Meer
Publicatiedatum: 01-11-2019

Inhoud

Programma onderdelen

Jaarrekening - Balans per 31 december 2017

De toelichting op de balans per 31 december is gespecificeerd in activa en passiva.

Grondslagen voor waardering en resultaat bepaling

Grondslagen voor waardering en resultaat bepaling

Inleiding
De jaarrekening is opgesteld met inachtneming van de voorschriften zoals opgenomen in het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) en de verordening ex artikel 212 Gemeentewet, waarin door de gemeenteraad op d.d. 12 december 2016 de uitgangspunten voor het financiële beleid, alsmede de regels voor het financiële beheer en voor de inrichting van de financiële organisatie zijn vastgesteld.

Algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening

De waardering van de activa en passiva en de bepaling van het resultaat vindt plaats op basis van historische kosten. Tenzij bij het desbetreffende balanshoofd anders is vermeld, worden de activa en passiva opgenomen tegen nominale waarden.

De baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben. Baten en winsten worden slechts genomen voor zover zij op balansdatum zijn gerealiseerd. Verliezen en risico's die hun oorsprong vinden voor het einde van het begrotingsjaar, worden in acht genomen indien zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden.

Dividendopbrengsten van deelnemingen worden als bate genomen op het moment waarop het dividend betaalbaar wordt gesteld.

Eventuele schattingen en hiermee verbonden veronderstellingen zijn gebaseerd op ervaringen uit het verleden en verschillende andere factoren die gegeven de omstandigheden als redelijk worden beschouwd.  De jaarrekening is opgesteld uitgaande van de continuïteitsveronderstelling

Met betrekking tot de verwerking van de algemene uitkering heeft de commissie BBV een stellige uitspraak gedaan. Deze uitspraak houdt in dat in de jaarrekening de algemene uitkering wordt opgenomen conform de in het jaar laatst gepubliceerde accresmededeling, die doorgaans is opgenomen in de september circulaire van het boekjaar.

Personeelslasten worden in principe toegerekend aan het boekjaar waarop ze betrekking hebben. Als gevolg van het formele verbod op het opnemen van voorzieningen c.q. schulden uit hoofde van jaarlijks terugkerende arbeidskostengerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume, worden sommige personele lasten echter toegerekend aan de periode waarin uitbetaling plaatsvindt; daarbij moet worden gedacht aan componenten zoals ziektekostenpremie ten behoeve van gepensioneerden en overlopende vakantiegeld- en verlofaanspraken.

Voor arbeidskostengerelateerde verplichtingen van een jaarlijks vergelijkbaar volume wordt geen voorziening getroffen of op andere wijze een verplichting opgenomen. De referentieperiode is dezelfde als die van de meerjarenbegroting, te weten 4 jaar. Indien er sprake is van (eenmalige) schokeffecten (bijvoorbeeld door reorganisaties) dient wel een verplichting opgenomen te worden.

Presentatie- en stelselwijzigingen

Stelselwijziging als gevolg van de herziening BBV
Met ingang van het begrotingsjaar 2017 zijn de rijksvoorschriften volgens Het besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) gewijzigd. Deze presenteren zich in informele zin als een stelselwijziging maar hebben in onze gemeente geen invloed op het vermogen en resultaat in enig boekjaar.

Afkoopsommen onderhoud graven
De reserve is bij deze jaarrekening omgezet in een nieuw te vormen voorziening. De reserve is de afgelopen jaren gevoed uit de afkoopsommen voor het onderhoud aan een graf. De ontvangen afkoopsommen vormen een verplichting aan degene die de afkoopsom heeft betaald en moet door de gemeente aan het onderhoud van de betreffende graven worden besteed. Het gaat hier om van derden verkregen middelen met een specifieke bestedingsplicht. Op basis van het BBV voldoet het daarmee aan de voorwaarden van een voorziening (artikel 44 lid 2) en is de reserve opgeheven.  

Waardering voorraden
Op basis van het BBV geldt vanaf 2017 de percentage of completion methode: voor zover gronden zijn verkocht en opbrengsten zijn gerealiseerd kan tussentijds naar rato van de voortgang van de grondexploitatie winst worden genomen. Hiervoor moet het resultaat op de grondexploitatie wel op betrouwbare wijze kunnen worden ingeschat. Indien aan de voorwaarden is voldaan, bestaat er voldoende zekerheid om winst te kunnen nemen:

  1. Het resultaat op de grondexploitatie kan betrouwbaar worden ingeschat;
  2. De grond (of het deelperceel) moet zijn verkocht;
  3. De kosten zijn gerealiseerd (winst wordt naar rato van de realisatie gerealiseerd).

