Meer
Publicatiedatum: 14-05-2019

Inhoud

Programma onderdelen

Jaarrekening - Overzicht van baten en lasten

Overzicht baten en lasten

Overzicht baten en lasten

x € 1.000
Programmarekening Baten Lasten Saldo
Rekening 2018 Actuele begroting Prim. begroting Rekening 2018 Actuele begroting Prim. begroting Rekening 2018 Actuele begroting Prim. begroting
Saldo van baten en lasten
Programma
0 Bestuur en Ondersteuning 1.024 438 372 -2.719 -2.590 -2.058 -1.695 -2.152 -1.686
1 Veiligheid 31 71 71 -1.461 -1.508 -1.508 -1.430 -1.437 -1.437
2 Verkeer, Vervoer en Waterstaat 154 134 56 -6.079 -6.257 -5.879 -5.925 -6.123 -5.823
3 Economie 401 450 450 -1.149 -619 -602 -748 -169 -152
4 Onderwijs 799 694 700 -3.716 -3.710 -3.640 -2.917 -3.016 -2.940
5 Sport, Cultuur en Recreatie 542 491 481 -3.318 -3.387 -3.199 -2.776 -2.896 -2.718
6 Sociaal Domein 8.824 8.473 8.308 -31.908 -30.047 -28.898 -23.083 -21.574 -20.589
7 Volksgezondheid en Milieu 5.393 4.930 4.550 -6.576 -6.887 -6.253 -1.182 -1.957 -1.703
8 Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing 2.766 2.251 2.201 -3.233 -3.327 -3.258 -467 -1.076 -1.057
Algemene dekkingsmiddelen
Overzicht algemene dekkingsmiddelen 52.219 51.607 49.859 -5.174 -5.109 -3.955 47.045 46.499 45.904
Gerealiseerde kosten Overhead
Overzicht kosten overhead 4.753 4.815 4.713 -12.195 -11.893 -12.381 -7.442 -7.078 -7.668
Onvoorziene uitgaven
Overzicht onvoorziene uitgaven - - - - -515 -472 - -515 -472
Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten 76.908 74.354 71.761 -77.527 -75.850 -72.102 -619 -1.496 -341
Mutaties reserves
Toevoeging/onttrekking aan reserves
0 Bestuur en Ondersteuning - - - - - - - - -
2 Verkeer, Vervoer en Waterstaat 67 126 - - - - 67 126 -
4 Onderwijs - - - - - - - - -
5 Sport, Cultuur en Recreatie 154 159 100 - - - 154 159 100
6 Sociaal Domein 96 96 - - - - 96 96 -
7 Volksgezondheid en Milieu 364 420 304 -39 -47 -47 326 373 258
8 Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing 11 68 - - - - 11 68 -
Overzicht kosten overhead 17 17 - - - - 17 17 -
Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten 710 886 404 -39 -47 -47 672 839 358
Resultaat 77.618 75.240 72.166 -77.566 -75.897 -72.149 52 -657 17

Programma 0 Bestuur en Ondersteuning

Hoeveel heeft het gekost?

Bedragen x €1.000
Exploitatie Rekening 2018 Actuele begroting 2018 Primitieve begroting 2018 Verschil begroot - werkelijk
Lasten
0.1 Bestuur 1.845 1.779 1.268 -67
0.2 Burgerzaken 874 811 789 -63
Totaal Lasten 2.719 2.590 2.058 -129
Baten
0.1 Bestuur -572 -51 -51 521
0.2 Burgerzaken -452 -387 -321 66
Totaal Baten -1.024 -438 -372 586
Saldo van lasten en baten -1.695 -2.152 -1.686 -457

Toelichting hoeveel heeft het gekost?

Jaarrekening 2018 ten opzichte van actuele begroting 2018

Het nadelig saldo van baten en lasten is €457.000 lager dan begroot. De lasten zijn hoger (nadeel € 129.000) en de baten zijn hoger (voordeel € 586.000).

Lasten
Bestuur
De lasten zijn € 67.000 hoger dan begroot. Dit wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door de extra dotatie aan de voorziening voor de ontslagvergoeding gewezen wethouders (€ 38.000) en de stijging in de loonkosten als gevolg van het instellen van het nieuwe college (€ 23.000).

Burgerzaken
Er zijn meer rijbewijzen afgegeven dan verwacht, hierdoor zijn er meer lasten dan begroot. Omdat de baten ook zijn gestegen heeft dit geen gevolgen voor het saldo.

Baten
Bestuur
De baten zijn € 521.000 hoger dan begroot. Dit wordt veroorzaakt door de vrijval uit de voorzieningen voor de pensioenen van de wethouders en voornamelijk de vrijval uit de voorziening ontslagvergoeding voormalig wethouders. Beide wethouders die na de gemeenteraadsverkiezingen niet meer als wethouder werden benoemd, hebben in 2019 een andere baan gevonden, waardoor de voorziening aanzienlijk verlaagd kan worden. 

Burgerzaken
Er zijn meer rijbewijzen afgegeven dan verwacht, hierdoor zijn er meer baten dan begroot. Omdat de lasten ook zijn gestegen heeft dit geen gevolgen voor het saldo.

Programma 1 Veiligheid

Hoeveel heeft het gekost?

Bedragen x €1.000
Exploitatie Rekening 2018 Actuele begroting 2018 Primitieve begroting 2018 Verschil begroot - werkelijk
Lasten
1.1 Crisisbeheersing en brandweer 1.290 1.303 1.306 14
1.2 Openbare orde en veiligheid 171 205 202 33
Totaal Lasten 1.461 1.508 1.508 47
Baten
1.1 Crisisbeheersing en brandweer -1 -1 -1 0
1.2 Openbare orde en veiligheid -30 -70 -70 -40
Totaal Baten -31 -71 -71 -39
Saldo van lasten en baten -1.430 -1.437 -1.437 -8

Toelichting hoeveel heeft het gekost?

Jaarrekening 2018 ten opzichte van actuele begroting 2018
Het nadelig saldo van baten en lasten is € 8.000 lager dan begroot. De lasten zijn lager (voordeel € 47.000) en de baten zijn lager (nadeel € 39.000).

Lasten
Openbare orde en veiligheid
De lasten voor van dit taakveld zijn €33.000 lager dan begroot, een deel wordt veroorzaakt door minder uitgaven voor veiligheid, investeringen in 2017 maakten dat deze in 2018 lager uitvielen voor onder andere buurtpreventie en buurtbemiddeling. 
De rest wordt veroorzaakt door een andere doorbelasting van de personele lasten dan begroot.

Baten
Openbare orde en veiligheid
De baten voor dit taakveld zijn €40.000 lager dan begroot. Dit wordt veroorzaakt doordat er  minder vergunningen voor algemeen plaatselijke verordeningen (APV) zijn afgegeven en  er geen geen baten meer van de woningcorporaties worden ontvangen. Dit laatste komt door een wetswijzigingen in de woningwet vanaf 2018.

Programma 2 Verkeer, Vervoer en Waterstaat

Hoeveel heeft het gekost?

Bedragen x €1.000
Exploitatie Rekening 2018 Actuele begroting 2018 Primitieve begroting 2018 Verschil begroot - werkelijk
Lasten
2.1 Verkeer en vervoer 4.085 4.042 3.912 -42
2.3 Recreatieve havens 53 79 33 25
2.4 Economische havens en waterwegen 2 2 2 0
2.5 Openbaar vervoer 47 37 22 -10
5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie 1.892 2.097 1.911 205
Totaal Lasten 6.079 6.257 5.879 178
Baten
2.1 Verkeer en vervoer -10 -11 -11 -1
2.3 Recreatieve havens -25 -29 0 -4
2.5 Openbaar vervoer -15 -6 -6 8
5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie -105 -88 -39 17
Totaal Baten -154 -134 -56 21
Saldo van lasten en baten -5.925 -6.123 -5.823 -198
Onttrekkingen
0.10 Mutaties reserves 67 126 0 59
Totaal Onttrekkingen 67 126 0 59
Saldo mutatie reserves 67 126 0 59

Toelichting hoeveel heeft het gekost

Jaarrekening 2018 ten opzichte van actuele begroting 2018
Het nadelig saldo van baten en lasten is € 198.000 lager dan begroot. De lasten zijn lager (voordeel € 178.000) en de baten zijn hoger (voordeel € 21.000).

Lasten
Verkeer en vervoer
In 2018 hebben we extra kosten moeten maken voor noodzakelijke reparaties van onze wegen en het laten uitvoeren van een onderzoek. Dit kwam door de aanhoudende droogte afgelopen zomer. Hier hebben wij u al eerder over geïnformeerd. Door minder uitgaven op andere posten heeft dit niet geleid tot een overschrijding van het taakveld.
Het voorbereidingsbudget voor projecten in de openbare ruimte is in 2018  niet volledig benut. Hiervan is nog € 38.000 over.

