug.
Klimaat & Duurzaamheid
Van beleidsontwikkeling naar uitvoering
In 2026 zijn het Kaderstellend Adaptief Programmaplan Energietransitie, het bijbehorende uitvoeringsplan en de Uitvoeringsstrategie Circulaire Economie 2026-2029 vastgesteld. Daarnaast is de basis gelegd voor het Warmteprogramma en het uitvoeringsprogramma. Hiermee zijn de belangrijkste beleidskaders vastgesteld en verschuift de aandacht in de komende jaren nadrukkelijk naar de uitvoering van de energietransitie en circulaire economie.
Meer focus op maatschappelijke effecten
De inzet verschuift steeds meer van technische doelstellingen naar maatschappelijke resultaten. De warmteopgave draagt niet alleen bij aan de energietransitie, maar ook aan de aanpak van energiearmoede, de verbetering van de volksgezondheid en het versterken van de leefbaarheid. Gerichte isolatie van slecht geïsoleerde woningen verlaagt de woonlasten van kwetsbare huishoudens en verbetert het binnenklimaat. Door klimaatverandering neemt daarnaast de behoefte aan koeling van woningen toe. Hierdoor groeit het belang van een integrale aanpak waarin duurzaamheid, gezondheid en sociale doelstellingen samenkomen.
Voortzetting lokale isolatieaanpak
De middelen voor de Lokale Aanpak Isolatie (SPUK LAI) zijn beschikbaar tot en met december 2028. In de resterende looptijd zetten wij deze middelen maximaal in voor het stimuleren van woningisolatie. Omdat de isolatieopgave ook na 2028 nog niet is afgerond, blijft ondersteuning van inwoners naar verwachting noodzakelijk.
Continuïteit van uitvoeringscapaciteit
De middelen voor personele capaciteit binnen het klimaat- en energiebeleid worden in 2026 en 2027 door het Rijk beschikbaar gesteld via een decentrale uitkering. Via de Voorjaarsnota 2026 en het Meerjarenperspectief 2027-2030 zijn deze middelen gekoppeld aan klimaat en duurzaamheid. Hiermee kan uitvoering worden gegeven aan wettelijke taken en landelijke afspraken uit de Klimaatwet. De rijksmiddelen zijn toegezegd tot en met 2030. Voor de periode daarna bestaat nog onzekerheid. Landelijke ontwikkelingen worden gevolgd om eventuele gevolgen tijdig te verwerken in de meerjarenbegroting.