Zolang daar geen sprake van is, worden de verkregen verkoopopbrengsten ten volle op de vervaardigingskosten in mindering gebracht.

Vaste activa

Immateriële vaste activa
Algemeen
De immateriële vaste activa worden gewaardeerd tegen de verkrijgings- c.q. vervaardigingsprijs verminderd met de afschrijvingen en waardeverminderingen die naar verwachting duurzaam zijn. Eventuele van derden verkregen specifieke investeringsbijdragen worden in mindering gebracht op het geactiveerde bedrag (artikel 62 lid 2 BBV). Hierbij wordt de verkregen bijdrage als bate verantwoord.

Kosten van onderzoek en ontwikkeling van een bepaald actief
De kosten van onderzoek en ontwikkeling worden in 5 jaar afgeschreven. De afschrijving van de geactiveerde kosten van onderzoek en ontwikkeling vangt aan bij ingebruikneming van het gerelateerde materiële vaste actief.

Bijdragen aan activa in eigendom van derden
Bijdragen aan activa van derden worden, mits dit financieel haalbaar is, in één keer ten laste van de exploitatie gebracht en kunnen worden gedekt uit de algemene reserve, dan wel een daartoe bestemde reserve. Indien dit financieel niet haalbaar is, kunnen zij worden geactiveerd met een afschrijvingstermijn van 15 jaar.  Dergelijke geactiveerde bijdragen zijn gewaardeerd tegen het bedrag van de verstrekte bijdragen, verminderd met de afschrijvingen.

Materiële vaste activa
Algemeen
Activa worden gewaardeerd op basis van de verkrijgings- of vervaardigingsprijs. De verkrijgingsprijs omvat de inkoopprijs en de bijkomende kosten. De vervaardigingsprijs omvat de aanschaffingskosten van de gebruikte grond- en hulpstoffen en de overige kosten, welke rechtstreeks aan de vervaardiging kunnen worden toegerekend. In de vervaardigingsprijs kunnen voorts worden opgenomen een redelijk deel van de indirecte kosten en de rente over het tijdvak die aan de vervaardiging van het actief worden toegerekend; in dat geval vermeldt de toelichting dat deze kosten worden geactiveerd.

Investeringen met economisch nut 
Deze materiële vaste activa zijn gewaardeerd tegen de verkrijgings- of vervaardigingsprijs. Specifieke investeringsbijdragen van derden worden op de desbetreffende investering in mindering gebracht.

Op grondbezit met economisch nut (buiten de openbare ruimte) wordt niet afgeschreven.

De gehanteerde afschrijvingstermijnen bedragen in jaren:

Gronden en terreinen n.v.t.
Woonruimten 20 - 40 jaar
Bedrijfsgebouwen 20 - 50 jaar
Vervoermiddelen 7 - 12 jaar
Machines, apparaten en installaties 5 - 15 jaar

Conform de notitie grondexploitaties 2016 van de commissie BBV zijn Niet in exploitatie genomen gronden (NIEGG) en Bouwgronden in exploitatie (BIE) die per 1 januari 2016 uit exploitatie zijn genomen, op basis van een overgangsbepaling tegen de boekwaarde per 1 januari 2016 (ingangsdatum Wijzigingsbesluit) geherrubriceerd naar de materiële vaste activa. Deze overgangsbepaling heeft een looptijd van 4 jaar. Uiterlijk 31 december 2019 zal een toets plaatsvinden op de marktwaarde van deze gronden tegen de geldende bestemming op het moment van de marktwaardetoets. Wordt daarbij een duurzame waardevermindering vastgesteld, dan zal dat uiterlijk 31 december 2019 leiden tot een afwaardering van deze gronden.  

Investeringen met een economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven
Wanneer investeringen grotendeels of meer worden gedaan voor riolering, het inzamelen van huishoudelijk afval of andere alsook voor rechten die op grond van artikel 229 lid 1 a en b Gemeentewet worden geheven, dan worden deze investeringen op de balans opgenomen in deze categorie.

Investeringen in de openbare ruimte met uitsluitend maatschappelijk nut
Investeringen met een maatschappelijk nut worden, evenals investeringen met een economisch nut, geactiveerd en over de verwachte toekomstige gebruiksduur afgeschreven.

