Uiteenzetting van de financiële positie

Inhoud

Overzicht van baten en lasten

Overzicht

x € 1.000
Programmarekening Rekening 2019 Begroting 2020 Begroting 2021 Begroting 2022 Begroting 2023 Begroting 2024
Lasten
Programma
0 Bestuur en Ondersteuning -3.614 -2.568 -2.748 -2.639 -2.654 -2.638
1 Veiligheid -1.508 -1.589 -1.758 -1.768 -1.778 -1.792
2 Verkeer, Vervoer en Waterstaat -6.172 -6.479 -6.442 -6.475 -6.355 -6.317
3 Economie -666 -705 -773 -830 -802 -1.356
4 Onderwijs -3.817 -3.883 -3.859 -3.863 -3.775 -3.758
5 Sport, Cultuur en Recreatie -3.346 -4.195 -3.729 -3.677 -3.682 -3.644
6 Sociaal Domein -33.296 -33.354 -32.091 -31.764 -31.395 -31.103
7 Volksgezondheid en Milieu -6.912 -7.386 -7.843 -8.009 -7.946 -8.012
8 Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing -3.589 -3.458 -4.587 -4.509 -4.056 -4.133
Algemene dekkingsmiddelen
Overzicht algemene dekkingsmiddelen -3.100 -2.729 -558 -462 -412 -368
Gerealiseerde kosten Overhead
Overzicht kosten overhead -13.302 -14.182 -14.986 -14.837 -14.911 -14.907
Onvoorziene uitgaven
Overzicht onvoorziene uitgaven - -30 -280 -280 -280 -280
Totaal Lasten -79.324 -80.559 -79.654 -79.113 -78.046 -78.308
Baten
Programma
0 Bestuur en Ondersteuning 403 308 324 287 258 240
1 Veiligheid 46 51 51 51 51 51
2 Verkeer, Vervoer en Waterstaat 195 106 100 100 100 100
3 Economie 392 505 448 505 502 1.056
4 Onderwijs 1.077 961 959 959 959 959
5 Sport, Cultuur en Recreatie 612 601 601 602 582 582
6 Sociaal Domein 8.227 8.070 7.762 7.757 7.707 7.607
7 Volksgezondheid en Milieu 5.049 5.336 5.716 5.807 5.898 5.989
8 Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing 2.875 2.071 3.014 3.170 2.724 2.802
Algemene dekkingsmiddelen
Overzicht algemene dekkingsmiddelen 63.307 53.266 54.773 52.431 52.530 52.805
Gerealiseerde kosten Overhead
Overzicht kosten overhead 5.225 5.845 5.825 6.005 6.056 6.060
Totaal Baten 87.408 77.120 79.573 77.675 77.368 78.252
Saldo van baten en lasten 8.085 -3.440 -81 -1.438 -679 -56
Mutaties reserves
Lasten -8.710 -25 -2.378 -25 -25 -25
Baten 625 884 214 258 123 104
Saldo reserves -8.084 859 -2.163 233 98 79
Begrotingssaldo 0 -2.580 -2.245 -1.205 -581 23
Saldo incidenteel 557 215 109 30
Saldo structureel evenwicht -1.688 -990 -472 53

Overzicht van incidentele lasten en baten

incidentele lasten en baten

x € 1.000
Incidentele lasten en baten Begroot MJB MJB MJB
2021 2022 2023 2024
Lasten
0 Bestuur en Ondersteuning
Werkbudget bestuurlijke vernieuwing 40
2 Verkeer, Vervoer en Waterstaat
Baggeren stedelijk water, zie ook programma 7 12
5 Sport, Cultuur en Recreatie
Project dorpen, landschap en biodiversiteit 20
Buurtsportcoaches 32 32 19
Verbetering sportaccommodaties (kunstgrasvelden) 50
6 Sociaal domein
Bestemming Noordwolde fase 6 260 260 160
Bijdrage aan proceskosten Regiodeal 25 25 25 15
7 Volksgezondheid en Milieu
Gezond in de Stad, extra middelen 13 13
Jeugd op Gezond Gewicht (JOGG) 40
Regentonactie (volledig ten laste van reserve) 20
Baggeren stedelijk water, zie ook programma 2 18
Regionale Energie Strategie (Res) 12
8 Volkshuisvesting, Ruimtelijke ordening en Stedelijke Vernieuwing
Geactualiseerde Woonvisie 25
Aangepaste Welstandsnota 10
Implementatie omgevingswet 100
Algemene dekkingsmiddelen
Omzetkosten naar oppervlakte woz 16
Onvoorziene uitgaven
Jaarlijks beschikbare budget voor onvoorziene incidentele uitgaven 30 30 30 30
Overhead
Informatieveiligheid (Owo bedrijfsvoering) 70
Herstelwerkzaamheden gemeentewerf 29
Brandscheidingen aanpassen, wettelijk vereist 65
Totaal incidentele lasten 837 410 234 45
Baten
5 Sport, Cultuur en Recreatie
Extra uitkering lokaal sportakkoord 20 20
6 Sociaal domein
Bestemming Noordwolde fase 6 150 150 100
Dekking proceskosten Regiodeal uit reserve 25 25 25 15
7 Volksgezondheid en Milieu
Bijdrage uit reserve voor regentonactie 20
Bijdrage uit reserve voor baggeren stedelijk water 18
Overhead
Informatieveiligheid (Owo bedrijfsvoering) 47
Totaal incidentele baten 280 195 125 15
Saldo incidenteel 557 215 109 30

