| Portefeuillehouder(s) | Bos, Hoen, Hartog |
| Organisatie | Beleid, Projecten en Vastgoed, Grondzaken & Facilitair |
| Portefeuillehouder(s) | Bos, Hoen, Hartog |
| Organisatie | Beleid, Projecten en Vastgoed, Grondzaken & Facilitair |
2004 Welstandsnota Weststellingwerf
2011 Handleiding schaalvergroting agrarische sector
2012 Facetbestemmingsplan Kernen Weststellingwerf
2013 Beheersverordening agrarische percelen bestemmingsplan buitengebied
2014 Bestemmingsplan Buitengebied
2014 Nadere regels Algemene Plaatselijke Verordening (APV) voor terrassen en uitstallingen (2014)
2016 Bestemmingsplan Buitengebied (versie VA03) aangepast n.a.v. uitspraak Raad van State
2017 Uitvoeringsregels evenementen gemeente Weststellingwerf 2017
2017 Bestemmingsplan Buitengebied intensieve veehouderijen
2017 Notitie strategisch omgaan met gemeentelijk vastgoed
2019 Omgevingsvisie Weststellingwerf
2020 Plan van aanpak Verduurzamen gemeentelijke vastgoedportefeuille
2022 Facetbestemmingsplan Geitenhouderijen
2022 Facetbestemmingsplan kleine windturbines Weststellingwerf
2022 Beleidsnotitie kleinschalige recreatie
2023 Woonzorgvisie 2024-2028
2023 Woonvisie 2024-2028
2024 Meerjaren prestatieafspraken 2025-2028 (woningbouw)
2025 Beleidsregels Ruimte - voor- ruimte
2025 Regionale woonzorgvisie
2025 Algemeen plaatselijke verordening Weststellingwerf 2025
2025 Nota grondbeleid
Woningbouw
In de kleine dorpen
De woningbouwtoolkit biedt kleine dorpen ondersteuning bij het onderzoeken en onderbouwen van woningbouwinitiatieven. Eind 2026 evalueren we de gebruiksvriendelijkheid van de toolkit en passen deze waar nodig aan. Daarnaast blijft in 2027 subsidie beschikbaar voor het uitvoeren van woningbehoefte- en haalbaarheidsonderzoeken, zodat dorpen initiatieven verder kunnen ontwikkelen en onderbouwen.
Inmiddels zijn in Oldeholtpade, Nijeholtpade en De Blesse concrete woningbouwinitiatieven in ontwikkeling. Daarnaast zijn verschillende andere dorpen gestart met een eerste verkenning van de woningbehoefte en de mogelijkheden voor woningbouw. Om deze initiatieven te ondersteunen blijven de woningbouwtoolkit en de subsidieregeling voor woningbehoefte- en haalbaarheidsonderzoeken beschikbaar. De woningbouwcoördinator vervult hierbij een belangrijke rol door initiatieven te begeleiden, knelpunten weg te nemen en ervoor te zorgen dat plannen zo snel en efficiënt mogelijk kunnen doorstromen naar realisatie.
In Wolvega en Noordwolde
In de twee grote kernen zijn diverse woningbouwplannen in ontwikkeling zoals de realisatie van circa 150 tot 200 woningen aan de Heirweg in Wolvega en 9 huurwoningen aan de Hoofdstraat West in Noordwolde. Dit betreffen twee ontwikkelingen waarbij de initiatiefnemer wordt gefaciliteerd in de planvorming. De hiervoor te maken kosten worden op basis van de Omgevingswet verhaald op de initiatiefnemer. Ook wordt in 2027 verder gewerkt aan de realisatie van 18 sociale huurwoningen aan de Pieterslaan in Wolvega. Dit is een ontwikkeling waar de gemeente initiatiefnemer is en een samenwerking heeft met de woningstichting.
Uitbreiding aantal woningen Lindewijk
In het geldende Omgevingsplan “Wolvega Lindewijk – Deelgebied 2” zijn 200 woningen toegestaan. Wij willen dit aantal verhogen naar 300 woningen. Hiervoor is eind juni 2025 een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) aangevraagd. De gemeenteraad heeft op 26 januari 2026 een voorlopig instemmend advies afgegeven op de aanvraag 1e fase omgevingsvergunning voor de realisatie van maximaal 100 extra woningen in Lindewijk deelgebied 2. Daaropvolgend heeft het ontwerpbesluit ter inzage gelegen, daarop zijn twee zienswijzen ingediend. Na afgifte van een bindend advies van de gemeenteraad nemen wij een definitief besluit. Naar verwachting wordt dit advies leidend voor het aantal toe te voegen woningen in 2027.
