Meer
Publicatiedatum: 12-10-2018

Inhoud

Programma onderdelen

Uiteenzetting van de financiële positie

Overzicht van lasten en baten

Overzicht van lasten en baten

Per onderdeel van het programmaplan vind u hieronder de totalen van de lasten en baten. Ook het totaal van de mutaties reserves staat in dit overzicht. Het begrote resultaat voor de jaren 2018 tot en met 2021 staat onderaan.

Overzicht

 

bedragen x € 1.000
Overzicht lasten en baten Begroting
2017
Begroting
2018
MJB
2019
MJB
2020
MJB
2021
Exploitatie          
  Lasten          
    0 Bestuur en Organisatie 2.185 2.058 2.143 2.083 2.118
    1 Openbare Orde en Veiligheid 1.454 1.508 1.522 1.536 1.553
    2 Verkeer, Wegen, Water en Groen 5.984 5.879 5.748 5.779 5.710
    3 Economische Zaken 666 602 630 557 576
    4 Onderwijs 3.983 3.640 3.403 3.581 3.444
    5 Sport, Cultuur en Recreatie 2.868 3.199 3.126 3.129 3.033
    6 Maatschappelijke en Sociale Voorzieningen 28.044 28.898 28.528 28.393 28.163
    7 Volksgezondheid en Milieu 6.577 6.253 6.306 6.367 6.354
    8 Ruimtelijke Ordening en Volkshuisvesting 3.648 3.258 2.927 2.911 3.110
    Overzicht algemene dekkingsmiddelen 4.006 3.955 3.839 3.723 3.604
    Overzicht kosten overhead 12.708 12.381 12.046 12.077 12.152
    Overzicht onvoorziene uitgaven 448 472 1.022 1.097 1.172
  Totaal Lasten 72.571
72.102 71.240 71.232 70.991
               
  Baten          
    0 Bestuur en Organisatie 457 372 372 372 372
    1 Openbare Orde en Veiligheid 71 71 71 71 71
    2 Verkeer, Wegen, Water en Groen 105 56 56 26 26
    3 Economische Zaken 526 450 478 405 460
    4 Onderwijs 700 700 700 700 700
    5 Sport, Cultuur en Recreatie 495 481 481 481 481
    6 Maatschappelijke en Sociale Voorzieningen 7.758 8.308 8.263 8.263 8.185
    7 Volksgezondheid en Milieu 4.601 4.550 4.643 4.643 4.643
    8 Ruimtelijke Ordening en Volkshuisvesting 2.353 2.201 1.886 1.806 2.000
    Overzicht algemene dekkingsmiddelen 49.513 49.859 49.788 49.688 49.602
    Overzicht kosten overhead 4.901 4.713 4.715 4.769 4.933
  Totaal Baten 71.480 71.761 71.452 71.224

71.473

               
Totaal Exploitatie -1.091 - 341 213
-8
482
               
Mutatie reserves          
  Toevoegingen -232 -47 -47 -47 -47
               
  Onttrekkingen 1.155 404 229 275 250
               
Totaal Mutatie reserves 923 358 182 228 203
               
Resultaat na bestemming - 168* 17 395 220 685

 *de kolom begroting 2017 is weergegeven exclusief resultaten uit de najaarsnota 2017 

Geprognosticeerde balans 2018-2021

Geprognosticeerde balans 2018-2021

bedragen x € 1.000
Activa per 31-12 Rekening 2016 Begroting 2017* Begroting 2018 Begroting 2019 Begroting 2020 Begroting 2021
  Vaste activa            
  Immateriële vaste activa 1.042  981  1.068 984 901 817
  Materiële activa 73.641 75.913 76.319 76.839 76.160 74.372
  Financiële activa 4.608  3.608 3.373 3.138 2.903 2.668
Totaal vaste activa 79.291  80.502  80.760 80.961 79.964 77.857
  Vlottende activa            
  Voorraden 14.183  13.504 11.203 7.929 4.095 3.013
  Uitzettingen < jaar 10.607  7.246 6.418 6.680 7.740 9.388
  Liquide middelen 479  544 541 530 530 527
   Overlopende activa 75  0 0 0 0 0
               