De gehanteerde afschrijvingstermijnen bedragen in jaren:

Speelvoorzieningen 25 jaar
Reconstructie/aanleg wegen, fietspaden en voetpaden 25 jaar
Beschoeiing, tunnels, duikers, steigers en bushaltes 25 jaar
Openbare verlichting 20 jaar
Bruggen 10 - 25 jaar

Financiële vaste activa
Kapitaalverstrekkingen aan gemeenschappelijke regelingen en overige verbonden partijen, (overige) leningen u/g en (overige) uitzettingen zijn - tenzij hierna anders vermeld - opgenomen tegen nominale waarde. Zo nodig is een voorziening voor verwachte oninbaarheid in mindering gebracht.

Participaties in het aandelenkapitaal van NV's en BV's (kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen in de zin van het BBV) zijn gewaardeerd tegen de verkrijgingsprijs van de aandelen. Indien de waarde van de aandelen onverhoopt structureel mocht dalen tot onder de verkrijgingsprijs zal afwaardering plaatsvinden.

Van een deelneming is krachtens artikel 1 lid d BBV sprake als de gemeente participeert in het aandelenkapitaal van een NV of een BV.

Vlottende activa

Voorraden
Onderhanden werk, gronden in exploitatie
De als onderhanden werken opgenomen bouwgronden in exploitatie zijn  gewaardeerd tegen de vervaardigingsprijs, dan wel de lagere marktwaarde.  De vervaardigingsprijs omvat de kosten die rechtstreeks aan de vervaardiging kunnen worden toegerekend (zoals grondaankopen en kosten van bouw- en woonrijpmaken) alsmede de rentekosten berekend zoals voorgeschreven in het BBV en de administratie- en beheerskosten.

Voor winstneming geldt de percentage of completion methode: voor zover gronden zijn verkocht en opbrengsten zijn gerealiseerd kan tussentijds naar rato van de voortgang van de grondexploitatie winst worden genomen. Hiervoor moet het resultaat op de grondexploitatie wel op betrouwbare wijze kunnen worden ingeschat. Indien aan de voorwaarden is voldaan, bestaat er voldoende zekerheid om winst te kunnen nemen:

  1. Het resultaat op de grondexploitatie kan betrouwbaar worden ingeschat;
  2. De grond (of het deelperceel) moet zijn verkocht;
  3. De kosten zijn gerealiseerd (winst wordt naar rato van de realisatie gerealiseerd).

Zolang daar geen sprake van is, worden de verkregen verkoopopbrengsten ten volle op de vervaardigingskosten in mindering gebracht.

Gereed product
Gerede producten worden gewaardeerd tegen de kostprijs of tegen de marktwaarde indien de marktwaarde lager is dan de kostprijs. Dat laatste doet zich vooral voor indien voorraden incourant worden. De kostprijs bestaat uit de verrekenprijzen van grond- en hulpstoffen en de loon- en machinekosten die aan de vervaardiging kunnen worden toegerekend. 

Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar
Vorderingen
De vorderingen zijn gewaardeerd tegen de nominale waarde. Voor verwachte oninbaarheid is een voorziening in mindering gebracht. De voorziening wordt statisch bepaald op basis van de geschatte inningskansen.

Liquide middelen en overlopende posten
Deze activa worden tegen nominale waarde opgenomen.

Vaste passiva

Voorzieningen
Voorzieningen worden gewaardeerd op het nominale bedrag van de betrokken verplichting c.q. het voorzienbare verlies. De pensioenverplichting ten behoeve van de wethouders is echter tegen de contante waarde van de (reeds opgebouwde) toekomstige uitkeringsverplichtingen gewaardeerd. De gehanteerde rekenrente is gebaseerd op een voorstel van het ministerie van BZK hierover.

Vaste schulden
Vaste schulden worden gewaardeerd tegen de nominale waarde, verminderd met gedane aflossingen. De vaste schulden hebben een rente typische looptijd van één jaar of langer.

Vlottende passiva

Vlottende passiva
De vlottende passiva worden gewaardeerd tegen de nominale waarde.

Borg- en garantstellingen
Voor zover leningen door de gemeente gewaarborgd zijn, is buiten de balanstelling het totaalbedrag van de geborgde schuldrestanten per einde boekjaar opgenomen. Overigens is in de toelichting op de balans nadere informatie opgenomen.

