Meer
Publicatiedatum: 09-11-2018

Inhoud

Programma onderdelen

Uiteenzetting van de financiële positie

Overzicht van baten en lasten

Overzicht

x € 1.000
Overzicht van baten en lasten Jaarrekening Begroting Begroting MJB MJB MJB
2017 2018 2019 2020 2021 2022
Lasten
0 Bestuur en Ondersteuning 2.147 2.580 2.574 2.447 2.434 2.389
1 Veiligheid 1.429 1.508 1.536 1.550 1.582 1.613
2 Verkeer, Vervoer en Waterstaat 5.497 6.191 6.157 6.168 6.171 6.200
3 Economie 605 602 719 691 675 516
4 Onderwijs 3.969 3.640 3.455 3.903 3.820 3.798
5 Sport, Cultuur en Recreatie 2.821 3.286 3.360 3.531 3.442 3.443
6 Sociaal domein 31.831 28.668 30.453 30.155 29.928 29.935
7 Volksgezondheid en Milieu 6.904 6.707 6.849 6.920 6.917 6.945
8 Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing 3.754 3.414 3.767 3.383 3.611 3.473
Overzicht algemene dekkingsmiddelen 4.121 3.975 3.443 3.290 3.121 637
Overzicht kosten Overhead 11.593 12.918 12.947 13.098 13.192 13.595
Overzicht onvoorziene uitgaven 0 493 530 530 530 530
Totaal lasten 74.671 73.983 75.791 75.667 75.424 73.073
Baten
0 Bestuur en Ondersteuning 1.017 438 327 299 309 270
1 Veiligheid 57 71 70 70 70 70
2 Verkeer, Vervoer en Waterstaat 244 134 105 75 75 75
3 Economie 411 450 538 510 530 370
4 Onderwijs 703 694 745 994 994 994
5 Sport, Cultuur en Recreatie 503 491 482 482 482 482
6 Sociaal domein 7.655 8.220 8.015 7.969 7.892 7.892
7 Volksgezondheid en Milieu 5.059 4.930 4.945 4.945 4.945 4.945
8 Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing 2.586 2.251 2.288 1.688 1.863 1.863
Overzicht algemene dekkingsmiddelen 51.686 49.746 52.403 52.601 52.864 50.793
Overzicht kosten Overhead 4.680 4.809 4.948 5.128 5.228 5.539
Overzicht onvoorziene uitgaven 0
Totaal baten 74.601 72.233 74.867 74.761 75.252 73.294
saldo lasten en baten -70 -1.749 -923 -906 -172 221
Mutaties reserves
Toevoegingen aan de reserves(L) -100 -47
Onttrekkingen van de reserves (B) 966 886 392 451 335 360
Saldo mutaties reserves 866 839 392 451 335 360
Geraamd resultaat 796 - 910 - 531 - 455 163 581
Saldo incidenteel 538 485 220 180
Saldo structureel evenwicht 7 30 383 761

Geprognosticeerde balans 2019-2022

Geprognosticeerde balans 2019-2022

            x € 1.000
Activa per 31-12 Rekening Begroting Begroting  Begroting  Begroting  Begroting 
  2017 2018* 2019 2020 2021 2022
Vaste activa            
Immateriële vaste activa 977 888 966 884 802 719
Materiële activa 72.111 76.067 78.283 77.118 72.333 66.982
Financiële activa 2.980 3.335 3.177 3.151 3.123 3.103
Totaal vaste activa 76.068 80.290 82.426 81.153 76.258 70.804
Vlottende activa            
Voorraden 14.724 11.203 10.161 7.852 4.059 3.082
Uitzettingen < 1 jaar 11.912 10.086 6.680 7.740 9.388 10.300
Liquide middelen 474 541 500 500 500 500
Overlopende activa 19          
Bijstelling op basis van geïnventariseerde risico's     1.600 3.200 4.800 6.400
Totaal vlottende activa 27.129 21.830 18.941 19.292 18.747 20.282
Totaal activa 103.197 102.120 101.367 100.445 95.005 91.086
             