  Bijstelling op basis van geïnventariseerde risico's* 0 1.600 3.200 4.800 6.400
Totaal vlottende activa 25.343  21.294 19.762 18.339 17.165 19.328
               
Totaal activa 104.634  101.796 100.522 99.300 97.129 97.185
bedragen x € 1.000
Passiva 31-12 Rekening 2016 Begroting 2017 Begroting 2018 Begroting 2019 Begroting 2020 Begroting 2021
  Vaste passiva            
  Eigen vermogen 23.656  25.561 25.221 25.433 25.425 25.905
  Voorzieningen 9.091 9.138 10.486 11.833 13.181 14.529
  Vaste schulden > 1 jaar 65.267 61.922 58.577 55.232 51.887 48.542
Totaal vaste passiva 98.014 96.621 94.284 92.498 90.493 88.976
  Vlottende passiva            
  Vlottende schulden < 1 jaar 4.788 3.975 5.038

5.602

5.436 7.009
  Overlopende passiva 1.832 1.200 1.200 1.200 1.200 1.200
Totaal vlottende passiva 6.620 5.175 6.238 6.802 6.636 8.209
               
Totaal passiva 104.634 101.796 100.522 99.300 97.129 97.185

Solvabiliteitsratio: 

  • 2018: 25,1%
  • 2019: 25,6%
  • 2020: 26,2%
  • 2021: 26,7%

Schuldratio/debtratio

  • 2018: 74,9%
  • 2019: 74,4%
  • 2020: 73,8%
  • 2021: 73,3%

Deze kengetallen geven inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. De solvabiliteitsratio is een kengetal dat weergeeft welk deel van het gemeentelijk vermogen is gefinancierd met eigen vermogen. De schuldratio of debtratio geeft aan welk deel van het gemeentelijk vermogen is gefinancierd door derden. Beide ratio’s zijn met elkaar verbonden, doordat ze samen altijd 100% zijn (zie ook "paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing").

 

*Geactualiseerd op basis van de ontwikkelingen die zich na de opstelling van de programmabegroting 2017 hebben voorgedaan.
Deze prognose is opgesteld op basis van de meest recente besluitvorming en het verwachte resultaat vanuit de najaarsnota 2017. Ook is sprake van diverse geïnventariseerde risico’s (uiteengezet in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing), waarvan de mogelijke impact is gekwantificeerd op € 6,4 miljoen. Omdat de daadwerkelijke impact onzeker is, zijn de geïnventariseerde risico’s apart inzichtelijk gebracht op de balans. Voornamelijk valt hieronder de waardering van de grondexploitaties die jaarlijks met de jaarrekeningcontrole wordt herijkt.

                            bedragen x € 1.000 Activa per 31-12 Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting Passiva per 31-12 Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting              2016          2017*          2018           2019          2020           2021            2016         2017*          2018          2019         2020          2021 Vaste Activa               Vaste Passiva                                                  Immateriële vaste activa  1.042 981 1.068  984  901  817    Reserves*  23.656 22.709 24.062 23.964 24.740 25.505   Materiële activa 73.641 75.913 76.319 76.339 75.660 73.872   Voorzieningen 9.091 9.138 10.486 11.833 13.181 14.529   Financiële activa 4.608 3.608 3.373 3.138 2.903 2.668   Vaste schulden >1 jaar 65.267 61.922  58.577 55.232 51.887 48.542                                 Totaal Vaste Activa 79.291 80.502 80.760 80.461 79.464 77.357 Totaal Vaste Activa 98.014 93.769

93.125

91.029 89.808 88.576                                 Vlottende Activa             Vlottende Passiva               Voorraden 14.183 13.504 11.203 7.929 4.095 3.013   Vlottende schulden < 1 jaar 4.788 6.827 6.197 6.571 5.621 6.909   Uitzettingen < jaar 10.607 7.246 6.418 6.680 7.740 9.388   Overlopende passiva 1.832 1.200 1.200 1.200 1.200 1.200   Liquide middelen 479 544 541 530 530 527                   Overlopende activa 75 0 0 0 0 0                                                   Bijstelling op basis van                               geïnventariseerde risico's**     1.600  3.200 4.800 6.400                                                 Totaal Vlottende Activa 25.343 21.294 19.762 18.339 17.165 19.328 Totaal Vlottende Activa 6.620 8.027 7.397 7.771 6.821 8.109                                 Totaal Activa 104.634 101.796 100.522 98.800 96.629 96.685 Totaal Passiva 104.634 101.796 100.522 98.800 96.629 96.685