Openbaar groen en openlucht recreatie
Verschillende incidentele budgetten voor openbaar groen en openlucht recreatie zijn niet volledig benut. Er zijn op diverse plaatsen in de gemeente bomen gekapt. In overleg met bewoners van onder andere Nijeholtpade, De Hoeve en De Blesse worden herplant plannen gemaakt. Uitvoering van deze herplant bomen (inclusief grondwerk) kan in 2019 plaatsvinden.
Het project dorpen in het groen, heeft in 2018 vertraging op gelopen. Voor de uitvoering van het projectgebied Oosterstreek - deel Noordwolde is in 2019 uitvoeringsbudget nodig van 20.000. In 2018 hebben al voorbereidende werkzaamheden plaatsgevonden, zie ook "Incidentele middelen van 2018 naar 2019".
Daarnaast zijn er minder loonkosten toegerekend. De formatie is niet volledig ingezet voor dit taakveld.

Baten
Geen bijzonderheden.

Mutaties reserves
Er was een onttrekking uit de reserves begroot van € 26.000 voor de Rottige Meente. Hier was slechts € 6.000 voor nodig. Ook is er een onttrekking aan de reserve voorbereidingsbudget projecten openbare ruimte gedaan van € 61.500, terwijl hiervoor € 100.000 was begroot.

Investeringen

x € 1.000
Investeringen Oorspr. krediet Actueel krediet 2018 Realisatie 2018 Restant 31/12/2018 Overschot / tekort 2018 Naar 2019
1e fase upgrading fietspad langs De Linde 1.200 958 828 130 0 130
2e fase upgrading fietspad langs De Linde 407 0 2 -2 0 -2
Aanleg parkeerplaats M'buren tbv Rottige Meenthe 0 86 72 14 14 0
Uitvoeringsplan bermen 1.350 209 635 -426 0 -426
Veilige Otterpassages 2018 40 40 12 28 0 28
Verbeteren bereikbaarheid station 750 300 59 241 0 241
Vervangen Brug over Tjonger 250 150 34 116 0 116
Vervanging openbare verlichting 267 192 192 0 0 0
Eindtotaal 4.264 1.935 1.834 101 14 87

Toelichting op investeringen

1e fase upgrading fietspad langs De Linde
In 2018 is gestart met het vervangen van het fietspad. Het grootste deel van de aanleg van het nieuwe fietspad is gereed. Het laatste deel wordt in het 2019 afgerond. Het restant van het krediet moet in 2019 beschikbaar blijven.

2e fase upgrading fietspad langs De Linde
De gebiedscommissie Beekdal Linde heeft in 2018 onderzoek gedaan naar de hermeandering van de Linde. De ligging van het tracé van fase 2 van het fietspad wordt definitief bepaald in 2019. Dan kan begonnen worden met het opstellen van het ontwerp. Bij de najaarsnota 2018 is de planning geactualiseerd en als gevolg daarvan € 407.000 krediet doorgeschoven naar 2019. Het negatieve restant van € 2.000 wordt in 2019 met dit doorgeschoven krediet verrekend.

Aanleg parkeerplaats Munnekeburen ten behoeve van de Rottige Meente
De aankoop van de grond en de aanleg van de parkeerplaats is in 2018 gerealiseerd. Het krediet kan worden afgesloten.

Uitvoeringsplan bermen 2017 en 2018
Dit project heeft in 2017 vertraging opgelopen door de keuze te maken om te wachten met de aanleg van bermverharding op de plaatsen waar nog glasvezel aangelegd gaat worden. Hier bent u al eerder over geïnformeerd.
In 2018 is 46 kilometer verharding van onze bermen aangelegd. Te noemen locaties zijn Mauritsweg te Noordwolde-zuid, Alteveersweg te Boijl, Oosterseveldweg te Noordwolde en Oosterstreek, Spangahoekweg en Marktweg te Spanga. De verdere uitvoering is afhankelijk van de voortgang in de aanleg van breedband. Bij de najaarsnota 2018 is de planning geactualiseerd en als gevolg daarvan € 1.000.000 krediet doorgeschoven naar 2019. Het negatieve restant van beide kredieten wordt in 2019 met dit doorgeschoven krediet verrekend.

Veilige otterpassages 2018
Er is een start gemaakt met dit project. De daadwerkelijke uitvoering zal begin 2019 plaatsvinden. Het krediet moet mee naar 2019.

Verbeteren bereikbaarheid station
In overleg met de aanwonenden is een ontwerp voor de herinrichting van de Stationsweg en stationsomgeving opgesteld. Met de uitvoering is eind 2018 gestart en dit zal doorlopen in 2019. Het restant van het krediet moet daarom mee naar 2019.

Vervangen brug over Tjonger
In 2018 is het project aanbesteed en zijn de voorbereidingen gestart. De daadwerkelijke uitvoering staat gepland voor begin 2019. Het nog beschikbare krediet moet mee naar 2019.

Vervanging openbare verlichting
De vervanging van de openbare verlichting is gerealiseerd conform planning. Dit krediet kan worden afgesloten.

Programma 3 Economie

Hoeveel heeft het gekost?

Bedragen x €1.000
Exploitatie Rekening 2018 Actuele begroting 2018 Primitieve begroting 2018 Verschil begroot - werkelijk
Lasten
3.1 Economische ontwikkeling 60 67 60 7
3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur 969 433 433 -536
3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 62 58 56 -4
3.4 Economische promotie 59 62 53 3
Totaal Lasten 1.149 619 602 -530
Baten
3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur -386 -433 -433 -47
3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen -15 -18 -18 -2
Totaal Baten -401 -450 -450 -49
Saldo van lasten en baten -748 -169 -152 579

Toelichting hoeveel heeft het gekost?

Jaarrekening 2018 ten opzichte van actuele begroting 2018
Het nadelig saldo van baten en lasten is € 579.000 hoger dan begroot. De lasten zijn hoger (nadeel € 530.000) en de baten zijn lager (nadeel € 49.000).

Lasten en baten
Fysieke bedrijfsinfrastructuur
De betreft bedrijventerreinen en de afwijkingen worden toegelicht in de paragraaf grondbeleid en onder toelichting op de balans onder voorraad (vlottende activa).

Investeringen

x € 1.000
Investeringen Oorspr. krediet Actueel krediet 2018 Realisatie 2018 Restant 31/12/2018 Overschot / tekort 2018 Naar 2019
Herstel walbeschoeiing recreatiegeb. Driewegsluis 37 37 37 0 0 0
Eindtotaal 37 37 37 0 0 0

Toelichting op investeringen

Het herstellen van de walbeschoeiing in het recreatiegebied bij de Driewegsluis is uitgevoerd conform planning. De slechte stukken walbeschoeiing zijn vervangen.

Programma 4 Onderwijs

Hoeveel heeft het gekost?

Bedragen x €1.000
Exploitatie Rekening 2018 Actuele begroting 2018 Primitieve begroting 2018 Verschil begroot - werkelijk
Lasten
4.2 Onderwijshuisvesting 2.650 2.636 2.572 -13
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken 1.066 1.074 1.068 7
Totaal Lasten 3.716 3.710 3.640 -6
Baten
4.2 Onderwijshuisvesting -539 -524 -524 15
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken -260 -170 -176 90
Totaal Baten -799 -694 -700 105
Saldo van lasten en baten -2.917 -3.016 -2.940 -99

Toelichting hoeveel heeft het gekost?

Jaarrekening 2018 ten opzichte van actuele begroting 2018

Het nadelige saldo van baten en lasten is € 99.000 lager dan begroot. De lasten zijn hoger (nadeel € 6.000) en de baten zijn hoger (voordeel € 105.000).

Lasten
Onderwijsbeleid en leerlingenzaken 
In 2018 zijn er 20 voorzieningen leerlingenvervoer meer verstrekt dan in 2017, dit heeft € 73.000 meer gekost dan begroot.
De peuteropvang 2018 was het eerste jaar van de nieuwe bekostigingssystematiek peuteropvang. Op basis van deelname in 2017 was een inschatting gemaakt van het aantal door de gemeente te subsidiëren kindplaatsen. In 2018 konden meer kinderen gebruik maken van de toeslag kinderopvang (ook peuteropvang bij twee inkomens) dan was verwacht. Hierdoor hoefden minder kinderen gebruik te maken van de gemeentelijke toeslag voor peuteropvang. Als gevolg van het regeerakkoord ontvangt de gemeente meer middelen. Dit alles maakt dat er € 83.000 minder voor de peuteropvang is uitgegeven.

De bijdrage van het Rijk van voor het Onderwijs achterstanden beleid (OAB) is ingezet voor preventieve logopedie en extra kindplaatsen Voorschoolse Educatie. Dit was nodig door een toename anderstalige peuters in een wijk van Wolvega.

Baten
Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
We hebben  € 85.000 hogere rijksbijdrage voor OAB ontvangen.

Programma 5 Sport, Cultuur en Recreatie

Hoeveel heeft het gekost?

Bedragen x €1.000
Exploitatie Rekening 2018 Actuele begroting 2018 Primitieve begroting 2018 Verschil begroot - werkelijk
Lasten
5.1 Sportbeleid en activering 679 714 599 35
5.2 Sportaccommodaties 1.088 1.081 1.099 -7
5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 386 428 410 43
5.4 Musea 82 83 83 1
5.5 Cultureel erfgoed 108 115 115 7
5.6 Media 450 455 454 6
5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie 525 510 437 -15
Totaal Lasten 3.318 3.387 3.199 70
Baten
5.1 Sportbeleid en activering -11 -10 0 1
5.2 Sportaccommodaties -443 -451 -451 -8
5.5 Cultureel erfgoed -2 0 0 2
5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie -85 -30 -30 55
Totaal Baten -542 -491 -481 51
Saldo van lasten en baten -2.776 -2.896 -2.718 -121
Onttrekkingen
0.10 Mutaties reserves 154 159 100 5
Totaal Onttrekkingen 154 159 100 5
Saldo mutatie reserves 154 159 100 5

Toelichting hoeveel heeft het gekost?