Spreidingswet
Sinds 1 februari 2024 is de Wet gemeentelijke taak mogelijk maken asielopvangvoorzieningen (Spreidingswet) van kracht. Met deze wet hebben gemeenten een wettelijke taak om asielopvang te realiseren. De verdeling van asielplekken wordt afgestemd in de Provinciale Regietafel (PRT) onder leiding van de Commissaris van de Koning. Het doel van de Spreidingswet is om te komen tot een stabiel en gespreid opvanglandschap. In het najaar van 2026 stellen de 18 Friese gemeenten een provinciaal plan vast voor de periode 2027-2028. Daarna sturen zij dit plan naar het ministerie. In het plan staat welke bijdrage elke Friese gemeente levert om samen aan de doelen van de Spreidingswet te voldoen.
Sierteelt
De raad heeft gevraagd om regulering van sierteelt en lelieteelt met het oog op het beperken van gezondheidsrisico's vanwege het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen. Het voorbereidingsbesluit dat het college heeft genomen, met voorbeschermingsregels, loopt 22 juli 2027 af. Vanaf dat moment gelden de regels in het omgevingsplan. In de eerste helft van 2027 wordt de gemeenteraad gevraagd beslissingen te nemen voor wijziging van het omgevingsplan met betrekking tot de regulering.
Theater op de Hoogte
Per 1 januari 2025 is de Kerk op de Hoogte in Wolvega in eigendom gekomen van de gemeente. Het pand is, samen met de Ark, aangekocht voor de realisatie van een centrale ontmoetingsplek in Wolvega. De Kerk op de Hoogte krijgt de functie van een theaterkerk: Theater op de Hoogte. Uit het haalbaarheidsonderzoek van architectenbureau Kijlstra-Brouwer blijkt dat de Kerk op de Hoogte, na aanpassingen, geschikt gemaakt kan worden voor deze doeleinden. Binnen de aanpassingen van de Kerk op de Hoogte hoort het op orde brengen van de voorzieningen zoals entree, balie, keuken en toilettengroep, isolatiewerkzaamheden, de mogelijkheid om de toren te beklimmen en in te zetten als uitkijkpunt en een foyerruimte. Een definitief ontwerp wordt in samenwerking met de werkgroep (enthousiaste groep inwoners, toekomstige vrijwilligers) uitgewerkt en gaat in 2027 ter beoordeling naar de Rijksdienst van monumenten en vergunningen.
Wat willen we bereiken?
In 2027 werken we verder aan de woningbouwopgave in Weststellingwerf. De uitkomsten van het woonbehoefteonderzoek uit 2026 en het nieuwe volkshuisvestingsprogramma (vast te stellen voor 1 juli 2027) vormen de basis voor toekomstige keuzes. We blijven investeren in woningbouw in zowel de grotere dorpen als de kleine kernen, omdat dit bijdraagt aan de leefbaarheid en kansen biedt voor inwoners. Daarbij zetten we beschikbare middelen zo effectief mogelijk in. De gemeente neemt, afhankelijk van de opgave en de mogelijkheden, een actieve rol bij nieuwe woningbouwontwikkelingen en ondersteunt initiatieven die aansluiten bij de aangetoonde behoefte. Met de inzet van een woningbouwcoördinator werken we aan het versnellen van woningbouwprojecten en het versterken van de woningbouwopgave.
Wat willen we bereiken?
We beheren en onderhouden het gemeentelijk vastgoed planmatig en combineren onderhoud waar mogelijk met verduurzaming. In 2027 worden de Duurzame Meerjaren Onderhoudsplanningen (DMJOP's) afgerond, zodat onderhoud, verduurzaming en investeringen integraal kunnen worden gepland. Het gemeentelijk vastgoed wordt toekomstbestendig en duurzaam beheerd, met aandacht voor verduurzaming en een verantwoorde financiële exploitatie.
Wat willen we bereiken?
De omgevingswet is op 1 januari 2024 in werking getreden. Wij hebben ons daar toen al geruime tijd op voorbereid en zijn druk bezig met de verdere invoering. Dit doen wij voor een groot deel in OWO-verband. Er zijn nog veel inspanningen nodig van onze organisatie op allerlei vlakken. Een belangrijk doel dat we voor ogen hebben is dat we de beleidscyclus van de Omgevingswet verder willen invoeren en optimaliseren.
Onder de Omgevingswet zijn de omgevingsdocumenten waarmee we werken (in de fysieke leefomgeving) meer dynamisch dan voorheen en vormen samen één geheel. Zo krijgen ambities en doelen uit de omgevingsvisie die betrekking hebben op de fysieke leefomgeving hun doorwerking in programma's en in het omgevingsplan (juridische regels). Monitoring van de uitvoering, de behaalde doelen of bijvoorbeeld nieuwe opgaven kan weer aanleiding geven tot aanpassing van de omgevingsvisie en het omgevingsplan. Deze cyclus is schematisch weergegeven in onderstaande afbeelding.