Geprognosticeerde balans 2021-2024

Geprognosticeerde balans

Geprognosticeerde balans 2021-2024 x € 1.000
Activa per 31-12 Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting
2019 2020* 2021 2022 2023 2024
Vaste activa
(Im)Materiële vaste activa 64.229 65.505 72.250 64.386 60.067 56.351
Financiële vaste activa: Kapitaalverstrekkingen 338 320 320 320 320 320
Financiële vaste activa: Leningen 5.193 6.120 5.566 5.039 4.511 3.983
Financiële vaste activa: Uitzettingen > 1 jaar
Totaal vaste activa 69.760 71.945 78.136 69.745 64.898 60.654
Voorraden: Onderhanden werk & Overige grond- en hulpstoffen 21.461 22.303 22.288 21.134 19.924 20.112
Voorraden: Gereed product en handelsgoederen & vooruitbetalingen 1 1 1 1 1 1
Uitzettingen < 1 jaar 7.173 4.350 4.450 4.550 4.650 4.750
Liquide middelen 468 470 470 470 470 470
Overlopende activa/bijstelling o.b.v. geïnventariseerde risico's 189 2.800 5.600
Totaal vlottende activa 29.292 27.124 27.209 26.155 27.845 30.933
Totaal activa 99.052 99.069 105.345 95.900 92.743 91.587
Passiva per 31-12 Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting
2019 2020* 2021 2022 2023 2024
Eigen vermogen 30.510 29.820 29.714 28.208 27.410 27.184
Voorzieningen 6.203 6.104 6.087 6.066 6.041 6.040
Vaste schulden 55.232 51.887 48.542 45.197 41.852 38.507
Totaal vaste passiva 91.945 87.811 84.343 79.471 75.303 71.731
Vlottende schulden 5.179 6.258 16.002 11.429 12.440 14.856
Overlopende passiva 1.928 5.000 5.000 5.000 5.000 5.000
Totaal vlottende passiva 7.107 11.258 21.002 16.429 17.440 19.856
Totaal passiva 99.052 99.069 105.345 95.900 92.743 91.587
* betreft de geactualiseerde begroting 2020

Toelichting op de geprognosticeerde balans

In de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing worden de verplichte kengetallen genoemd. Een van de kengetallen is het solvabiliteitsratio. Het geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. De solvabiliteitsratio is een kengetal dat weergeeft welk deel van het gemeentelijk vermogen is gefinancierd met eigen vermogen. Conclusie op basis van deze geprognosticeerde balans is dat de solvabiliteitsratio de komende jaren ruimschoots boven ons streefpercentage van minimaal 20% blijft. 

Het solvabiliteitsratio bedraagt:

  • 2021    28,2%;
  • 2022    29,4%;
  • 2023    29,6%;
  • 2024    29,7%. 

Daarnaast is er nog de schuldratio of debtratio. Het geeft aan welk deel van het gemeentelijk vermogen is gefinancierd door derden. Voor onze gemeente is de schuldratio als volgt:

  • 2021    71,8%;
  • 2022    70,6%;
  • 2023    70,4%;
  • 2024    70,3%. 

De solvabiliteitsratio en de schuldratio zijn met elkaar verbonden doordat ze samen altijd 100% zijn.