Jaarrekening 2018 ten opzichte van actuele begroting 2018
Het nadelige saldo van baten en lasten is € 121.000 lager dan begroot. De lasten zijn lager (voordeel € 70.000) en de baten zijn hoger (voordeel € 51.000).

Lasten
Sportbeleid en activering
Er is een lagere subsidie voor Buurtsportwerk ( € 16.000) verstrekt en er waren minder aanvragen voor het onderhoud van de sportaccommodaties (€ 15.000).

Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie
Voor muziekonderwijs is € 30.000 budget overgebleven. Het aantal leerlingen dat muziekonderwijs volgt is afgenomen, zowel bij de Hafabra gezelschappen maar ook in het onderwijs. Ten aanzien van de muzieklessen voor de Hafabra wordt verwacht, mede gezien de goede resultaten zoals bij de Woudklank en het landelijke programma muziekimpuls, dat de lespraktijk in 2019 weer gaat aantrekken inclusief de betrokkenheid van de scholen in de gemeente.  Daarnaast is met de ondertekening van het provinciale convenant ‘Meer Muziek in de Klas’ in het najaar van 2018, een goede basis gevonden samen met het primair onderwijs, om het muziekonderwijs te versterken en op een goede wijze te borgen.

Baten
Sportaccommodaties
De baten zijn nagenoeg gelijk aan de begroting. Echter de inkomsten vanuit de kantine van De Steense zijn € 10.000 lager dan begroot. Dit heeft te maken met het aflopen van het huurcontract met de cateraar en het niet kunnen vinden van een nieuwe geschikte partij op korte termijn.
De baten voor het zwembad De Dobbe zijn € 28.000 hoger dan begroot. Het aanhoudende mooie weer in de zomer van 2018 heeft hier nadrukkelijk aan bijgedragen.

Openbaar groen en (openlucht)recreatie
De baten zijn hoger dan begroot. Dit heeft te maken met ontvangsten voor gemaakte kosten in het kader van het opstellen van de Visie ruimtelijke ontvangst binnen het project Ervaren en Turf. Maar ook met de eindafrekening van het ISV project Herontwikkeling Tuindorpschool. Het restant van de subsidie is door de provincie uitgekeerd.

Mutaties reserves
Het verschil tussen de begrote mutaties in reserves en de realisatie komt doordat de onttrekking voor landschapsvisie ZO Friesland lager is dan begroot.

Investeringen

x € 1.000
Investeringen Oorspr. krediet Actueel krediet 2018 Realisatie 2018 Restant 31/12/2018 Overschot / tekort 2018 Naar 2019
Investeringsbudget gemeentelijke gebouwen op basis van het MJOP 510 510 454 56 3 53
Renovatie/verbouw 't Vlechtwerk (vjnota 15) 130 28 20 7 7 0
Groot speelmateriaal sporthallen 30 30 9 21 0 21
Eindtotaal 670 568 484 84 11 74

Toelichting op investeringen

Meerjarenonderhoudsplan gemeentelijke gebouwen
Op basis van het Meerjarenonderhoudsplan (MOP) zijn meerdere vervangingsinvesteringen gedaan. Van de sporthal de Duker in Noordwolde zijn de entree, de tribune en de buitenruimte afgelopen jaar grondig vernieuwd. De entree is voorzien van een automatische schuifdeur, hierdoor is de toegankelijkheid voor mindervaliden vergroot. Het pand heeft met deze ingreep weer een moderne en aantrekkelijke uitstraling gekregen. 
De zoutelectrolyse in het zwembad De Dobbe is vervangen.
In sporthal de Olde Steense is begonnen om de wanden te bekleden met akoestisch materiaal en het plafond wordt nog met akoestisch doek afgewerkt. Dit project is nog niet helemaal afgerond, waardoor het restant van het krediet (€ 53.000) nog mee moet naar 2019. 

Renovatie/verbouw 't Vlechtwerk
In 2018 kwamen veel klachten binnen over het klimaat in het pand. Het laatste deel van dit krediet is daarom ingezet om de ventilatie in het pand op orde te krijgen. Dit krediet kan nu gesloten worden.

Groot spelmateriaal sporthallen
De gymnastiekzalen zijn allemaal aan het eind van de zeventiger jaren gebouwd. Het groot gymnastiekmateriaal zoals ringen- en klimtouweninstallaties en klimramen zijn dan ook in de komende jaren gefaseerd aan vervanging toe. In 2018 is gestart met het vervangen van groot spelmateriaal sporthallen. In 2019 en 2020 zal dit verder worden uitgevoerd.

Programma 6 Sociaal domein

Hoeveel heeft het gekost?

Bedragen x €1.000
Exploitatie Rekening 2018 Actuele begroting 2018 Primitieve begroting 2018 Verschil begroot - werkelijk
Lasten
0.8 Overige baten en lasten 191 1.725 291 1.535
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 1.725 1.855 1.840 130
6.2 Wijkteams 1.531 1.471 1.187 -59
6.3 Inkomensregelingen 8.642 8.645 9.620 3
6.4 Begeleide participatie 4.745 4.881 4.904 137
6.5 Arbeidsparticipatie 932 1.017 1.118 85
6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) 553 761 697 207
6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ 4.943 4.340 4.260 -603
6.72 Maatwerkdienstverlening 18- 7.102 4.109 3.596 -2.992
6.81 Geëscaleerde zorg 18+ 61 82 516 22
6.82 Geëscaleerde zorg 18- 1.484 1.159 867 -325
Totaal Lasten 31.908 30.047 28.898 -1.860
Baten
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie -182 -228 -223 -46
6.2 Wijkteams -1 0 0 1
6.3 Inkomensregelingen -7.978 -7.706 -7.547 271
6.5 Arbeidsparticipatie -106 -68 -68 38
6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) -363 -470 -470 -107
6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ -195 0 0 195
Totaal Baten -8.824 -8.473 -8.308 351
Saldo van lasten en baten -23.083 -21.574 -20.589 1.509
Onttrekkingen
0.10 Mutaties reserves 96 96 0 0
Totaal Onttrekkingen 96 96 0 0
Saldo mutatie reserves 96 96 0 0

Lasten, gegroepeerd naar beleidsveld

Toelichting per beleidsveld: Rekening 2018 Begroting 2018 Verschil 2018
Participatie:
Arbeidsparticipatie 931.747 1.017.205 85.458 V
Begeleide participatie 4.744.733 4.881.396 136.663 V
Inkomensregelingen 8.641.925 8.644.974 3.049 V
Subtotaal Participatie 14.318.405 14.543.575 225.170 V
WMO:
Geëscaleerde zorg 18+ 256.780 134.775 -122.005 N
Maatwerkdienstverlening 18+ 4.942.686 4.340.133 -602.553 N
Maatwerkvoorzieningen (WMO) 553.413 760.847 207.434 V
Subtotaal WMO 5.752.880 5.235.755 -517.125 N
Jeugdzorg
Geëscaleerde zorg 18- 1.484.264 1.159.310 -324.954 N
Maatwerkdienstverlening 18- 7.101.643 4.109.371 -2.992.272 N
Totaal Jeugdzorg 8.585.907 5.268.681 -3.317.226 N
Overig:
Samenkracht en burgerparticipatie 1.725.246 1.855.256 130.010 V
Wijkteams 1.334.535 1.418.803 84.268 V
Overige baten en lasten 190.600 1.725.246 1.534.646 V
Subtotaal Overig: 3.250.382 4.999.305 1.748.923 V
Totaal generaal Programma 6 Lasten 31.907.574 30.047.316 -1.860.258 N

Toelichting lasten hoeveel heeft het gekost?

Jaarrekening 2018 ten opzichte van actuele begroting 2018

Het nadelige saldo van baten en lasten is € 1.509.000 hoger dan begroot. De lasten zijn € 1.860.000 hoger (nadeel) en de baten zijn € 351.000 hoger (voordeel).

Voor de toelichting op de lasten zijn de taakvelden samengevoegd per beleidsveld (zie tabel hierboven). Nadere toelichtingen en analyses staan bij het jaarverslag programma 6 Sociaal Domein en in de paragraaf  't Hek Sociaal Domein.

Participatie

Het positieve resultaat op de lasten van Participatie bedraagt € 225.000. Op alle 3 beleidsvelden is een positief resultaat behaald:
Op Arbeidsparticipatie is een resultaat van € 85.000 vanwege voor € 40.000 lagere kosten voor scholing en activering, en een eindafrekening van ESF over de periode 2014-2016 van bijna € 45.000 .
Op Begeleide Participatie is een resultaat van € 137.000.  Dit resultaat ontstaat voornamelijk door een positieve afrekening van de GR SW Caparis.
Op Inkomensregelingen is een klein positief resultaat behaald.

WMO

De lasten voor de WMO vallen € 517.000 hoger uit.