Reserves en Voorzieningen

Reserves en Voorzieningen

bedragen x € 1.000

Reserves en voorzieningen

Stand per 31 december

2017

2018

2019

2020

2021

Algemene Reserves

   

 Algemene Reserve

19.415

22.267 22.283 22.678

22.897

Totaal Algemene Reserves

19.415

22.267 

22.283  22.678 22.897

Bestemmingsreserves

   

 Reserve afvalstoffenverwijdering

1.139

937  757 579 402

 Reserve vervanging/onderhoud riolering

1.504

1.447   1.444  1.392 1.363 

 Reserve onderhoud graven

545

547   549  550 552 

 Reserve onderhoud gebouwen

106

6

6

6

Totaal Bestemmingsreserves

3.294

2.937 2.756 2.527 2.323

Voorzieningen

   

 Voorziening nalatenschap dames Hofstee

151

151  151  151  151 

 Voorziening uitkering pensioenen gewezen wethouders

2.529

2.451  2.373  2.295  2.217 

 Voorziening opbouw pensioenen gewezen wethouders

2.432

2.509  2.586  2.663  2.740 

 Voorziening precariobelasting

4.026

5.375  6.723  8.072  9.421 

Totaal voorzieningen

9.138 10.486  11.833   13.181 14.529 
 

Totaal reserves en voorzieningen

31.847

35.690

36.872

38.386

39.749

Structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves
Op grond van het BBV moet in de programmabegroting een overzicht van de structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves worden vermeld. Het doel daarvan is om de inzichtelijkheid voor de raad en toezichthouder voor wat betreft het structurele en reële evenwicht te verbeteren. De enige structurele toevoeging en onttrekking betreft de reserve onderhoud graven. De raming van de afkoopsommen storten we in de reserve en er vindt jaarlijks een onttrekking ten gunste van de exploitatie plaats ter opvang van het onderhoud aan de graven. Dit wordt verantwoord onder programma 7. De overige mutaties binnen de reserves zijn - met uitzondering van de egalisatiereserves voor de afvalstoffenverwijdering en de riolering  - van incidentele aard.

Uitgangspunt bij de vastgestelde Nota Financieel Beleid

In de nota Financieel Beleid, vastgesteld in uw raad van 12 december 2016, hebben we een tweetal uitgangspunten vastgelegd:

  • de beschikbare incidentele weerstandscapaciteit moet minimaal even groot zijn als de benodigde weerstandscapaciteit, oftewel de hoogte van de netto risico's;
  • de hoogte van de reserves (inclusief de vrij besteedbare ruimte binnen de algemene reserve) moet minimaal 20% zijn van het totale vermogen (het balanstotaal). Daarmee wordt voldaan aan ons streven naar een solvabiliteitspercentage van 20%.

 

Algemene reserves

Doel
Reserve ter dekking van (on)voorziene risico’s die niet op een andere wijze zijn op te vangen. Onvoorziene risico’s zijn risico’s die niet van te voren zijn in te schatten en niet te voorkomen en niet te beïnvloeden zijn.

Mutatie
In de jaarrekening 2016 kwamen we uit op een saldo van € 3,9 miljoen. Conform het bestemmingsvoorstel is het positieve exploitatieresultaat gestort in de algemene reserve. Er ligt nog voor € 456.000 beslag op de reserve. Dit is met name voor de (restant) incidentele budgetten uit 2016 (€ 363.000) en voor incidentele uitgaven zoals de overheidsparticipatie, Gezond in de Stad etc.. Voor 2017 verwachten we op basis van de huidige najaarsnota een positief exploitatieresultaat van circa € 2,9 miljoen. Daarvan betreft
€ 1,3 miljoen de vrijval vanuit de voorziening precariobelasting. 

Op basis van deze meerjarenbegroting verwachten we dat de algemene reserve eind 2021 een stand heeft van € 22,9 miljoen (exclusief geraamd exploitatieresultaat over 2021).