Geprognosticeerde balans scenario Dynamisch investeringsprogramma financieel vertaald

Geprognosticeerde balans 2021-2024 x € 1.000
Scenario waarbij dynamisch investeringsplan financieel is verwerkt
Activa per 31-12 Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting
2019 2020* 2021 2022 2023 2024
Vaste activa
(Im)Materiële vaste activa 64.229 65.505 75.524 70.934 69.889 69.447
Financiële vaste activa: Kapitaalverstrekkingen 338 320 320 320 320 320
Financiële vaste activa: Leningen 5.193 6.120 5.566 5.039 4.511 3.983
Financiële vaste activa: Uitzettingen > 1 jaar
Totaal vaste activa 69.760 71.945 81.410 76.293 74.720 73.750
Voorraden: Onderhanden werk & Overige grond- en hulpstoffen 21.461 22.303 22.288 21.134 19.924 20.112
Voorraden: Gereed product en handelsgoederen & vooruitbetalingen 1 1 1 1 1 1
Uitzettingen < 1 jaar 7.173 4.350 4.450 4.550 4.650 4.750
Liquide middelen 468 470 470 470 470 470
Overlopende activa/bijstelling o.b.v. geïnventariseerde risico's 189 2.800 5.600
Totaal vlottende activa 29.292 27.124 27.209 26.155 27.845 30.933
Totaal activa 99.052 99.069 108.619 102.448 102.565 104.683
Passiva per 31-12 Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting
2019 2020* 2021 2022 2023 2024
Eigen vermogen 30.510 29.820 29.714 27.684 26.362 25.612
Voorzieningen 6.203 6.104 6.087 6.066 6.041 6.040
Vaste schulden 55.232 51.887 55.090 51.745 54.948 54.948
Totaal vaste passiva 91.945 87.811 90.891 85.495 87.351 86.600
Vlottende schulden 5.179 6.258 12.728 11.953 10.214 13.083
Overlopende passiva 1.928 5.000 5.000 5.000 5.000 5.000
Totaal vlottende passiva 7.107 11.258 17.728 16.953 15.214 18.083
Totaal passiva 99.052 99.069 108.619 102.448 102.565 104.683
* betreft de geactualiseerde begroting 2020

Toelichting op de geprognosticeerde balans met Dynamisch investeringsplan

Zoals aangegeven in de Paragraaf Dynamisch Investeringsprogramma, hebben we het grootste deel van de investeringen in deze begroting nog niet financieel vertaald. Dit omdat zowel voor de timing als de omvang van de investering eerst een raadsbesluit zal moeten worden genomen. Hierboven is ter informatie een scenario opgenomen waarbij we alle investeringen van de dynamische investeringskalender uitvoeren in vier jaar en voor de dekking van de kapitaallasten de reserve investeringsambities inzetten. 

Conclusie op basis van deze geprognosticeerde balans met het Dynamisch investeringsplan is dan ook dat de solvabiliteitsratio de komende jaren ruimschoots boven ons streefpercentage van minimaal 20% blijft. De solvabiliteitsratio is een kengetal dat weergeeft welk deel van het gemeentelijk vermogen is gefinancierd met eigen vermogen. Het geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen.

De solvabiliteitsratio bedraagt:

2021    27,4%;
2022    27,0%;
2023    25,7%;
2024    24,5%. 

Daarnaast is er nog de schuldratio of debtratio . Het geeft aan welk deel van het gemeentelijk vermogen is gefinancierd door derden. Voor onze gemeente is de schuldratio als volgt:

2021    72,6%;
2022    73,0%;
2023    74,3%;
2024    75,5%. 

De solvabiliteitsratio en de schuldratio zijn met elkaar verbonden doordat ze samen altijd 100% zijn.

Reserves en Voorzieningen

Reserves en Voorzieningen

x 1.000
Reserves en voorzieningen
Stand per 31 december 2019 2020 2021 2022 2023 2024
Algemene reserve
Algemene reserve 18.995 16.771 14.493 13.269 12.688 12.711
Totaal Algemene reserve 18.995 16.771 14.493 13.269 12.688 12.711
Bestemmingsreserves
Reserve afvalstoffenverwijdering 526 346 340 334 328 322
Reserve vervanging/onderhoud riolering 1.554 1.457 1.383 1.250 1.158 1.075
Reserve onderhoud gebouwen 6 0 0 0 0 0
Bestemmingsreserve investeringsambities 9.154 10.947 13.275 13.250 13.225 13.210
Bestemmingsreserve energietransitie 274 299 249 199 224 249
Totaal bestemmingsreserves 11.513 13.048 15.246 15.031 14.933 14.855
Totaal reserves 30.508 29.820 29.739 28.301 27.622 27.566
Voorzieningen
Voorziening nalatenschap dames Hofstee 151 151 151 151 151 151
Voorziening uitkering pensioenen gewezen wethouders 2.774 2.697 2.620 2.543 2.466 2.389
Voorziening opbouw pensioenen gewezen wethouders 2.649 2.725 2.801 2.877 2.953 3.029
Voorziening ontslagvergoeding voormalige wethouders 45 17 0 0 0 0
Voorziening afkoopsom onderhoud graven 583 514 514 494 470 470
Voorziening precariobelasting 0 0 0 0 0 0
Totaal voorzieningen 6.203 6.104 6.087 6.066 6.041 6.040
Totaal reserves en voorzieningen 36.712 35.924 35.825 34.366 33.662 33.605