De hogere lasten ontstaan vooral op Maatwerkdienstverlening 18 + met een hogere last van € 603.000.
De lasten op Schuldhulpverlening zijn € 46.000 lager uitgevallen.
Op WMO Hulp bij huishouden is € 111.000 meer uitgegeven.
De lasten voor Begeleiding (AWBZ) en voor Dagbesteding vallen € 675.000 hoger uit.
De lasten voor WMO-vervoer zijn € 114.000 hoger uitgevallen.
De lasten voor Kortdurend Verblijf zijn opgenomen onder de kosten voor Begeleiding, waardoor er een voordeel van € 99.000 ontstaat.
De lasten voor SVB Beheerskosten voor € 102.000 hebben zich niet voor gedaan. De gemeente ontvangt hiervoor geen rekening, maar dit wordt rechtstreeks via de Algemene Uitkering verrekend.

De lasten voor Geëscaleerde zorg 18+ vallen € 122.000 hoger uit vanwege hogere lasten voor Beschermd Wonen (BW).

De lasten voor Maatwerkvoorzieningen (WMO) vallen € 207.000 lager uit.  De kosten voor Woningaanpassingen vallen bijna € 67.000 lager uit.
De kosten voor hulpmiddelen zijn € 134.000 lager uitgevallen.

Jeugdzorg

De lasten voor Jeugdzorg vallen € 3.317.000 hoger uit.

De hogere lasten ontstaan voor € 325.000 op Geëscaleerde Zorg 18- .
Jeugdbescherming, Jeugdreclassering en crisis hebben in totaal € 581.000 gekost.
De kosten voor Hoog specialistische jeugdhulp zijn € 247.000 lager uitgevallen.

Het merendeel van de hogere lasten ontstaan op Maatwerkdienstverlening 18- voor € 2.992.000.
De budgetten voor Jeugdhulp Landelijke inkoop (110.000), Jeugdhulp Bovenprovinciale inkoop (€ 100.000) en voor Jeugdzorg AWBZ extramuraal (€ 207.000) zijn feitelijk ingezet op Jeugd Resultaat gestuurde inkoop.
De lasten voor de inkooptaken van de centrumgemeente vallen € 79.000 lager uit.
De lasten voor PGB Jeugd vallen € 64.000 hoger uit. Een afname van het aantal ingezette PGB's is zichtbaar in de cijfers, maar was in de begroting te optimistisch meegenomen.
De lasten voor Jeugd Resultaat gerichte inkoop vallen € 3.437.000 hoger uit. Een nadere analyse is opgenomen in de paragraaf 't Hek Sociaal Domein.

Overig

Op de overige onderdelen van Programma 6 Sociaal domein zijn de lasten € 1.605.000 lager uitgevallen.
Dit saldo ontstaat voor € 1.535.000 op de Overige baten en lasten. Op dit onderdeel (saldo 't Hek) worden in 2018 de wijzigingen in de Integratie Uitkering Sociaal Domein bij gehouden.

Op het beleidsveld Samenkracht en Burgerparticipatie zijn de lasten € 130.000 lager uitgevallen.
Voor ruim € 81.000 ontstaat een voordeel vanwege een lagere subsidie aan Timpaan.
Het budget voor flankerend innovatie/communicatiebeleid is beperkt ingezet waardoor een voordeel van bijna € 30.000 ontstaat.
De budgetten ten behoeve van Sociale stimulering Wolvega, en voor Sociale stimulering kleine dorpen zijn beperkt ingezet waardoor per saldo een voordeel van € 68.000 ontstaat.
De kosten ten behoeve van Bestemming Noordwolde zijn bijna € 44.000 hoger uitgevallen.

De lasten voor Wijkteams zijn € 84.000 lager uitgevallen. Dit resultaat ontstaat voornamelijk op doorbelaste bedrijfsvoeringskosten.

Mutaties reserves
Er is geen verschil om toe te lichten.

 

Baten, gegroepeerd naar beleidsveld baten

Toelichting per beleidsveld: Rekening 2018 Begroting 2018 Verschil 2018
Participatie:
Arbeidsparticipatie 106.005 68.467 -37.538 V
Begeleide participatie 0 0 0
Inkomensregelingen 7.977.842 7.706.353 -271.489 V
Subtotaal Participatie 8.083.846 7.774.820 -309.026 V
WMO:
Geëscaleerde zorg 18+ 0
Maatwerkdienstverlening 18+ 194.574 0 -194.574 V
Maatwerkvoorzieningen (WMO) 362.789 470.000 107.211 N
Subtotaal WMO 557.363 470.000 -87.363 V
Jeugdzorg
Geëscaleerde zorg 18- 0 0 0
Maatwerkdienstverlening 18- 0 0 0
Totaal Jeugdzorg 0 0 0
Overig:
Samenkracht en burgerparticipatie 182.142 228.463 46.321 N
Wijkteams 1.067 0 -1.067 V
Overige baten en lasten 96.000 96.000 0
Subtotaal Overig: 279.208 324.463 45.255 N
Totaal generaal Programma 6 Baten 8.920.417 8.569.283 -351.134 V

Toelichting baten hoeveel heeft het gekost?

Jaarrekening 2018 ten opzichte van actuele begroting 2018

Voor de toelichting op de baten zijn de taakvelden samengevoegd per beleidsveld (zie tabel hieronder). De lasten staan apart genoemd.

Participatie

De baten voor het beleidsveld Participatie zijn € 309.000 hoger uitgevallen (voordeel).
Voor het onderdeel Arbeidsparticipatie zijn de baten € 38.000 hoger vanwege een subsidievaststelling voor Maatschappelijke Begeleiding over 2017 door Timpaan, en afrekeningen van ESF-regelingen.
Voor het onderdeel Inkomensregelingen zijn de baten € 271.000 hoger uitgevallen vanwege een hogere definitieve bijdrage 2018 uit de BUIG.

WMO

De baten voor het beleidsveld WMO zijn € 87.000 hoger uitgevallen (voordeel).
Voor het onderdeel Maatwerkdienstverlening 18+ zijn baten geweest voor € 195.000 vanwege bijdragen van centrumgemeente Leeuwarden ten behoeve van lokale Maatschappelijke Opvang en Vrouwenopvang (MOVO). Deze bijdragen betreffen de periode 2016 - 2018.
De baten op maatwerkvoorzieningen (WMO) zijn € 107.000 lager uitgevallen vanwege lager ontvangen eigen bijdragen voor de WMO dan verwacht.

Overig

De baten bij "Overig" zijn € 46.000 lager. Dit betreft grotendeels het taakveld "Samenkracht en burgerparticipatie" waarin de bijdrage van de provincie voor Bestemming Noordwolde fase 5 is verantwoord. In 2018 is de geraamde bijdrage van € 77.500 nog niet volledig besteed. Voor de jaren 2018, 2019 en 2020 is een totale bijdrage toegezegd van € 232.500 (€ 77.500 per jaar). Het in 2018 niet bestede deel wordt in 2019 of 2020 ingezet.  De bijdrage van de provincie is toegekend onder de voorwaarde dat het project eind 2020 is afgerond.

Investeringen

x € 1.000
Investeringen Oorspr. krediet Actueel krediet 2018 Realisatie 2018 Restant 31/12/2018 Overschot / tekort 2018 Naar 2019
Project Noordwolde fase 5 241 165 76 76
Griffioenpark 3 120 5 115 115
Eindtotaal 0 361 170 191 0 191

Noordwolde fase 5
Dit jaar is het 1e deel van het project Noordwolde fase 5 van start gegaan. Het totale project wordt uitgevoerd in drie fases en kost € 743.000. Het totale budget bestaat uit € 620.000 externe kosten en € 123.000 aan interne personeelskosten. De provincie heeft een subsidiebedrag toegezegd van € 232.500 onder de verwachting dat het project op 31 december 2020 is afgerond.
De externe kosten van het 1e deel zijn geraamd op € 241.000 waarvan € 165.000 is uitgegeven dit jaar. Het restant van € 76.000 nemen we mee naar 2019.   

Griffioenpark 3
Voor een laagdrempelige toegang tot het Sociaal domein wordt het pand Griffioenpark 3 aangepast. We verwachten dat de uitgaven voor de inrichting en bouwkundige aanpassingen van Griffioenpark 3 in het voorjaar 2019 worden gedaan.  De planning is momenteel dat deze locatie in mei 2019 haar deuren opent voor de inwoners van de gemeente.

Programma 7 Volksgezondheid en Milieu

Hoeveel heeft het gekost?

Bedragen x €1.000
Exploitatie Rekening 2018 Actuele begroting 2018 Primitieve begroting 2018 Verschil begroot - werkelijk
Lasten
7.1 Volksgezondheid 1.191 1.419 1.236 228
7.2 Riolering 1.734 1.789 1.790 55
7.3 Afval 2.744 2.733 2.372 -11
7.4 Milieubeheer 598 717 625 119
7.5 Begraafplaatsen en crematoria 310 229 230 -80
Totaal Lasten 6.576 6.887 6.253 311
Baten
7.1 Volksgezondheid -6 0 0 6
7.2 Riolering -1.910 -1.867 -1.867 42
7.3 Afval -2.992 -2.907 -2.547 85
7.4 Milieubeheer -251 -20 0 231
7.5 Begraafplaatsen en crematoria -235 -136 -136 99
Totaal Baten -5.393 -4.930 -4.550 463
Saldo van lasten en baten -1.182 -1.957 -1.703 -775
Onttrekkingen
0.10 Mutaties reserves 364 420 304 56
Totaal Onttrekkingen 364 420 304 56
Stortingen
0.10 Mutaties reserves 39 47 47 8
Totaal Stortingen 39 47 47 8
Saldo mutatie reserves 326 373 258 47

Toelichting hoeveel heeft het gekost?