Overzicht van baten en lasten

In alle gepresenteerde tabellen met de cijfers van de jaarrekening versus begroting staan kolommen met de namen actuele begroting en primitieve begroting. 
Met actuele begroting wordt bedoeld de begroting ná wijzigingen en met primitieve begroting wordt bedoeld de begroting zoals die oorspronkelijk is vastgesteld door de raad in november 2016.

Vennootschapsbelasting (Vpb)
Met ingang van 1 januari 2016 is de Wet Vpb gewijzigd en zijn overheden belastingplichtig voor de Vpb. Deze wijziging betekent dat de gemeente vanaf 1 januari 2016 vennootschapsbelasting moet gaan betalen over de winst op bepaalde activiteiten. Deze winst moet bepaald worden op basis van fiscale waarderingsgrondslagen. Deze wijken op bepaalde punten af van de grondslagen uit het BBV. Fiscaal zullen resultaten dus afwijken van de resultaten in de jaarrekening. Dit betekent dat een afzonderlijke fiscale administratie gevoerd wordt om de waarde van de bezittingen, schulden en het resultaat te bepalen.

De koepelorganisaties en de Belastingdienst hebben zich verenigd in de Samenwerking Vennootschapsbelasting Lokale Overheden (SVLO) met als doel overeenstemming te bereiken met betrekking tot handreikingen voor de praktijk voor de fiscale waarderingsgrondslagen. Op basis van onze eerste berekeningen hebben wij dan ook geen bedrag voor te betalen Vpb opgenomen in de jaarrekening 2017.

Resultaatbestemming
Alle mutaties in reserves zijn gedekt door een vóór 31 december van het jaar genomen raadsbesluit dan wel principebesluit van de raad om bepaalde (toekomstige) baten en/of lasten te muteren in een bepaalde reserve.

Toelichting op de activa

Vaste activa

De vaste activa bestaan uit immateriële vaste activa; materiële vaste activa en financiële vast activa. Per onderdeel wordt een nadere toelichting/specificatie gegeven.

x € 1.000
Vaste activa Boekwaarde 31-12-2016 Investeringen Desinvestering Afschrijving / aflossing Boekwaarde 31-12-2017
Immateriële vaste activa 1.042 215 128 152 977
Materiële vaste activa 73.641 2.582 144 3.968 72.111
Financiële vaste activa 4.608 13 - 1.641 2.980
Totaal 79.291 2.810 272 5.761 76.068

Immateriële vaste activa

x € 1.000
Immateriële vaste activa Boekwaarde Inves- Desinves- Afschrij- Boekwaarde
31-12-2016 teringen teringen vingen 31-12-2017
Kosten van onderzoek en ontwikkeling 15 164 82 79 18
Activa in eigendom van derden 1.026 51 46 72 959
Totaal 1.041 215 128 151 977
Kosten van onderzoek en ontwikkeling
Voorbereidingskosten voor de grondexploitaties 18
De activa in eigendom van derden betreffen:
Een bijdrage voor nieuwbouw dorpsaccommodatie De Hoeve in 2012 100
Een bijdrage voor de onderdoorgang Om den Noort 859
959

Materiële vaste activa

De materiële activa worden onderverdeeld in economisch, nut, economisch nut met dekking door heffing en maatschappelijk nut.

x € 1.000
Materiële vaste activa Boekwaarde 31-12-2016 Investeringen Desinvesteringen Afschrijvingen Boekwaarde 31-12-2017
Economisch nut
Bedrijfsgebouwen 35.869 437 - 2.004 34.302
Grond-, weg- en waterbouwkundige werken 1.561 137 23 114 1.561
Overige machines 873 71 - 249 695
Overige materiele vaste activa 2.055 634 71 482 2.136
Vervoermiddelen 686 331 5 118 894
Gronden en terreinen 11.494 - - - 11.494
Totaal Economisch nut 52.538 1.610 99 2.967 51.082
Economisch nut, dekking door heffing
Gronden en terreinen - 60 - - 60
Grond-, weg- en waterbouwkundige werken 17.160 771 - 431 17.500
Totaal Economisch nut, dekking door heffing 17.160 831 - 431 17.560
Maatschappelijk nut
Grond-, weg- en waterbouwkundige werken 3.943 141 45 570 3.469
Totaal Maatschappelijk nut 3.943 141 45 570 3.469
Totaal 73.641 2.582 144 3.968 72.111