Passiva per 31-12 Rekening Begroting Begroting  Begroting  Begroting  Begroting 
  2017 2018* 2019 2020 2021 2022
Vaste passiva            
Eigen vermogen 23.043 22.378 21.460 20.554 20.382 20.738
Voorzieningen 9.215 14.154 16.365 18.578 20.817 20.732
Vaste schulden > 1 jaar 61.923 58.577 55.232 51.887 48.542 45.197
Totaal vaste passiva 94.181 95.109 93.057 91.019 89.741 86.667
Vlottende passiva            
Vlottende schulden < 1 jaar 6.810 5.811 7.110 8.226 4.064 3.219
Overlopende passiva 2.206 1.200 1.200 1.200 1.200 1.200
Totaal vlottende passiva  9.016 7.011 8.310 9.426 5.264 4.419
Totaal passiva 103.197 102.120 101.367 100.445 95.005 91.086
* betreft de geactualiseerde begroting 2018

Toelichting op de geprognosticeerde balans

In de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing worden de verplichte kengetallen genoemd. Een van de kengetallen is het solvabiliteitsratio. Het geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Conclusie op basis van deze geprognosticeerde balans is dat het solvabiliteitsratio de komende jaren ruimschoots boven ons streefpercentage van minimaal 20% komt.
Daarnaast is er nog de schuldratio of debtratio . Het geeft aan welk deel van het gemeentelijk vermogen is gefinancierd door derden. Voor onze gemeente is de schuldratio als volgt:

  • 2019    78,8%;
  • 2020    79,5%;
  • 2021    78,6%;
  • 2022    77,2%. 

Het solvabiliteitsratio en het schuldratio zijn met elkaar verbonden doordat ze samen altijd 100% zijn.

Reserves en Voorzieningen

Reserves en Voorzieningen

x 1.000
Reserves en voorzieningen
Stand per 31 december 2017 2018 2019 2020 2021 2022
Algemene reserve
Algemene reserve 19.572 19.362 18.830 18.375 18.538 19.119
Totaal Algemene reserve 19.572 19.362 18.830 18.375 18.538 19.119
Bestemmingsreserves
Reserve afvalstoffenverwijdering 1.035 860 616 376 127 00
Reserve vervanging/onderhoud riolering 1.517 1.460 1.412 1.301 1.215 1.117
Reserve onderhoud gebouwen 106 6 6 6 6 6
Reserve Kontermanshaven 17
Bestemmingsreserve investeringsambities 796 696 596 496 496 496
Totaal bestemmingsreserves 3.471 3.016 2.630 2.179 1.844 1.619
Totaal reserves 23.043 22.378 21.460 20.554 20.382 20.738
Voorzieningen
Voorziening nalatenschap dames Hofstee 151 151 151 151 151 151
Voorziening uitkering pensioenen gewezen wethouders 2.363 2.286 2.209 2.132 2.055 1.978
Voorziening opbouw pensioenen gewezen wethouders 2.134 2.211 2.287 2.364 2.440 2.517
Voorziening ontslagvergoeding voormalige wethouders 460 330 206 113 52
Voorziening afkoopsom onderhoud graven 547 541 530 514 494 470
Voorziening precariobelasting 4.019 8.505 10.858 13.211 15.564 15.564
Totaal voorzieningen 9.214 14.154 16.365 18.578 20.817 20.732
Totaal reserves en voorzieningen 32.257 36.532 37.825 39.132 41.199 41.469

Algemene reserve

Doel
Reserve ter dekking van (on)voorziene risico's die niet op een andere wijze zijn op te vangen. Onvoorziene risico's zijn risico's die niet van te voren zijn in te schatten en niet te voorkomen en niet te beïnvloeden zijn.

Mutatie
Op de reserve ligt nog een beslag van ruim € 400.000 voor incidentele budgetten. Deze budgetten zijn via de jaarrekening vanuit 2016 (€ 99.000) en 2017 (€ 309.000) voor 2018 opnieuw beschikbaar gesteld. Het betreft de budgetten voor Gezond in de Stad, Omgevingsvisie, Rottige Meente  enzovoort.
Op basis van deze meerjarenbegroting komen we eind 2022 op een stand van € 19,1 miljoen.