Jaarrekening 2018 ten opzichte van actuele begroting 2018
Het nadelig saldo van baten en lasten is € 775.000 lager dan begroot. De lasten zijn lager (voordeel € 311.000) en de baten zijn hoger (voordeel € 463.000).

Lasten
Volksgezondheid
De lagere uitgaven voor volksgezondheid worden veroorzaakt doordat:
-
het budget voor GIDS/JOGG is niet volledig gebruikt omdat het een meerjarig project is. Het overschot € 119.000 wordt besteed in de projectperiode (tot en met 2021).
-De bijdrage aan het Rijksvaccinatieprogramma van € 42.000 is pas in 2019 nodig.
-Voor de uitvoering van de Drank en Horecawet was 2018 een overgangsjaar naar een nieuw uitvoeringsplan in 2019. Ook hadden wij personele wisselingen. Daarom hebben wij minder interventies en activiteiten ingezet en is het budget voor € 14.000 niet volledig besteed.
-Er zijn minder bijdragen aan diverse organisaties verstrekt. Dit komt omdat er vrijwel geen subsidieaanvragen voor ons lokaal gezondheidsbeleid zijn binnen gekomen.

Riolering
De lasten  vallen € 55.000 lager uit dan begroot. Dit wordt vooral veroorzaakt door lagere kapitaallasten (rente) dan begroot. Dit wordt veroorzaakt door het niet realiseren van de geplande investeringen in 2017.

Milieubeheer
De lasten  vallen €98.000 lager uit dan begroot. Dit wordt onder andere veroorzaakt door het niet besteden van toegekende budgetten voor de streekagenda. Bij de voorjaarsnota zijn extra middelen aangevraagd voor actiepunten vanuit de streekagenda met betrekking tot circulaire economie. Deze middelen zijn in 2018 niet besteed. Het incidenteel toegekende bedrag van € 40.000 (hier staat ook een subsidie tegenover van € 20.000) moet ook voor 2019 nog beschikbaar blijven. Wij doen bij "Incidentele middelen van 2018 naar 2019" een voorstel om deze middelen over te hevelen naar 2019.
De werkelijke kosten van de OWO afdeling VTH (adviezen geluid/bodem, vervoerskosten) vallen lager uit dan begroot. Dit levert een voordeel op van
€ 43.000.

Begraafplaatsen en crematoria
In 2018 zijn er meer opbrengsten ontvangen voor de afkoop van het onderhoud van graven. Deze ontvangsten zijn in de voorziening gestort, om de toekomstige onderhoudskosten te kunnen dekken.

Baten
Riolering
De stijging van de inkomsten komt door dat er meer aansluitingen zijn geweest in 2018 dan waar vooraf rekening mee is gehouden.

Afval
De opbrengsten voor het brengstation zijn hoger dan begroot. De stijgende lijn van de bezoekersaantallen van afgelopen jaren zet zich voort. In 2018 zien we dat er meer bouw- en sloopafval is gebracht dan in 2017. Dit zien we bijvoorbeeld ook terug in de leges voor bouwvergunningen. Het aantal aanvragen zijn toegenomen, waaronder ook verbouwingen, die weer leiden tot meer bouw- en sloopafval.
Daarnaast zijn de opbrengsten in het kader van de afvalstoffenheffing toegenomen door dat er meer adressen zijn waar het afval wordt opgehaald ten opzichte van het aantal waar bij de begroting vanuit is gegaan.

Milieubeheer
In 2018 is een incidentele baat ontvangen als gevolg de realisatie van de zonneparken in Wolvega en Noordwolde € 236.000, alsmede een half jaar huuropbrengsten van de percelen (€ 12.500).
Ons voorstel is om deze baten te bestemmen in een reserve Energiefonds Weststellingwerf.  Dit voorstel is geheel in lijn met de motie die al eerder door uw raad is aangenomen en met het collegeprogramma, punt 35 Werken aan een duurzaam Weststellingwerf.

Begraafplaatsen en crematoria
Er zijn meer afkoopsommen voor onderhoud graven ontvangen.

Mutaties reserves
Exploitatie afval
Uitgangspunt is een 100% kostendekking. Bij de begroting 2018 zijn de tarieven afvalstoffenheffing met € 10 verlaagd. Op begrotingsbasis sluit de exploitatie afval met een nadelig exploitatieresultaat van € 175.300. De werkelijke exploitatie sluit af met een tekort van € 222.000. Dit tekort wordt onttrokken aan de reserve afvalstoffenverwijdering. Zie hiervoor ook de paragraaf lokale heffingen.

Exploitatie riolering
Uitgangspunt is een 100% kostendekking. Voor 2018 zijn de tarieven verhoogd op basis van het GRP (Gemeentelijk RioleringsPlan). Op begrotingsbasis sluit de exploitatie riolering met een voordelig exploitatieresultaat van € 57.000. Het werkelijke exploitatieresultaat sluit met een overschot van € 38.500. Met name in de kapitaallasten zit een voordeel omdat nog niet alle geplande investeringen zijn afgerond. Het overschot op de exploitatie is gestort in de reserve vervanging/onderhoud riolering.

Reserve onderhoud graven 
Er was zowel een storting als een onttrekking begroot van de reserve onderhoud graven. Dit heeft niet plaatsgevonden want de reserve bestaat niet meer Deze is eind 2017 omgezet naar een voorziening.

Algemene reserve 
Conform de begroting is er € 162.620 onttrokken aan de algemene reserve voor het project Gezond in de Stad (GIDS). Dit zijn de overgehevelde budgetten uit voorgaande jaren.

 

Investeringen

x € 1.000
Investeringen Oorspr. krediet Actueel krediet 2018 Realisatie 2018 Restant 31/12/2018 Overschot / tekort 2018 Naar 2019
Aanleg hemelwaterriool 2016 132 116 0 116 116 0
Aanleg hemelwaterriool 2017 255 158 150 8 8 0
Drinkvoorziening voor vee 2018 160 160 0 160 0 160
Stedelijke Wateropgave Wolvega-Zuid 2.100 86 7 79 0 79
Vervangen riolering 2017 273 143 147 -4 -4 0
Vervangen riolering 2018 577 441 105 336 0 336
Vervangen rioolgemalen (elektromechanisch) 2018 144 280 206 74 0 74
Eindtotaal 3.641 1.384 614 769 120 649

Toelichting op investeringen

Aanleg hemelwaterriool 2016 en 2017
In 2016 is er bij hevige regenval wateroverlast geweest bij een aantal percelen langs de Markeweg. Wij hebben daar toen samen met het Wetterskip naar oplossingen gekeken. In eerste instantie was de indruk dat het lag aan het bestaande regenwaterriool en de sloot waarop dat regenwaterriool de hoeveelheid regenwater loosde. Het Wetterskip heeft vervolgens gekeken naar het hele watersysteem. Daar kwam uit dat een aantal te kleine duikers moesten worden vervangen. Nadat die duikers vervangen zijn, zijn er geen meldingen van wateroverlast meer geweest. Echter uit de klimaatstresstest blijkt dat er in de toekomst wel degelijk een probleem met de waterafvoer zal ontstaan. In de loop van 2019 komt er een nieuw kostendekkingsplan van de riolering waarin ook de kosten en de planning voor maatregelen die op basis van de klimaatstresstest uitgevoerd worden, zijn meegenomen. Dit krediet kan worden afgesloten.

De aanleg van het hemelwaterriool in Noordwolde welke voor 2017 gepland stond, is in 2018 gerealiseerd. Dit krediet kan worden afgesloten.

Drinkvoorziening voor vee
Dit krediet is aangevraagd om twee veehouders tegemoet te komen in de kosten die zij moeten maken om hun vee kwalitatief goed drinkwater te geven. Dit conform ons vastgestelde beleidsplan "Watergangen waarop via een riooloverstort wordt geloosd". Deze veehouders hebben een plan aangeleverd. Op basis van het plan en ons beleidsstuk ligt er een voorstel van ons voor de bijdrage in de te maken kosten. Dit krediet moet mee naar 2019.

Stedelijke wateropgave Wolvega-Zuid
De werkzaamheden zijn nagenoeg afgerond. De daadwerkelijke eindafrekening met de provincie zal in 2019 plaatsvinden. Daarom moet het restant van het krediet mee naar 2019.

Vervanging riolering
Het werkzaamheden voor 2017 zijn klaar, zie hemelwaterriool. Dit krediet kan worden afgesloten. Het krediet voor 2018 betreft de vervanging van de riolering in de Hoofdweg van Nijeholtpade. De uitvoering wacht op besluitvorming omtrent dorpenvisie en het plan van het dorp. Dit krediet moet daarom mee naar 2019.

Vervangen rioolgemalen
Het merendeel van de werkzaamheden is in 2018 uitgevoerd. De laatste werkzaamheden worden in 2019 uitgevoerd. Dit krediet moet mee naar 2019.