| Exploitatie | Rekening 2025 | Begroting 2026 | Begroting 2027 | Begroting 2028 | Begroting 2029 | Begroting 2030 | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Lasten | |||||||
| 0-3 Beheer overige gebouwen en gronden | -301 | -356 | -411 | -439 | -440 | -440 | |
| 8-1 Ruimtelijke ordening | -1.141 | -2.864 | -1.624 | -1.040 | -1.040 | -1.040 | |
| 8-2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreine | -2.537 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | |
| 8-3 Wonen en bouwen | -1.594 | -2.182 | -2.093 | -1.999 | -1.461 | -1.203 | |
| Totaal Lasten | -5.574 | -5.402 | -4.128 | -3.479 | -2.942 | -2.684 | |
| Baten | |||||||
| 0-3 Beheer overige gebouwen en gronden | 50 | 43 | 32 | 32 | 32 | 32 | |
| 8-1 Ruimtelijke ordening | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | |
| 8-2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreine | 2.104 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | |
| 8-3 Wonen en bouwen | 2.010 | 1.439 | 1.288 | 1.192 | 754 | 554 | |
| Totaal Baten | 4.164 | 1.482 | 1.321 | 1.225 | 787 | 587 | |
| Saldo van lasten en baten | -1.409 | -3.920 | -2.807 | -2.254 | -2.155 | -2.097 | |
| Onttrekkingen | |||||||
| 0-10F Mutaties reserves | 143 | 1.351 | 400 | 350 | 0 | 0 | |
| Stortingen | |||||||
| 0-10F Mutaties reserves | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | |
| Mutaties reserves | 143 | 1.351 | 400 | 350 | 0 | 0 | |
| Resultaat | -1.266 | -2.569 | -2.407 | -1.904 | -2.155 | -2.097 | |
Begroting 2027 ten opzichte van de begroting 2026
Lasten en baten
Beheer overige gebouwen en gronden
De interne doorbelastingen die aan dit taakveld worden toegerekend zijn toegenomen. Daarnaast zijn, overeenkomstig de door de raad vastgestelde 5e begrotingswijziging 2026, structurele lasten voor het politiebureau opgenomen. Omdat de plannen rondom het politiebureau momenteel worden heroverwogen, kunnen de uiteindelijke financiële effecten afwijken van de nu geraamde bedragen. Eventuele wijzigingen worden na besluitvorming door de raad verwerkt in de Planning & Control-cyclus.
Ruimtelijke ordening
Het verschil tussen 2026 en de daaropvolgende jaren wordt mede veroorzaakt door een aantal incidentele budgetten die in 2026 beschikbaar zijn. Het betreft onder andere middelen voor de implementatie van de Omgevingswet, het huisvestingsprogramma, de welstandsnota, het omgevingsplan en het Nationaal Programma Vitale Regio's. Omdat deze budgetten een incidenteel karakter hebben, zijn zij vanaf 2027 niet meer opgenomen in de begroting.
Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)
Het taakveld Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) gaat over de grondexploitaties van de niet-bedrijventerreinen. Een toelichting hierop vindt u in de paragraaf grondbeleid. De baten en lasten van dit taakveld hebben nagenoeg geen invloed op het saldo van dit programma. De grondexploitaties hebben voorzichtigheidshalve bij de begroting geen verwachte winsten of toe- en afname van de voorzieningen in 2027-2030.
Wonen en bouwen
De kosten voor de woningbouwontwikkeling Heirweg worden verhaald op de projectontwikkelaar. Omdat zowel de kosten als de opbrengsten afhankelijk zijn van de voortgang van de planontwikkeling, worden deze via de planning- en controlcyclus geraamd en verantwoord. Voor 2027 zijn daarom nog geen kosten en opbrengsten opgenomen. Daarnaast is in 2026 een aanvraag ingediend voor de SPUK Flexibele Inzet Woningbouw. De ontvangen middelen worden ingezet voor de financiering van de woningbouwcoördinator. Aangezien deze bijdrage een incidenteel karakter heeft, is deze vanaf 2027 niet meer opgenomen in de begroting, wat leidt tot lagere lasten ten opzichte van 2026.
Begroting 2027 ten opzichte van meerjarenperspectief
Lasten
Wonen en bouwen
In 2026 heeft de raad ingestemd met de Impulsregeling Woningbouw in dorpen. Deze middelen hebben een incidenteel karakter en zijn geraamd voor de jaren 2026,2027 en 2028. Daarnaast ontvangen wij vanuit het Rijk tot en met 2028 een vergoeding voor onze locatie aan de Hoofdweg (statushouders doorstroomlocatie). Deze hebben wij ook opgenomen in de meerjarenraming.
Mutatie reserves
In 2026 worden de incidentele budgetten voor implementatie omgevingswet, huisvestingsprogramma, welstandsnota, omgevingsplan en Nationaal Programma Vitale regio's uit de algemene reserve onttrokken. Daarnaast wordt er een onttrekking gedaan uit de reserve dynamische investeringsagenda voor de impulsregeling kleinschalige woningbouw. In zowel 2027 als in 2028 vindt er eenzelfde onttrekking plaats voor deze impulsregeling. In 2027 wordt er ook nog een onttrekking gedaan uit de algemene reserve voor het incidenteel budget voor de welstandsnota.
Er zijn geen stortingen in de reserve begroot.