Belangrijkste investeringen

In het volgende overzicht staan de belangrijkste investeringen vermeld:

x € 1.000
Belangrijkste investeringen Investeringen 2017 Beschikbaar krediet Investeringen cumulatief
Economisch nut
Bedrijfsgebouwen A123
Uitbreiding Werf ivm Groen In Bedrijf gebouw 407 647 407
Overige materiele vaste activa A129
Vervanging Software 2016 197 236 264
Vervoermiddelen A125
Scania zijlader Translift 224 270 219
Tractie 2017 107 180 107
Totaal Economisch nut 935 1.333 996
Maatschappelijk nut
Grond-, weg- en waterbouwkundige werken A124
Uitvoeringsplan bermen 2017 141 675 141
Totaal Maatschappelijk nut 141 675 141
Economisch nut, dekking door heffing
Grond-, weg- en waterbouwkundige werken A124
Stedelijke wateropgave: Wolvega-zuid 255 463 530
Rioolgemalen electrotechnisch deel 2016 115 210 207
Vervangen riolering 2017 130 273 130
Vervangen rioolgemalen (electromechanisch) 2017 171 182 171
Totaal Economisch nut, dekking door heffing 671 1.128 1.039
Totaal 1.747 3.136 2.176

Financiële vaste activa

x € 1.000
Financiële vaste activa Boekwaarde 31-12-2016 Investeringen Desinvesteringen Aflossingen Boekwaarde 31-12-2017
Kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen 321 - - - 321
Leningen aan deelnemingen 17 - - - 17
Leningen aan Woningbouwcorporaties 5 - - 5 -
Overige langlopende leningen 4.261 13 - 1.635 2.639
Leningen aan overige verbonden partijen 4 - - 1 3
Totaal 4.608 13 - 1.641 2.980

Kapitaalverstrekkingen

x € 1.000
Kapitaalverstrekking aan deelnemingen 31-12-2017 31-12-2016
Deelneming Afvalsturing Friesland BV 54 54
Deelneming BNG 145 145
Kap.verstrekkingen Volkskredietbank 121 121
Totaal 321 321

Verstrekte leningen

x € 1.000
Verstrekte leningen Oorspr. Bedrag Begin looptijd Einde looptijd Boekwaarde 31-12-2016 Opname 2017 Aflossing 2017 Boekwaarde 31-12-2017 Aflossing totaal Rente 2017
A. Leningen aan Woningbouwcorporaties
Corporatie Holding Friesland 10 1959 2033 5 5 - 10 0
Totaal leningen aan Woningbouwcorporaties 10 5 5 - 10 0
B. Overige langlopende geldleningen
Speelwerk Kinderopvang 590 2002 2028 354 354 236 -
Overgedr.hypotheken aan Comperio 1.532 2009 759 524 234 1.297 20
Hyp. geldleningen ambtenaren div. div. 3.487 1.083 2.404 92
Fiets-project ambtenaren div. div. 16 13 28 1 -
Totaal overige langlopende geldleningen 2.122 4.616 13 1.635 2.993 1.009 112
C. Renteloze leningen
VV Oosterstreek 9 2001 2020 2 1 1 8
Voetbalvereniging Oldeholtpade 9 2002 2021 2 2 7
Totaal renteloze leningen 18 4 - 1 3 15 -
Totaal verstrekte geldleningen 2.150 4.625 13 1.641 2.996 1.035 112
Voorzieningen
Voorziening voor afwikkeling faillissement Stichting Speelwerk - 354 - 354
Totaal getroffen voorzieningen voor verstrekte geldleningen - 354 - 354

Toelichting op verstrekte leningen

Leningen aan Woningcorporaties
Deze lening is eind 2017 afgelost

Overige langlopende geldleningen
Het totaal op de balans van € 2.639.000 bestaat bestaat uit overige langlopende geldleningen € 2.993.000 minus een getroffen voorziening voor de afwikkeling van het faillissement van Stichting Speelwerk van € 354.000.

Speelwerk Kinderopvang
De Stichting is al op 3 december 2013 failliet verklaard. Tot op heden is het faillissement nog niet afgewikkeld. De curator verwacht dat in 2018 de definitieve afwikkeling zal plaatsvinden.

Hypotheken ambtenaren en overgedragen hypotheken Comperio
De portefeuille krimpt. Enerzijds door vroegtijdige aflossing, ook dit jaar zijn er een 4-tal leningen vroegtijdig afgelost. Anderzijds mogen er geen nieuwe hypotheken meer aan werknemers worden verstrekt.