Programma 8 Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing

Hoeveel heeft het gekost?

Bedragen x €1.000
Exploitatie Rekening 2018 Actuele begroting 2018 Primitieve begroting 2018 Verschil begroot - werkelijk
Lasten
0.3 Beheer overige gebouwen en gronden 164 208 176 44
8.1 Ruimtelijke ordening 400 427 418 27
8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) 1.683 1.652 1.652 -31
8.3 Wonen en bouwen 986 1.040 1.012 54
Totaal Lasten 3.233 3.327 3.258 94
Baten
0.3 Beheer overige gebouwen en gronden -63 -66 -16 -3
8.1 Ruimtelijke ordening -4 0 0 4
8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) -1.819 -1.652 -1.652 167
8.3 Wonen en bouwen -881 -533 -533 348
Totaal Baten -2.766 -2.251 -2.201 515
Saldo van lasten en baten -467 -1.076 -1.057 -609
Onttrekkingen
0.10 Mutaties reserves 11 68 0 57
Totaal Onttrekkingen 11 68 0 57
Stortingen
0.10 Mutaties reserves 0 0 0 0
Totaal Stortingen 0 0 0 0
Saldo mutatie reserves 11 68 0 57

Toelichting hoeveel heeft het gekost?

 

Jaarrekening 2018 ten opzichte van actuele begroting 2018
Het nadelige saldo van baten en lasten is € 609.000 lager dan begroot. De lasten zijn lager (voordeel € 94.000) en de baten zijn hoger (voordeel € 515.000).

Lasten
Beheer overige gebouwen en gronden
Bij de kadernota 2018 is € 50.000 aangevraagd voor het actualiseren van de Energie Prestatie Adviezen (EPA's) ten aanzien van de gemeentelijke openbare gebouwen. In 2018 zijn de eerste stappen gezet om een onderzoeksbureau in de arm te nemen, die deze actualisatie voor ons uitvoert. Het budget willen wij graag overhevelen naar 2019, zodat wij in het najaar van 2019 de mogelijke energiebesparende en duurzame energie opwekkende maatregelen aan u kunnen voorleggen.

Ruimtelijke ordening
De kosten in relatie tot bestemmingsplannen zijn lager uitgevallen dan begroot (voordeel € 6.000) en het werkbudget voor de streekagenda is niet volledig ingezet (voordeel € 9.000). In totaal zijn de doorbelaste loonkosten voor dit taakveld ook lager dan begroot (voordeel € 15.000).

Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)
Het verschil wordt toegelicht in de paragraaf grondbeleid en onder toelichting op de balans onder voorraad (vlottende activa).

Wonen en bouwen
Binnen dit taakveld is een incidenteel budget beschikbaar voor een onderzoek naar snel internet  in de witte gebieden. Dit budget is in 2018 niet ingezet (zie ook Mutaties reserves). Daarnaast is het werkbudget voor de Koloniën van Weldadigheid niet volledig ingezet (voordeel € 13.000). Voor welstandsadvisering is meer geld uitgegeven dan begroot. Dit heeft te maken met de aantrekkende woningmarkt en toename van het aantal bouwaanvragen (nadeel € 28.000). Dit nadeel wordt gecompenseerd door de toename van de bouwleges, waar een voordeel wordt behaald (zie Baten). In de toerekening van kosten aan dit taakveld, zijn minder loonkosten toegerekend. In totaal leidt dit tot een voordeel op dit taakveld van € 54.000.

 

Baten:
Wonen en bouwen
De inkomsten op het taakveld Wonen en bouwen zijn hoger dan begroot, wat een voordeel van € 348.000 oplevert. Dit wordt volledig verklaart door de stijging van het aantal omgevingsvergunningen bouwen.  De markt trekt enorm aan en er worden veel meer bouwvergunningen aangevraagd. Dit zien we terug in de stijging van het aantal verkochte kavels, woningen die verbouwd worden en het aantal bouwaanvragen. Er zijn in 2018 een aantal grote projecten opgestart, waarvoor een bouwvergunning is aangevraagd. We zien hier ook de opbrengst van de door onszelf betaalde leges voor de bouwvergunning van de nieuwbouw op de gemeentewerf terug. Daarnaast zien we een stijging bij de opbrengst van omgevingsvergunning Aanleg van een werk. Deze stijging is terug te voeren op de aanvraag vergunning voor het project fietspad langs de Linde.
Tevens is in 2018 de eindafrekening van het project Tuindorpschool geweest met de provincie. De kosten voor dit project zijn al in voorgaande jaren gemaakt, waardoor wij nu een incidenteel voordeel hebben van € 18.000.

Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)
De woningterreinen in dit taakveld wordt toegelicht in de paragraaf grondbeleid en onder toelichting op de balans onder voorraad (vlottende activa).

Mutaties reserves
Voor de onttrekking uit de algemene reserve zijn twee bedragen geraamd, € 28.000 voor snel internet en € 40.000 voor de omgevingsvisie. Beide zijn projecten die overgeheveld zijn uit 2017. In 2018 is slechts € 11.000 uitgegeven ten behoeve van de omgevingsvisie.

Investeringen

x € 1.000
Investeringen Oorspr. krediet Actueel krediet 2018 Realisatie 2018 Restant 31/12/2018 Overschot / tekort 2018 Naar 2019
Alg.budget investeringskalender + ambities 2018 500 0 0 0 0 0
Hoofdstraat Oost 52 Wolvega 0 1 -1 0 -1
Eindtotaal 500 0 1 -1 0 -1

Toelichting op investeringen:

Algemeen budget investeringskalender + ambities 2018
In 2018 hebben wij vanuit het beschikbare krediet twee projecten kunnen dekken. Het eerste project is de aanleg van een parkeerplaats in Munnekeburen ten behoeve van de toegang tot de Rottige Meente voor € 86.000. Het tweede project is een aanvullend krediet om het bestek te kunnen aanbesteden voor de stationsomgeving, bovenop de reeds ontvangen provinciale subsidie van € 750.000. Dit wordt echter pas in 2019 uitgevoerd. Bij de najaarsnota 2018 is de planning geactualiseerd en als gevolg daarvan € 407.000 krediet doorgeschoven naar 2019.

Hoofdstraat Oost 52 Wolvega
De aankoop van het pand was gepland eind 2018. Echter, de woningstichting had nog geen toestemming van het ministerie voor de verkoop van het object, waardoor de levering niet in 2018 kon plaatsvinden. In 2019 vindt de daadwerkelijke levering plaats. Het krediet moet mee naar 2019.

Overzicht algemene dekkingsmiddelen

Algemene dekkingsmiddelen

Bedragen x €1.000
Exploitatie Rekening 2018 Actuele begroting 2018 Primitieve begroting 2018 Verschil begroot - werkelijk
Lasten
0.5 Treasury 195 300 2.180 105
0.61 OZB woningen 218 164 143 -54
0.62 OZB niet-woningen 163 155 143 -8
0.64 Belastingen overig 4.538 4.431 1.431 -107
3.4 Economische promotie 60 58 58 -2
Totaal Lasten 5.174 5.109 3.955 -65
Baten
0.5 Treasury -157 -260 -2.029 -103
0.61 OZB woningen -2.963 -2.911 -2.886 52
0.62 OZB niet-woningen -1.830 -1.758 -1.683 72
0.64 Belastingen overig -4.512 -4.437 -1.437 75
0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds -42.515 -42.073 -41.656 442
3.4 Economische promotie -241 -168 -168 73
Totaal Baten -52.219 -51.607 -49.859 611

Toelichting

Jaarrekening 2018 ten opzichte van actuele begroting 2018
Het voordelige saldo van baten en lasten is € 546.000 hoger dan begroot. De lasten zijn € 65.000 hoger en de baten zijn € 611.000 hoger.

Lasten
Treasury
Op het taakveld treasury staat de rente die we moeten betalen over de korte en langlopende geldleningen die we zijn aangegaan. De rente die aan de grondexploitatie en aan de overige taakvelden is toegerekend wordt daarop in mindering gebracht. Wat resteert is dan het renteresultaat. Het werkelijk renteresultaat over 2018 is € 120.000 negatief. De werkelijk te betalen rente is dus hoger dan de rente die we hebben doorberekend aan de grondexploitatie en de taakvelden. Zie daarvoor ook het renteschema in de paragraaf Financiering. We hebben bij de programmabegroting het percentage van de renteomslag aangepast van 4% in 2017 naar 2% vanaf 2018. Hiermee volgen we de notitie rente van juli 2016 van de commissie BBV. Onder dit taakveld staan verder nog de rentekosten van de door ons verstrekte geldleningen van € 75.000.

OZB woningen en OZB niet-woningen
De overschrijding op deze taakvelden komt door de extra lasten in verband kosten voorbereiding project omzetting inhoud naar gebruiksoppervlakte WOZ. Daarnaast hebben we te maken met hogere kosten van het beeldmateriaal (luchtfoto’s en cyclorama’s) en ook de kosten van heffing zijn gestegen (aanslagoplegging en verzendkosten). Verder staat hier de storting in de voorziening oninbare debiteuren van € 54.000.