Bestemmingsreserves

Reserve afvalstoffenverwijdering
Doel
Egalisatiereserve om eventuele fluctuaties in het tarief op te kunnen vangen.
Mutatie
Uitgangspunt is een 100% kostendekkende exploitatie. Om te voldoen aan de landelijke doelstelling koersen wij op een structurele verlaging van de hoeveelheid huishoudelijk afval en daarmee op een verlaging van de kosten van de afvalinzameling en -verwerking. Vooruitlopend daarop is in 2018 het tarief van de afvalstoffenheffing met € 10 per huishouden verlaagd en wordt het tarief voor 2019 gelijk gehouden aan 2018.
Dit leidt tot een jaarlijks exploitatietekort van gemiddeld € 245.000 waarvoor we een beroep moeten doen op deze egalisatiereserve. Een aandachtspunt is wel dat als het exploitatietekort de komende jaren ongewijzigd blijft, we aan het einde van deze bestuursperiode niet voldoende middelen hebben in de reserve om het jaarlijkse tekort op te vangen. Vooruitlopend op de begroting 2020-2023 zullen we de exploitatie afval doorlichten en met inachtneming van de dan actuele ontwikkelingen binnen het taakveld een voorstel doen voor het op termijn kostendekkend maken van het taakveld.

Reserve vervanging/onderhoud riolering
Doel
Egalisatiereserve om eventuele fluctuaties in het tarief op te kunnen vangen.
Mutatie
Uitgangspunt is een 100% kostendekkende exploitatie. In de exploitatie zijn de financiële gevolgen van het vastgestelde GRP 2016-2020 meegenomen met uitzondering van de tariefsverhoging voor 2019. Als wij de voorgenomen tariefsverhoging voor 2019 doorvoeren, dan zal de kostendekkendheid van het taakveld boven de toegestane 100% komen. Wij stellen dan ook voor om het tarief voor 2019 gelijk te houden aan 2018. We zijn dan nagenoeg kostendekkend. Voor het jaarlijkse exploitatietekort wordt een beroep gedaan op deze egalisatiereserve.

Reserve onderhoud gebouwen
Doel
Reserve ter dekking van de kosten van onderhoud aan gemeentelijke gebouwen. Gezien het geringe saldo stellen wij voor deze reserve bij de jaarrekening 2018 op te heffen en het saldo mee te nemen in het exploitatieresultaat 2018.
Mutatie
Niet van toepassing.

Bestemmingsreserve investeringsambities
Doel
Deze reserve is bij de behandeling van de jaarstukken 2017 door de raad ingesteld en gevoed met het voordelig exploitatieresultaat van 2017 (€ 796.000).
Mutatie
Voor de opvang van kosten van voorbereiding op projecten in de openbare ruimte wordt voor de jaren 2018, 2019 en 2020 (jaarlijks € 100.000) een beroep gedaan op deze reserve.

Voorzieningen

Voorziening nalatenschap dames Hofstee
Doel
Deze voorziening is gevormd uit een legaat met als verplichting dat de opbrengsten ten gunste komen van de Triade.
Mutatie
Jaarlijks vindt zowel een dotatie als een onttrekking aan deze voorziening plaats ter grootte van de bespaarde rente. Dit bedrag komt ten goede aan de Triade

Voorziening uitkering pensioenen gewezen wethouders
Doel
Pensioenuitkering aan (weduwen/weduwnaars van) gewezen wethouders.
Mutatie
De genoemde pensioenuitkeringen worden hieruit betaald. Jaarlijks wordt gekeken of deze voorziening nog op peil is.

Voorziening opbouw pensioenen gewezen wethouders
Doel
Reservering voor de pensioenen van wethouders.
Mutatie
Jaarlijks wordt de hoogte van deze voorziening op peil gebracht aan de hand van actuariële berekeningen.

Voorziening ontslagvergoeding voormalig wethouders
Doel
Reservering voor de betaling van wachtgeld voor voormalig wethouders.
Mutatie
Jaarlijks wordt de hoogte van deze voorziening op peil gebracht aan de hand van de laatste ontwikkelingen aangaande de wachtgeldregeling.

Voorziening afkoop onderhoud graven
Doel
Deze voorziening voorziet in de dekking van toekomstige onderhoudskosten aan de graven en begraafplaats.
Mutatie

Jaarlijks wordt de afkoopsom van het onderhoud voor toekomstige jaren gedoteerd in de voorziening. De onttrekking betreft de bijdrage aan de exploitatie voor het betreffende jaar.