Fietsproject ambtenaren
Om het woon-werkverkeer per fiets te stimuleren biedt de overheid bedrijven de mogelijkheid een fietsplan aan te bieden aan hun werknemers. Via het fietsplan is het voor werknemers mogelijk een fiets aan te schaffen met belastingvoordeel.

Renteloze leningen
Betreft nog een 2-tal kleine leningen die in 2020/2021 worden afgelost.

Vlottende activa

De vlottende activa bestaan uit voorraden, uitzettingen, liquide middelen en overlopende activa. Per onderdeel wordt een nadere toelichting/specificatie gegeven.

x € 1.000
Vlottende activa 31-12-2017 31-12-2016
Voorraden 14.724 14.183
Uitzettingen 11.912 10.607
Liquide Middelen 474 479
Overlopende Activa 19 75
Totaal 27.129 25.343

Voorraden

De voorraden zijn in totaal toegenomen met € 541.000. Dit wordt nader toegelicht in de paragraaf Grondbeleid. Het verloop van de boekwaarden staat hieronder vermeld.

x € 1.000
Voorraden 31-12-2017 31-12-2016
Gereed product en handelsgoederen 1 1
Onderhanden werk (bouwgronden in exploitatie bedrijventerrein) 6.839 6.783
Onderhanden werk (bouwgronden in exploitatie woningen) 7.884 7.399
Totaal 14.724 14.183

Boekwaarden grondexploitaties

x € 1000
Grondexploitaties boekwaarden (BW) Gerealiseerde waarde 31-12-2016 Verliesvoorziening cumulatief Winstuitname cumulatief Balanswaarde 31-12-2016 Investeringen 2017 Opbrengsten 2017 Verliesvoorziening/ winstuitname 2017 Balanswaarde 31-12-2017
Woningbouwterreinen
Wolvega De Tuinen - 1.541 - 55 1.950 354 29 - 2 - 381
Oldeholtpade Noord Oost - 664 - 30 618 - 76 13 - - - 63
Wolvega Lindewijk deelgebied I 8.246 - 1.464 - 6.782 1.231 - 843 - 7.170
Noordwolde Locatie Renbaanschool 339 - - 339 61 - 5 - 395
Totaal 6.380 - 1.549 2.568 7.399 1.335 - 850 - 7.884
Bedrijventerreinen
Wolvega Noord West III 375 - 358 - 17 72 - - 89
Wolvega Schipsloot 5.005 - 672 - 4.333 183 - 180 - 4.335
Wolvega De Plantage 4.761 - 2.327 - 2.434 111 - 84 - 46 2.415
Totaal 10.141 - 3.357 - 6.784 366 - 265 - 46 6.839
Totaal 16.521 - 4.906 2.568 14.183 1.701 - 1.114 - 46 14.723

Toelichting boekwaarden grondexploitaties

In de tabel grondexploitaties boekwaarden geven alle min bedragen een opbrengst weer en alle positieve bedragen kosten.  

Alle terreinen in het bovenstaande overzicht vallen onder de categorie Bouwgrond In Exploitatie (BIE) en behoren tot de activa voorraad. Een BIE is een bouwgrond waarvan de grondexploitatie en grondexploitatiebegroting door de raad is vastgesteld. De maximale looptijd van een BIE is 10 jaar, tenzij er gemotiveerd en door de raad vastgesteld een langere looptijd noodzakelijk is. Bij een langere looptijd moeten risico beperkende beheersmaatregelen genomen worden, zoals geen indexatie op de begrote opbrengsten na 10 jaar. Elk jaar wordt bekeken of de bouwgronden belastingplichtig zijn voor de vennootschapsbelasting.

De gerealiseerde waarde is het totaalbedrag van alle investeringen en opbrengsten uit het verleden bij elkaar opgeteld. Tot 2016 werden de cumulatieve verliesvoorzieningen en winstuitnamen uit het verleden niet apart weergegeven. De gerealiseerde waarde inclusief de verliesvoorziening en winstuitname vormen samen de balanswaarde per 31-12-2016. Hiermee wordt het financiële resultaat van een BIE transparant weergegeven. 

De Bouwgronden in exploitatie hebben per 31 december 2017 een boekwaarde van € 7.884.000 voor de woningbouwterreinen en een boekwaarde van € 6.839.000 voor de bedrijventerreinen inclusief de verliesvoorzieningen.