Belastingen overig
Hier staat onder andere de storting van ruim € 4,4 miljoen opbrengst precariobelasting aan de daarvoor ingestelde voorziening. De storting is € 84.000 hoger omdat de werkelijke opbrengst ook hoger is dan de raming. Zie ook de paragraaf Lokale heffingen.  

Baten
Treasury
Hier staat de werkelijk ontvangen dividenduitkering van de Bank Nederlandse Gemeenten (BNG). In 2018 is € 147.000 binnengekomen. 

OZB woningen en OZB niet-woningen
De werkelijke totale opbrengst is afgerond € 4,8 miljoen. Ten opzichte van de raming € 124.000 hoger. Deze hogere opbrengst wordt vooral veroorzaakt door een verandering in de waardeontwikkeling nadat de tarieven zijn vastgesteld. Dit geldt voor zowel de woningen als de niet-woningen.

Belastingen overig
Het verschil tussen de raming en de werkelijke opbrengst van € 75.000 komt vooral door een hogere opbrengst van de precariobelasting. In de opbrengst is een naheffing over 2016 en 2017 meegenomen van € 2,1 miljoen.

Economische promotie
Het verschil tussen geraamd en werkelijk komt door de toeristenbelasting. In de begroting is een opbrengst geraamd van € 120.000. We verwachten € 73.000 extra te ontvangen. Daarvan heeft € 29.000 nog betrekking op het belastingjaar 2017. De definitieve logiesomzet over 2017 is dus hoger dan we verwachtten. Voor het belastingjaar 2018 schatten we in nog ongeveer € 44.000 extra te ontvangen ten opzichte van de raming van € 120.000. Deze inschatting doen we op basis van de definitieve cijfers over 2017 en het mooie zomerweer in 2018.

Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds
Het gemeentefonds is de grootste inkomstenpost voor iedere gemeente. Het kent voor 2018 de volgende soorten uitkeringen: 1) de Algemene uitkering, 2) de integratie-uitkering Sociaal domein en 3) de decentralisatie- en (overige) integratie-uitkeringen.

1. Algemene uitkering
Ten opzichte van de raming is er nagenoeg geen verschil. De ontwikkeling van de algemene uitkering wordt voor een belangrijk deel bepaald door de ontwikkeling van de rijksuitgaven. Volgens het systeem van "samen de trap op en samen de trap af" hebben wijzigingen in de rijksuitgaven direct invloed op de hoogte van het gemeentefonds. Geeft het rijk minder uit dan geraamd, dan vloeit er automatisch minder in het gemeentefonds. Uit de december-circulaire blijkt dat het rijk dit jaar naar verwachting minder uitgaven doet dan begroot, vooral op het vlak van de zorg. Gemeenten moeten zich bij het opstellen van de jaarrekening 2018 voorbereiden op een tegenvaller. Op macro-niveau wordt een bedrag genoemd van circa € 100 miljoen. Voor Weststellingwerf is dat op basis van de verwachtingen circa € 150.000 minder. Deze aanname is niet meegenomen in het resultaat van de jaarrekening. Meer informatie daarover komt in de aanstaande mei-circulaire.

2. Integratie-uitkering Sociaal domein
In de december-circulaire is eenmalig een uitkering opgenomen voor de tekorten op het terrein van jeugd en Wmo. Er is een Fonds tekortgemeenten ingesteld van € 200 miljoen. Aan 77 gemeenten is een uitkering toegekend waaronder aan onze gemeente voor een bedrag van € 417.568. Hiermee hebben we in de begroting geen rekening gehouden. 

3. Decentralisatie- en (overige) integratie-uitkeringen
Hieronder staat de integratie-uitkering WMO. Ten opzichte van de begroting is er nagenoeg geen verschil.

x € 1.000
Gemeentefonds ( - = nadelig) 2018
Raming conform Najaarsnota 2018
Algemene uitkering 2018 27.137
Integratie-uitkering Sociaal domein 2018 14.936
Totaal raming gemeentefonds 42.073
December-circulaire 2018
Algemene uitkering 2018 27.137
Integratie-uitkering Sociaal domein 2018 15.354
Totaal gemeentefonds 2018 42.491
Afrekening 2016 43
Afrekening 2017 - 19
Totaal in jaarrekening 2018 42.515

Overzicht kosten overhead

Overzicht kosten overhead

De definitie van overhead luidt:
Alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces.

Bedrijfskosten die direct betrekking hebben op activiteiten die gericht zijn op de externe klant zijn dus geen overhead maar zijn in de betreffende taakvelden opgenomen. Bedrijfskosten die niet direct aan de taakvelden kunnen worden toegerekend zijn dus overheadkosten. Deze bestaan uit personele kosten, huisvesting, ICT, communicatie en nog wat overige bedrijfsvoeringskosten.

Toerekening aan kostendekkende activiteiten
Alle directe kosten zijn rechtstreeks toegerekend aan de taakvelden. Voor taakvelden waar kostendekkende tarieven het uitgangspunt zijn, zoals bij de exploitatie afvalinzameling en riolering, wordt een opslag voor de overheadkosten toegepast. De opslag is een percentage van de directe salariskosten. De overhead waarmee wij hebben gerekend is 106%.

x € 1.000
Overhead Werkelijk 2018 Actuele begroting 2018 Verschil begroot - werkelijk
Overhead Personeel 6.066 5.712 3
Doorbelasting personele kosten naar taakvelden -352
Huisvesting 1.290 1.386 97
ICT 632 487 -145
Overige bedrijfsvoeringskosten 214 234 20
Communicatie 59 78 19
Totaal Overhead 8.261 7.898 -363
Exploitatieontlastend Toerekening aan kostendekkende activiteiten -836 -837 -1
Totaal Exploitatieontlastend -836 -837 -1
Eindtotaal 7.425 7.061 -364

Toelichting overhead kosten

Personele kosten
Het saldo op personele kosten is bijna nihil. Er is € 123.000 meer uitgegeven aan opleidingen en € 20.000 meer voor personele aangelegenheden (kerstfeest, teambuilding, attenties, en dergelijke). Van het geraamde bedrag voor de formatie welke voor overhead taken werken resteert € 140.000.

Doorbelasting personele kosten
Alle personele kosten worden onderverdeeld in directe en indirecte kosten. De directe kosten worden doorbelast aan de taakvelden, de indirecte kosten blijven op het taakveld overhead. In totaal is er € 360.000 minder doorbelast naar de taakvelden, doordat er minder personeel is ingezet. Dit is een nadeel voor de overhead maar een voordeel bij de diverse taakvelden. Zie hiervoor de financiële toelichting per programma.

Huisvesting
Voor het gemeentehuis en de gemeentewerf is in 2018 minder aan planmatige onderhoudswerkzaamheden uitgevoerd dan geraamd. Dat houdt verband met het actualiseren van het meerjarenonderhoudsplan. Naar verwachting is die actualisatie in 2019 gereed, zodat de werkzaamheden vanaf 2019 uitgevoerd kunnen worden. Ook van invloed is dat de uitbreiding gemeentewerf en de bouw van de noodstroomvoorziening in het gemeentehuis in 2018. Dat zou eerst in 2017 gedaan worden. Hierdoor is er minder rente voor huisvesting toegerekend dan begroot.

ICT
De totale ICT kosten bedragen € 1.000.000. Hiervan is € 632.000 overhead. Het nadeel  van € 145.000 bestaat uit 2 onderdelen. De  baten waren € 85.000 te hoog geraamd. Dit zijn de bijdragen van Ooststellingwerf en Opsterland. De overschrijding van de lasten van € 60.000 wordt grotendeels veroorzaakt door het volgende. Er is € 18.000 uitgegeven voor SIM-persoonlijk onderhoud die betrekking had op het onderhoud 2017. Onderhoud voor nieuwe investeringen € 24.000 is pas begroot voor 2019 maar de kosten kwamen al in 2018. We hebben te maken gehad met prijsstijgingen van de leveranciers. In de begroting is daar geen rekening mee gehouden.

Investeringen

x € 1.000
Investeringen Oorspr. krediet Actueel krediet 2018 Realisatie 2018 Restant 31/12/2018 Overschot / tekort 2018 Naar 2019
Plaatsing zonnepanelen gemeentewerf 75 90 90 0 0 0
Uitbreiding gemeentewerf 1.078 705 707 -2 -2 0
Alarmeringssysteem BHV/agressieteam 45 45 0 45 45 0
Informatiseringsjaarplan 2016,2017, 2018 1.350 215 165 51 0 51
Noodstroomvoorziening 80 109 111 -2 -2 0
Software INUP 2.387 7 7 0 0 0
Tractie 2017 180 50 50 0 0 0
Tractie 2018 250 250 175 75 35 40
Vervangingen automatisering 651 300 316 -16 0 -16
Vloerverwarmingsverdelers gemeentehuis 61 61 63 -2 -2 0
Eindtotaal 6.157 1.832 1.684 148 73 75

Toelichting op investeringen

Uitbreiding gemeentewerf inclusief plaatsing zonnepanelen
De nieuwbouw op de gemeentewerf is in 2018 opgeleverd en feestelijk geopend. De zonnepanelen liggen op de daken en leveren energie aan de werf, maar ook terug aan het net. De kredieten kunnen worden afgesloten.

Alarmeringssysteem BHV/agressieteam
In 2018 is het alarmeringssysteem aangeschaft. De kosten (€ 4.500) hiervoor waren echter dusdanig laag, dat deze via de exploitatie lopen. Dit krediet kan vervallen.