Algemene reserve

Doel
Reserve ter dekking van (on)voorziene risico's die niet op een andere wijze zijn op te vangen. Onvoorziene risico's zijn risico's die niet van te voren zijn in te schatten en niet te voorkomen en niet te beïnvloeden zijn.
Mutatie
Op de reserve ligt nog een beslag van € 124.000 voor incidentele budgetten. Deze budgetten zijn via de jaarrekening 2019 opnieuw beschikbaar gesteld ter uitvoering in 2020. 

Het geraamde exploitatieresultaat over 2020 (zie najaarsnota ) van € 2.100.000 en de saldi uit deze meerjarenbegroting 2021-2024 verrekenen we met de algemene reserve.  Over 2021 is het nadelig saldo € 2.245.000, over 2022 € 1.205.000 en voor 2023 € 581.000, waarvoor we een beroep doen op deze reserve.  Het geraamde voordelig resultaat over 2024 van € 23.000 komt ten gunste van deze reserve. Eind 2024 komen we dan uit op een stand van € 12,7 miljoen.

Bestemmingsreserves

Reserve afvalstoffenverwijdering
Doel
Egalisatiereserve om eventuele fluctuaties in het tarief op te kunnen vangen.
Mutatie
Uitgangspunt is een 100% kostendekkende exploitatie. Voor 2021 berekenen we een kostendekkend tarief voor de afvalstoffenheffing.  Voor het jaarlijkse exploitatietekort wordt een beroep gedaan op deze egalisatiereserve. 

Reserve vervanging/onderhoud riolering
Doel
Egalisatiereserve om eventuele fluctuaties in het tarief op te kunnen vangen.
Mutatie
Uitgangspunt is een 100% kostendekkende exploitatie. In de exploitatie zijn de financiële gevolgen van het vastgestelde GRP 2021-2025 meegenomen. Voor het jaarlijkse exploitatietekort wordt een beroep gedaan op deze egalisatiereserve.

Reserve onderhoud gebouwen
Mutatie
De reserve is in 2019 opgeheven. Het restantsaldo is in 2019 overgeboekt naar de algemene reserve.

Bestemmingsreserve investeringsambities
Doel
Deze reserve is bij de behandeling van de jaarstukken 2017 door de raad ingesteld. Het is gevoed met het voordelig exploitatieresultaat van 2017 (€ 796.000). In 2019 zijn de beroepen tegen de precariobelasting ingetrokken.  De voorziening precario is daarmee opgeheven. Het saldo van de voorziening is gestort in deze reserve. 
Mutatie
Deze reserve wordt gevoed door de jaarlijkse inkomsten uit precariobelasting. De reserve wordt ingezet voor de dekking van projecten uit het dynamisch investeringsprogramma. De financiële vertaling van de projecten zal pas in de begroting wordt opgenomen als de projecten gereed zijn voor uitvoering. We komen voor de financiële voorstellen terug bij u. 
Met ingang van 1 september 2020 wordt voor vier jaar (tot 1 oktober 2024) € 25.000 bijgedragen aan de proceskosten van de regionale samenwerking en de uitvoering van de Regiodeal. Hiervoor zal een beroep worden gedaan op deze bestemmingsreserve. De verdeling is als volgt: voor de jaren 2021 t/m 2023 een bedrag van €25.000, voor het jaar 2024 is dit € 15.000. 

Bestemmingsreserve energietransitie
Doel
Deze reserve is in de loop van 2019 door de raad ingesteld. Het is gevoed met de eenmalige bijdrage van € 248.500 voor de realisatie van de zonneparken Wolvega en Noordwolde en de huuropbrengst over 2019. 
Mutatie
De reserve wordt de komende jaren gevoed met de jaarlijkse huuropbrengst van de zonneparken. Het wordt ingezet voor de uitvoering van het gemeentelijk klimaat- en duurzaamheidsbeleid. 