Grondexploitaties prognose

x € 1000
Grondexploitaties per 31-12-2017 Resterende looptijd in jaren Gerealiseerde waarde 31-12-2017 Nog te maken kosten Nog te ontvangen opbrengsten Eindwaarde (einde looptijd) NCW 2,00% NCW 2,56% Verliesvoorziening/ winstuitname cumulatief
Woningbouwterreinen
Wolvega De Tuinen 1 - 1.514 30 - 460 - 1.944 - 1.906 - 1.895 - 1.895
Oldeholtpade Noord-Oost 2 - 651 111 - 300 - 840 - 807 - 798 - 588
Wolvega Lindewijk deelgebied I 7 8.634 8.358 - 15.804 1.189 1.035 996 1.464
Noordwolde Renbaanschool 5 395 447 - 961 - 119 - 108 - 105 -
totaal 6.865 8.946 - 17.525 - 1.714 - 1.785 - 1.802 - 1.019
Bedrijventerreinen
Wolvega Noord West III 2 447 193 - 278 361 347 344 358
Wolvega Schipsloot 13 5.007 2.371 - 6.529 850 657 612 672
Wolvega De Plantage 7 4.788 2.011 - 4.073 2.726 2.373 2.284 2.373
totaal 10.242 4.575 - 10.880 3.937 3.378 3.239 3.403
Totaal 17.107 13.521 - 28.405 2.224 1.592 1.437 2.384

Toelichting grondexploitaties prognose

In de tabel grondexploitaties prognose geven alle min bedragen een opbrengst weer en alle positieve bedragen kosten.  

  • Gerealiseerde waarde is het totaalbedrag van alle investeringen en opbrengsten uit het verleden bij elkaar opgeteld.
  • Eindwaarde (einde looptijd) geeft het te verwachten toekomstige eindresultaat aan van een grondexploitatie. 
  • De Netto Contant Waarde (NCW) geeft de waarde weer van het  toekomstige eindresultaat van een grondexploitatie, teruggerekend naar de huidige waarde per einde van het boekjaar (rekening houdend met het rentepercentage).
  • Het NCW percentage 2,00% is een vastgesteld tarief door de belastingdienst voor de verliesvoorziening.
  • Het NCW percentage 2,56% is het werkelijk tarief waartegen de gemeente geld leent voor de grondexploitatie.

De grondexploitaties in totaal zijn verliesgevend op basis van de gerealiseerde waarde en de prognose.  De woningbouwterreinen in totaal zijn wel winstgevend maar kunnen de verliezen van de bedrijventerreinen niet compenseren. In 2017 is € 46.000 toegevoegd aan de verliesvoorziening van de Plantage. Voor de andere gronden  hoeven geen aanvullende voorzieningen opgenomen te worden. De cumulatieve verliesvoorzieningen en winstuitnamen van € 2.384.000 is hoog genoeg om de negatieve eindwaarde,  contant gemaakt tegen 2%, van € 2.224.000 te dekken.

Uitzettingen < 1 jaar

x € 1.000
Uitzettingen < 1 jaar 1=""> 31-12-2017 31-12-2016
Vorderingen op openbare lichamen 3.580 4.567
Uitzettingen in Rijks schatkist 7.427 4.285
Overige vorderingen 905 1.755
Totaal 11.912 10.607

Toelichting op uitzettingen < 1 jaar

De vorderingen worden gewaardeerd tegen nominale waarde. Op het bedrag voor overige vorderingen zijn voor oninbaarheid de volgende voorzieningen in mindering gebracht:

Voorziening oninbaarheid belastingen en overige vorderingen
De voorziening voor oninbaarheid is bedoeld om de risico's van oninbaarheid van zowel de gemeentelijke belastingen als overige vorderingen  (niet WWB) op te vangen. De hoogte van de voorziening is bepaald in de financiële verordening. In 2017 is er € 86.287 onttrokken. Om de voorziening weer op peil te brengen is er € 24.163 aan toegevoegd, waardoor de stand van de voorziening op 31-12-2017 € 288.605 is.

Voorziening oninbaarheid WWB
De voorziening is bedoeld om de risico's van oninbaarheid van openstaande vorderingen WWB op te vangen. De hoogte van de voorziening wordt bepaald op 70% van het op dat moment openstaande saldo aan vorderingen. In 2016 is er niets onttrokken aan de voorziening. Om de voorziening op het juiste peil te brengen is er een vrijval van € 158.235 geweest, waardoor de stand van de voorziening op 31-12-2017 € 520.727 is.