Bestemmingsreserves

Reserve afvalstoffenverwijdering
Doel
Egalisatiereserve om eventuele fluctuaties in het tarief op te kunnen vangen.
Mutatie
In deze meerjarenbegroting is het voorstel opgenomen om de tarieven voor de jaren 2018-2021 te verlagen met € 10 naar € 249,20 per meerpersoonshuishouden en € 160,64 voor één persoonshuishouden. Het jaarlijkse exploitatietekort komt daarmee op gemiddeld
€ 184.000 waarvoor een beroep op de reserve wordt gedaan. Voor het jaar 2018 is dan sprake van een kostendekkendheid van 92%. 

Reserve vervanging/onderhoud riolering
Doel
Egalisatiereserve om eventuele fluctuaties in het tarief op te kunnen vangen.
Mutaties
In deze meerjarenbegroting is het tarief voor 2018 met € 7,82 verhoogd ten opzichte van 2017. Dit is conform uw besluit van 7 maart 2016 waarin u het nieuwe gemeentelijke rioleringsplan (GRP) 2016-2020 heeft vastgesteld. Uitgangspunt bij het GRP is dat de tarieven in tien jaar tijd geleidelijk stijgen tot een kostendekkend tarief in 2025. In deze meerjarenbegroting is 2019 het laatste jaar van tariefsverhoging omdat we dan het uitgangspunt van 100% kostendekkendheid al hebben gehaald. Dit komt omdat het toegerekende rentepercentage - conform de begrotingsvoorschriften - met ingang van 2018 is gewijzigd van 4% (opgenomen in het GRP) naar 2%. Het financieel effect van dit lagere rentepercentage is voor 2018 en latere jaren verwerkt in deze meerjarenbegroting. 

Reserve onderhoud graven
Doel
Reserve ter dekking van het onderhoud van graven.
Mutatie
De reserve wordt gevoed door de jaarlijkse afkoopsommen, de onttrekking betreft de jaarlijkse bijdrage aan de exploitatie voor het onderhoud.

Reserve onderhoud gebouwen
Doel
Reserve ter dekking van de kosten van onderhoud aan gemeentelijke gebouwen.
Mutatie
Conform de vorige meerjarenraming wordt er in 2018 een onttrekking gedaan ten behoeve van de exploitatie.

Voorzieningen

Nalatenschap dames Hofstee
Doel
Deze voorziening is gevormd uit een legaat met als verplichting dat de opbrengsten ten gunste komen van de Triade.
Mutatie
Jaarlijks vindt zowel een dotatie als een onttrekking aan deze voorziening plaats ter grootte van de bespaarde rente. Dit bedrag komt ten goede aan de Triade.

Voorziening uitkering pensioenen gewezen wethouders
Doel
Pensioenuitkering aan (weduwen/weduwnaars van) gewezen wethouders.
Mutatie
De genoemde pensioenuitkeringen worden hieruit betaald. Jaarlijks wordt gekeken of deze voorziening nog op peil is.

Voorziening opbouw pensioenen gewezen wethouders
Doel
Reservering voor de pensioenen van wethouders.
Mutatie
Jaarlijks wordt de hoogte van deze voorziening op peil gebracht aan de hand van actuariële berekeningen.

Voorziening Precariobelasting
Doel
De raad heeft besloten tot invoering van de precariobelasting met ingang van 1 januari 2014 en in afwachting van de jurisprudentie de opbrengst voorlopig te storten in deze voorziening. Over het belastingjaar 2014 zijn de bezwaar- en beroepsmogelijkheden uitgeput en daarom heeft in 2017 een vrijval plaatsgevonden van € 1,3 miljoen ten gunste van de exploitatie 2017.
Mutatie
Voor de jaren 2018-2021 wordt de jaarlijkse opbrengst van € 1.349.000 vooreerst nog gestort in de voorziening in afwachting van de uitkomst van een (eventuele) juridische procedure. 

 

 

Meerjareninvesteringsplan 2018-2021

Meerjareninvesteringsplan 2018-2021

Hierbij bieden wij u het investeringsplan voor de begrotingsperiode 2018 tot en met 2021 aan. Wij vragen u om de geplande investeringskredieten voor 2018 beschikbaar te stellen. De bijbehorende lasten zijn meerjarig meegenomen in deze programmabegroting.