Informatiseringsjaarplan 2016, 2017 en 2018
Er is nog €16.000 nodig voor de koppeling tussen iBabs en Civision Samenlevingszaken aan MKS-iDocumenten. Voor de projecten "contractbeheer voor inkoop" en "gebruiksoppervlakten bepalingen WOZ" komen de laatste facturen in 2019. Eind 2019 kan dit krediet worden afgesloten.

Noodstroomvoorziening
In juli 2018 is het noodstroomaggregaat bij het gemeentehuis geïnstalleerd. Het project is volledig opgeleverd. Het krediet is afgerond. 

Software iNUP
Dit krediet is bestemd voor het realiseren van de bouwstenen van DA2020 (Digitale Agenda 2020).

Tractie
Op basis van een meervoudig onderhandse aanbesteding zijn in september 2018 twee nieuwe tractoren gekocht bij een lokaal Mechanisatiebedrijf. Eén van deze nieuwe tractoren is uitgeleverd, maar staat voor de opbouw van een speciaal remsysteem nog bij de dealer. De levering van de 2e tractor is vertraagd. Hiervoor moet een bedrag van € 40.000 naar het boekjaar 2019.

Vervangingen automatisering 2018
Bij de najaarsnota 2018 is de planning geactualiseerd en als gevolg daarvan € 285.000 krediet doorgeschoven naar 2019. Het negatieve restant van € 16.000 wordt hiermee verrekend. Een deel van dit restantkrediet van € 269.000 is in 2019 nodig voor een applicatie voor het maken van bestekken voor de afdeling Ruimte. Het grootste deel van dit krediet is echter nodig voor de projecten "Transparant naar de klant" en "Migratie naar IDocumenten".

Vloerverwarmingsverdelers gemeentehuis
In het najaar 2018 zijn in het gemeentehuis de verdelers van de vloerverwarming vervangen. Het krediet is afgerond.

Vennootschapsbelasting

Vennootschapsbelasting

Er zijn geen cijfers om toe te lichten.

Onvoorziene uitgaven

Tabel onvoorziene uitgaven

x € 1.000
Overzicht onvoorziene uitgaven Rekening 2018 Actuele begroting Primitieve begroting Verschil begroot - werkelijk
Stelpost algemene risiscobeheersing 0 200 200 200
Stelpost onvoorziene uitgaven 0 30 30 30
Stelpost Ombuigingen I 0 -35 -78 -35
Totaal 0 195 152 195

Toelichting tabel onvoorziene uitgaven

Stelpost algemene risicobeheersing
Het is in 2018 niet nodig geweest om een beroep te doen op deze stelpost. Deze stelpost valt daarom vrij in het exploitatieresultaat 2018. 

Stelpost niet voorziene uitgaven
Er is in 2018 geen beroep gedaan op het bedrag voor de stelpost onvoorzien incidenteel van € 30.000

Stelpost Ombuigingen I
In 2018 zijn de effecten van de verkoop van panden in 2017 meegenomen alsmede het restant van het budget van het voormalige Bornego, welke wij in 2018 hebben gesloopt. De stelpost is daarmee teruggebracht tot € 34.500. Deze stelpost is in de begroting van 2019 structureel vervallen.

Begrotingsrechtmatigheid

Begrotingsrechtmatigheid

In 3 programma's en bij de overhead zijn de uitgaven hoger geweest dan het door de raad geautoriseerde bedrag.

De kadernota rechtmatigheid van het BBV zegt hier onder andere het volgende over:

Begrotingscriterium
Bij de rechtmatigheidscontrole vormt het begrotingscriterium een belangrijk toetsingscriterium. In de toelichting op het Besluit Accountantscontrole decentrale overheden (BADO) wordt begrotingsrechtmatigheid omschreven als:
“Financiële beheershandelingen, die ten grondslag liggen aan de baten en lasten, alsmede de balansposten, dienen tot stand te zijn gekomen binnen de grenzen van de geautoriseerde begroting en hiermee samenhangende programma’s (begrotingscriterium). In de begroting zijn de maxima voor de lasten vermeld die door de raad zijn vastgesteld. Dit houdt in dat de financiële beheershandelingen dienen te passen binnen de begroting, waarbij het juiste programma, de toereikendheid van het begrotingsbedrag, alsmede het begrotingsjaar van belang zijn.”
 
Begrotings- en investeringskredietoverschrijdingen
Begrotingsafwijkingen en -overschrijdingen (beleidsmatig en/of financieel) behoeven autorisatie door de gemeenteraad. In de regel zullen begrotingswijzigingen vooraf door het college aan de raad worden voorgelegd ter autorisatie. Hiermee wordt toestemming gevraagd voor het te realiseren beleid en voor de besteding van het benodigde bedrag. Slechts indien de omstandigheden een autorisatie vooraf niet mogelijk maken, zal achteraf een begrotingswijziging moeten worden voorgelegd. Indien de raad ermee instemt wordt de besteding alsnog geautoriseerd en is deze rechtmatig. Begrotingswijzigingen moeten volgens de Gemeentewet tijdens het jaar zelf nog aan de gemeenteraad worden voorgelegd.
Indien een wijziging niet meer in het jaar zelf is voorgelegd zijn bestedingen boven het begrotingsbedrag strikt genomen onrechtmatig. Toch kan voor de accountant bij de controle vaststaan dat een aantal (begrotings)overschrijdingen binnen de beleidskaders van de gemeenteraad vallen. 
 
Er zijn verschillende typen begrotingsoverschrijdingen die bij deze jaarrekening van toepassing zijn:
 
A. Kostenoverschrijdingen die geheel of grotendeels worden gecompenseerd door direct gerelateerde opbrengsten, bijvoorbeeld via subsidies of kostendekkende omzet.
B. Kostenoverschrijdingen bij open einde (subsidie)regelingen. Vaak blijkt vanwege dit open karakter in het kader van het opmaken van de jaarrekening een (niet eerder geconstateerde) overschrijding.
 
Omschrijving Rekening 2018 Primitieve begroting Actuele begroting  Overschrijding
0 Bestuur en Ondersteuning 2.719.181 2.057.533 2.590.017 -129.164
3 Economie 1.148.915 601.660 619.063 -529.852
4 Onderwijs 3.715.903 3.639.947 3.710.000 -5.903
6 Sociaal Domein 31.907.573 28.897.551 30.047.316 -1.860.257
Overzicht algemene dekkingsmiddelen 5.174.088 3.955.209 5.108.686 -65.402
Overzicht kosten overhead 12.194.855 12.380.799 11.892.933 -301.922
 
Programma 0

Bestuur
Voor het taakveld Bestuur is € 67.000 meer uitgegeven dan begroot was. Dit wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door de extra dotatie aan de voorziening voor de ontslagvergoeding gewezen wethouders en de stijging loonkosten als gevolg van het instellen van het nieuwe college. De baten kant is echter ook hoger dan begroot. Dit komt door een vrijval uit de voorziening pensioenen wethouders die niet begroot was.
Burgerzaken
Voor de taak burgerzaken is € 63.000 meer uitgegeven dan begroot was. Dit komt doordat er extra veel rijbewijzen uitgegeven zijn. De baten zijn echter ook hoger door de zelfde oorzaak.
De totale lasten van programma 0 zijn € 129.000 hoger dan begroot. Dit wordt echter gecompenseerd door hogere baten € € 197.000. Dit betreft dus type A overschrijding.

Programma 3
Uit de herberekening van de grondexploitaties begin 2019 bleek dat er een voorziening voor de bedrijventerreinen getroffen moest worden. Dit nadeel kon dus niet tijdens 2018 aan de gemeenteraad worden voorgelegd.

Programma 4
De lasten van dit programma zijn overschreden met afgerond € 6.000. Deze kleine overschrijding is niet naar één post te herleiden maar is een saldo van diverse plussen en minnen. Dit nadeel wordt echter ruimschoots gedekt door hogere baten op dit programma van € 105.000.

Programma 6
De meeste taken in programma 6 hebben een open einde regeling. In 2018 is voor het eerst met een nieuwe methode gewerkt. Pas in de eerste maanden van 2019 is gebleken hoeveel kosten er daadwerkelijk ten laste van 2018 komen. Dit betreft type B overschrijding.
 
Overzicht algemene dekkingsmiddelen
De extra lasten worden hoofdzakelijk veroorzaakt door extra in rekening gebrachte kosten van de OWO afdeling B+R voor heffen en invordering. Deze gegevens waren pas in januari 2019 beschikbaar, vandaar dat de raad niet op de hoogte gebracht was.
 
Overhead
De lasten op overhead bestaan uit kosten die niet toegerekend kunnen worden aan de taakvelden. Dit betreft onder andere algemeen personeel, leidinggevenden, huisvesting, ICT kosten. Een van de hoofdoorzaken van de hogere lasten overhead is dat er € 378.000 minder doorberekend konden worden aan de taakvelden, hoofdzakelijk personele kosten. Strikt genomen is dit dan ook geen budgetoverschrijding. Dit nadeel geeft namelijk een voordeel op de taakvelden.
 
Bij het vaststellen van de jaarrekening 2018 autoriseert de raad achteraf de extra uitgaven in bovengenoemde programma's.