Voorzieningen

Voorziening nalatenschap dames Hofstee
Doel
Deze voorziening is gevormd uit een legaat met als verplichting dat de opbrengsten ten gunste komen van de Triade.
Mutatie
Jaarlijks vindt zowel een dotatie als een onttrekking aan deze voorziening plaats ter grootte van de bespaarde rente. Dit bedrag komt ten goede aan de Triade

Voorziening uitkering pensioenen gewezen wethouders
Doel
Pensioenuitkering aan (weduwen/weduwnaars van) gewezen wethouders.
Mutatie
De genoemde pensioenuitkeringen worden hieruit betaald. Jaarlijks wordt gekeken of deze voorziening nog op peil is.

Voorziening opbouw pensioenen gewezen wethouders
Doel
Reservering voor de pensioenen van wethouders.
Mutatie
Jaarlijks wordt de hoogte van deze voorziening op peil gebracht aan de hand van actuariële berekeningen.

Voorziening ontslagvergoeding voormalig wethouders
Doel
Reservering voor de betaling van wachtgeld voor voormalig wethouders.
Mutatie
Jaarlijks wordt de hoogte van deze voorziening op peil gebracht aan de hand van de laatste ontwikkelingen aangaande de wachtgeldregeling. In 2021 wordt het laatste wachtgeld uitbetaald. 

Voorziening afkoopsom onderhoud graven
Doel
Deze voorziening voorziet in de dekking van toekomstige onderhoudskosten aan de graven en begraafplaats.
Mutatie

Jaarlijks wordt de afkoopsom van het onderhoud voor toekomstige jaren gedoteerd in de voorziening. De onttrekking betreft de bijdrage aan de exploitatie voor het betreffende jaar.

Voorziening precariobelasting
Deze voorziening is opgeheven bij de jaarrekening 2019.

Meerjareninvesteringsplan 2021-2024

Meerjareninvesteringsplan 2021-2024

Hierbij bieden wij u het investeringsplan voor de begrotingsperiode 2021 -2024 aan. Wij vragen u om de geplande investeringskredieten voor 2021 beschikbaar te stellen. De bijbehorende lasten zijn meerjarig meegenomen in deze programmabegroting.

Geplande investeringen

Geplande investeringen 2021 - 2024 Bruto investering 2021 Bruto investering 2022 Bruto investering 2023 Bruto investering 2024 Toelichting dekking
Programma 2
Vervangingsbudget openbare verlichting 124.000 89.000 89.000 89.000 Algemene exploitatie
Uitvoeringsplan bermen 688.000 Algemene exploitatie
Fietspad langs de Linde fase 2 1.217.000 Reserve investeringsambities
Programma 5
Investeringsbudget gemeentelijke gebouwen op basis van het MJOP 130.000 126.000 218.000 65.000 Algemene exploitatie
Programma 6
Project bestemming Noordwolde fase 6 300.000 300.000 200.000 50% cofinanciering, 50% alg. exploitatie
Programma 7
Budget rioleringswerkzaamheden:
Vervangen riolering 200.000 200.000 200.000 200.000 Reserve
Vervangen rioolgemalen (elektromechanisch) 50.000 108.500 50.000 129.500 Reserve
Aanleg hemelwaterriool 1.295.000 1.015.000 1.095.000 775.000 Reserve
Programma 8
Algemeen budget voor Investeringskalender en overige ambities 1.294.000 Algemene exploitatie
Rottige Meente 150.000 158.000 Algemene exploitatie
Verduurzamen gemeentelijk vastgoed (o.a. zonnepanelen) 200.000 200.000 50.000 Budgettair neutraal door kostenbesparing
Programma overhead
Vervanging en uitbreiding werkplekken en -voorzieningen 250.000 Algemene exploitatie
Budget informatisering 450.000 450.000 450.000 450.000 2/3 bijdragen van derden, overig alg. exploitatie
Vervangingsbudget:
Automatisering 1.400.000 200.000 200.000 300.000 2/3 bijdragen van derden, overig alg. exploitatie
Tractie 490.000 185.000 180.000 392.500 Algemene exploitatie
MJOP gemeentehuis vervangen regeltechniek 175.000 330.000 Algemene exploitatie
Totaal geplande investeringen 8.413.000 3.361.500 2.732.000 2.401.000
Publicatiedatum: 25-09-2020

Inhoud