Geplande investeringen 2018

 

Geplande investeringen 2018* m/e** Bruto investering Algemene
exploitatie
Reserves Exploitatie
riolering / reiniging
Subsidies
en andere
bijdragen
Programma 2            
  Vervangingsbudget openbare verlichting e 89.000 89.000      
  Uitvoeringsplan bermen m 675.000 675.000      
  Veilige Otterpassages m 40.000 40.000      
  1e fase upgrading fietspad langs de Linde (Gapenburg-Stroomkantpad)  m 700.000 700.000      
  2e fase upgrading fietspad langs de Linde (Lindepad) m 407.000 407.000      
Programma 5            
  Investeringsbudget gemeentelijke gebouwen op basis van het MOP e 700.000 700.000      
  Groot materiaal sporthallen  e 30.000 30.000      
Programma 6            
  Project bestemming Noordwolde fase 5 m 241.000 77.500     163.500
Programma 7            
  Budget rioleringswerkzaamheden: e       881.000  
  Vervangen riolering   577.000        
  Vervangen rioolgemalen (elektromechanisch)   144.000        
  Drinkvoorziening voor vee   160.000        
Programma 8            
  Algemeen budget voor Investeringskalender en overige ambities m 500.000 500.000       
Overzicht kosten overhead            
  Budget informatisering e 450.000 150.000     300.000
  Alarmeringssyteem bedrijfshulpverlening/agressieteam e 45.000 45.000      
  Vervangingsbudget:            
  Automatisering e 300.000 100.000     200.000
  Tractie (incl. twee elektrische dienstauto's) e 250.000 250.000      
Totaal geplande investeringen 2018   5.308.000 3.763.500 0 881.000 663.500
*   exclusief grondexploitatie
** e = investeringen met economisch nut; m= investeringen met maatschappelijk nut

 

Geplande investeringen 2019

 

Geplande investeringen 2019 * m/e** Bruto investering Algemene
exploitatie
Reserves Exploitatie
riolering/ reiniging
Subsidies
en andere
bijdragen
Programma 2            
  Vervangingsbudget openbare verlichting e 89.000 89.000      
  Uitvoeringsplan bermen m 675.000 675.000      
  2e fase upgrading fietspad langs De Linde (Lindepad) m 407.000 407.000      
  3e fase aanleg deel fietspad De Linde (Kontermansbrug-IJkenverlaatpad) m 245.000 245.000      
Programma 5            
  Investeringsbudget gemeentelijke gebouwen  op basis van het MOP e 350.000 350.0000      
  Groot materiaal sporthallen e 30.000 30.000      
Programma 6            
  Project bestemming Noordwolde fase 5 m 193.000 77.500     115.500
Programma 7            
  Budget rioleringswerkzaamheden: e       422.000  
  Vervangen riolering   271.000        
  Vervangen rioolgemalen (elektromechanisch)   151.000        
Programma 8            
  Algemeen budget voor Investeringskalender en overige ambities m 500.000 500.000       
Overzicht kosten overhead            
  Budget informatisering e 450.000 150.000     300.000
  Vervangingsbudget:            
  Automatisering e 900.000 300.000     600.000
  Tractie e 180.000 180.000      
               
Totaal geplande investeringen 2019   4.441.000 3.003.500 0 422.000 1.015.500
*  exclusief grondexploitatie
** e = investeringen met economisch nut; m= investeringen met maatschappelijk nut

Geplande investeringen 2020

Geplande investeringen 2020 * m/e** Bruto investering Algemene
exploitatie
Reserves Exploitatie
riolering
Subsidies
en andere
bijdragen
Programma 2            
  Vervangingsbudget openbare verlichting e 89.000 89.000      
  Uitvoeringsplan bermen m 675.000 675.000      
  3e fase aanleg deel fietspad De Linde (Kontermansbrug-IJkenverlaatpad) m 245.000 245.000      
Programma 5            
  Investeringsbudget gemeentelijke gebouwen op basis van het MOP e 250.000 250.000      
  Groot materiaal sporthallen e 30.000 30.000      
Programma 6            
  Project bestemming Noordwolde fase 5 m 186.000 77.500     108.500
Programma 7            
  Budget rioleringswerkzaamheden: e       661.000  
  Vervangen riolering   407.000        
  Vervangen rioolgemalen (electromechanisch)   165.000        
  Aanleg hemelwaterriool   89.000        
Programma 8            
  Algemeen budget voor Investeringskalender en overige ambities m 500.000 500.000      
Overzicht kosten overhead            
  Budget informatisering e 450.000 150.000     300.000
  Vervangingsbudget:            
  Automatisering e 600.000 200.000     400.000
  Tractie e 180.000 180.000      
               