Voorziening precariobelasting
Doel
De raad heeft besloten tot invoering van de precariobelasting met ingang van 1 januari 2014. In afwachting van de jurisprudentie wordt de jaarlijkse opbrengst voorlopig gestort in deze voorziening. 
Mutatie
Jaarlijks wordt de opbrengst gestort in de voorziening in afwachting van de uitkomst van een (eventuele) juridische procedure. We verwachten ten opzichte van de vorige meerjarenbegroting ruim € 1 miljoen extra op te kunnen leggen. Dit omdat het aantal te belasten strekkende meters kabels en leidingen is toegenomen (zie ook paragraaf lokale heffingen). Daarmee komt de opbrengst jaarlijks op ruim € 2,3 miljoen tot 1 januari 2022. 

Meerjareninvesteringsplan 2019-2022

Meerjareninvesteringsplan 2019-2022

Hierbij bieden wij u het investeringsplan voor de begrotingsperiode 2019 -2022 aan. Wij vragen u om de geplande investeringskredieten voor 2019 beschikbaar te stellen. De bijbehorende lasten zijn meerjarig meegenomen in deze programmabegroting.

Geplande investeringen 2019

Geplande investeringen 2019* Bruto investering Algemene exploitatie Reserves Exploitatie riolering/ reiniging Subsidies en andere bijdragen
Programma 2
Vervangingsbudget openbare verlichting 89.000 89.000
Verbeteren bereikbaarheid station 647.000 647.000
Uitvoeringsplan bermen 688.000 688.000
Vervanging brug over de Tjonger 100.000 100.000
1e fase upgrading fietspad langs De Linde (Kontermansbrug-IJkenverlaatpad) 206.000 206.000
2e fase upgrading fietspad langs De Linde (Lindepad) 43.500 43.500
3e fase upgrading fietspad langs De Linde (Kontermansbrug-IJkenverlaatpad) 43.500 43.500
Programma 4
Aanvragen voorzieningen onderwijshuisvesting 216.000 216.000
Programma 5
Investeringsbudget gemeentelijke gebouwen op basis van het MOP 550.000 550.000
Groot materiaal sporthallen 30.000 30.000
Aanvragen voorzieningen onderwijshuisvesting 83.000 83.000
Programma 6
Project bestemming Noordwolde fase 5 193.000 77.500 115.500
Programma 7
Budget rioleringswerkzaamheden: 422.000
Vervangen riolering 271.000
Vervangen rioolgemalen (elektromechanisch) 151.000
Programma 8
Algemeen budget voor Investeringskalender en overige ambities 694.000 694.000
Overzicht kosten overhead
Budget informatisering 450.000 150.000 300.000
Vervangingsbudget:
Automatisering 1.200.000 400.000 800.000
Tractie 280.000 280.000
Totaal geplande investeringen 2019 5.935.000 3.650.500 0 422.000 1.862.500
* exclusief grondexploitatie

Geplande investeringen 2020

Geplande investeringen 2020 * Bruto investering Algemene exploitatie Reserves Exploitatie riolering/ reiniging Subsidies en andere bijdragen
Programma 2
Vervangingsbudget openbare verlichting 89.000 89.000
Uitvoeringsplan bermen 1.000.000 1.000.000
2e fase upgrading fietspad langs De Linde (Lindepad) 375.500 375.500
3e fase aanleg deel fietspad De Linde (Kontermansbrug-IJkenverlaatpad) 251.000 251.000
Programma 4
Toekomstbestendig onderwijshuisvestingsplan 1.350.000 1.350.000
Programma 5
Investeringsbudget gemeentelijke gebouwen op basis van het MOP 250.000 250.000
Groot materiaal sporthallen 30.000 30.000
Programma 6
Project bestemming Noordwolde fase 5 186.000 77.500 108.500
Programma 7
Budget rioleringswerkzaamheden: 661.000
Vervangen riolering 407.000
Vervangen rioolgemalen (elektromechanisch) 165.000
Aanleg hemelwaterriool 89.000
Programma 8
Algemeen budget voor Investeringskalender en overige ambities 500.000 500.000
Rottige Meente 150.000 150.000
Overzicht kosten overhead
Budget informatisering 450.000 150.000 300.000
Vervangingsbudget:
Automatisering 800.000 267.000 533.000
Tractie 380.000 380.000
Totaal geplande investeringen 2020 6.472.500 4.870.000 0 661.000 941.500
* exclusief grondexploitatie