Totaal geplande investeringen 2020   3.866.000 2.396.500 0 661.000 808.500
*  exclusief grondexploitatie
** e = investeringen met economisch nut; m= investeringen met maatschappelijk nut

Geplande investeringen 2021

 

Geplande investeringen 2021 * m/e** Bruto investering Algemene
exploitatie
Reserves Exploitatie
riolering
Subsidies
en andere
bijdragen
Programma 2            
  Vervangingsbudget openbare verlichting e 89.000 89.000      
Programma 5            
  Investeringsbudget gemeentelijke gebouwen op basis van het MOP e 50.000 50.000      
Programma 7            
  Budget rioleringswerkzaamheden: e       496.000  
  Vervangen riolering   407.000        
  Aanleg hemelwaterriool   89.000        
Programma 8            
  Algemeen budget voor Investeringskalender en overige ambities m 500.000 500.000       
Overzicht kosten overhead            
  Budget informatisering e 450.000 150.000     300.000
  Vervangingsbudget:            
  Automatisering e 600.000 200.000     400.000
  Tractie e 180.000 180.000      
               
Totaal geplande investeringen 2021   2.365.000 1.169.000 0 496.000 700.000
*  exclusief grondexploitatie
** e = investeringen met economisch nut; m= investeringen met maatschappelijk nut

Overzicht van incidentele lasten en baten

incidentele lasten en baten

bedragen x € 1.000
Incidentele lasten en baten

Begroot
2018

MJB
2019
MJB
2020
MJB
2021
Lasten           
0 Bestuur en Ondersteuning         
  Aanschaf Ipads raadsleden   15      
  Verkiezingen gemeenteraad   20      
  Dorpenbudget (2016 tot en met 2018)  34      
2 Verkeer, Vervoer en Waterstaat         
  Onkruidbestrijding   37      
  Uniforme en geactualiseerde bebording    20      
4 Onderwijs         
  Onderwijshuisvesting groot onderhoud gymzaal 5      
  Schilderwerk Lindecollege       71  
5 Sport, Cultuur en Recreatie         
  Startblokken zwembad De Steense   18      
  Culturele Hoofdstad  (2016 t/m 2018)  25      
  Toeristisch investeringsfonds (2017 t/m 2018) 25      
  Project dorpen,landschap en biodiversiteit (2017 t/m 2019) 50 50    
  Extra budget bomenbeleidsplan  115      
  Bijdrage aan Oudheidkamer Weststellingwerf 5 5 5  
6 Sociaal domein           
  Bestemming Noordwolde fase 5   78 78 78  
  Herstructureringsgelden   41      
  Impulsprogramma participatie vergunninghouders 63 18    
  Sociale stimulering kleine dorpen  50 50 25  
  Sociale stimulering Wolvega  50 50 25  
7 Volksgezondheid en Milieu           
  Pilot papierwinkel (2017 t/m 2018)   10      
  Opstellen nieuw Gemeentelijke Rioleringsplan       35  
8 Volkshuisvesting,Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing        
  Energie Prestatie Adviezen (EPA)  50      
Overzicht kosten Overhead          
  Doorontwikkeling OWO afdelingen  219      
  Intensivering Vlechtwerkers   133 67    
Onvoorziene uitgaven          
  Jaarlijks beschikbare budget voor onvoorziene incidentele uitgaven 30 30 30 30
Totaal incidentele lasten    1.093 348 269 30
Baten        
Overzicht kosten Overhead           
  Bijdrage in kosten OWO afdeling   146      
  Bijdrage uit reserve onderhoud gebouwen   100      
Totaal incidentele baten    246      
Saldo incidenteel 847 348 269 30