Geplande investeringen 2021

Geplande investeringen 2021 * Bruto investering Algemene exploitatie Reserves Exploitatie riolering Subsidies en andere bijdragen
Programma 2
Vervangingsbudget openbare verlichting 89.000 89.000
Uitvoeringsplan bermen 688.000 688.000
2e fase upgrading fietspad langs De Linde (Lindepad) 413.000 413.000
3e fase aanleg deel fietspad De Linde (Kontermansbrug-IJkenverlaatpad) 213.500 213.500
Programma 5
Investeringsbudget gemeentelijke gebouwen op basis van het MOP 50.000 50.000
Programma 7
Budget rioleringswerkzaamheden: 496.000
Vervangen riolering 407.000
Aanleg hemelwaterriool 89.000
Programma 8
Algemeen budget voor Investeringskalender en overige ambities 500.000 500.000
Rottige Meente 150.000 150.000
Overzicht kosten overhead
Budget informatisering 450.000 150.000 300.000
Vervangingsbudget:
Automatisering 700.000 234.000 466.000
Tractie 670.000 670.000
Totaal geplande investeringen 2021 4.419.500 3.157.500 0 496.000 766.000
* exclusief grondexploitatie

Geplande investeringen 2022

Geplande investeringen 2022 * Bruto investering Algemene exploitatie Reserves Exploitatie riolering Subsidies en andere bijdragen
Programma 2
Vervangingsbudget openbare verlichting 89.000 89.000
Programma 5
Investeringsbudget gemeentelijke gebouwen op basis van het MOP 126.000 126.000
Programma 7
Budget rioleringswerkzaamheden: 697.600
Vervangen riolering 407.000
Vervangen rioolgemalen (elektromechanisch) 201.600
Aanleg hemelwaterriool 89.000
Programma 8
Rottige Meente 158.000 158.000
Overzicht kosten overhead
Budget informatisering 450.000 150.000 300.000
Vervangingsbudget:
Automatisering 600.000 200.000 400.000
Tractie 180.000 180.000
Totaal geplande investeringen 2022 2.300.600 903.000 0 697.600 700.000
* exclusief grondexploitatie

Overzicht van incidentele lasten en baten

incidentele lasten en baten

x € 1.000
Incidentele lasten en baten Begroot MJB MJB MJB
2019 2020 2021 2022
Lasten
0 Bestuur en Ondersteuning
Beleidsplan (digitale) dienstverlening 50
Werkbudget bestuurlijke vernieuwing 40 40 40
2 Verkeer, Vervoer en Waterstaat
Kappen zieke bomen en herplanten 100
Voorbereidingsbudget projecten openbare ruimte 100 100
4 Onderwijs
Schilderwerk Lindecollege 71
5 Sport, Cultuur en Recreatie
Project dorpen,landschap en biodiversiteit (2017 t/m 2019) 50
Incidenteel voor sport en bewegen 150 150 150
6 Sociaal domein
ESF brug naar werk 2019 46
Bestemming Noordwolde fase 5 133 155
Impulsprogramma participatie vergunninghouders 18
Extra middelen armoedebeleid uit Mei-circulaire 39 39
Sociale stimulering kleine dorpen 50 25
Sociale stimulering Wolvega 50 25
Extra ondersteuning herijken welzijnswerk 65
Overzicht kosten Overhead
Intensivering Vlechtwerkers 67
Doorontwikkeling OWO samenwerking 33 17
Onvoorziene uitgaven
Jaarlijks beschikbare budget voor onvoorziene incidentele uitgaven 30 30 30 30
Totaal incidentele lasten 821 702 220 180
Baten
5 Sport, Cultuur en Recreatie
Project dorpen,landschap en biodiversiteit, bijdrage derden 20
6 Sociaal domein
ESF brug naar werk 2019 46
Bestemming Noordwolde fase 5 78 78
Extra middelen armoedebeleid uit Mei-circulaire 39 39
Bijdrage uit reserve voor voorbereidingsprojecten 100 100
Totaal incidentele baten 283 217 - -
Saldo incidenteel 538 485 220 180