Liquide middelen

De kasgeldlimiet wordt nader toegelicht in de Paragraaf Financiering.

x € 1.000
Liquide middelen 31-12-2017 31-12-2016
Banken 474 479
474 479

Overlopende activa

x € 1.000
Overlopende activa 31-12-2017 31-12-2016
Nog te ontvangen voorschotbedragen met een specifiek bestedingsdoel - -
Overige nog te ontvangen bedragen en vooruitbetaalde bedragen die tlv
de volgende begrotingsjaren komen 19 75
Totaal 19 75
x € 1.000
Betreft: 31-12-2017 31-12-2016
Nog op te leggen aanslagen boekjaar 35 35
Nog te verrekenen voorschotten in afwachting toekenning uitkering 20 37
Vooruit ontvangen bijdragen - 40
Nog op te leggen overige opbrengsten boekjaar 4 3
19 75

Toelichting op de passiva

Vaste passiva

De vaste passiva bestaan uit eigen vermogen; voorzieningen en vaste schuld. Per onderdeel wordt een nadere  toelichting/specificatie gegeven.

x € 1.000
Vaste passiva 31-12-2017 31-12-2016
Eigen Vermogen 23.043 23.656
Voorzieningen 9.215 9.091
Vaste Schuld 61.922 65.267
Totaal 94.180 98.014

Eigen vermogen

Het eigen vermogen bestaat uit het saldo van de rekening en de reserves.

x € 1.000
Saldo van de rekening 31-12-2017 31-12-2016
Saldo van rekening 796 3.927
Totaal 796 3.927
Het saldo wordt nader toegelicht in "Jaarrekening op hoofdlijnen".

Reserves

x € 1.000
Reserves Saldo 31-12-2016 Saldo 01-01-2017 Stortingen Onttrekkingen Saldo 31-12-2017
Algemene Reserve 15.945 15.945 3.927 - 300 19.572
Totaal Algemene Reserve 15.945 15.945 3.927 - 300 19.572
Bestemmingsreserves
Reserve afvalstoffenverwijdering 1.222 1.222 - - 187 1.035
Reserve vervanging/onderhoud riolering 1.967 1.967 - - 450 1.517
Reserve onderhoud graven 543 - - - -
Reserve onderhoud gebouwen 6 6 100 - 106
Reserve Rottige Meenthe 29 29 - - 29 -
Reserve Kontermanshaven 17 17 - - 17
Totaal Bestemmingsreserves 3.785 3.241 100 - 666 2.675
Totaal 19.730 19.186 4.027 - 966 22.247

Toelichting op reserves

Structurele toevoeging en onttrekkingen aan reserves
Op grond van de aanpassingen van het Besluit begroting en verantwoording (BBV) moet een overzicht van de structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves worden vermeld. De aanpassing heeft tot doel om de inzichtelijkheid voor de gemeenteraad en de toezichthouder voor wat betreft het structurele en reëele evenwicht te verbeteren. Alle mutaties binnen de reserves zijn - met uitzondering van natuurlijk de egalisatiereserves voor de afvalstoffenverwijdering en de riolering - van incidentele aard.


ALGEMENE RESERVE

Algemene reserve
De toevoeging betreft het positieve exploitatieresultaat over 2016 van afgerond € 3.927.000.
De onttrekking betreft incidentele uitgaven. Dat zijn met name de budgetten die bij de jaarrekening 2016 zijn overgeheveld naar het begrotingsjaar 2017. De onttrekking van € 300.000 bestaat uit: strategische visie gebouwenbeheer (€ 5.000), Peuterspeelzaal Noordwolde (€ 18.000), Rottige Meente (€ 21.000), Noordwolde fase 4 (€ 34.000), Gezond in de Stad (€ 131.000), Snel internet (€ 2.000), sloop Sickengastraat 6 (€ 80.000) en burgerparticipatie (€ 9.000). 
Het saldo eind 2017 is voor € 409.000 nog belegd voor met name incidentele uitgaven. Dit betreft de budgetten die voor het begrotingsjaar 2018 beschikbaar moeten blijven omdat de uitvoering nog niet (volledig) klaar is.  Zie voor een onderbouwing van dit bedrag het overzicht van incidentele budgetten. 


BESTEMMINGSRESERVES

Reserve Afvalstoffenverwijdering
Bij de afvalstoffenheffing is sprake van een 100% kostendekking. Mee- en tegenvallers op dit onderdeel worden verrekend met deze reserve. Voor 2017 is sprake van een nadelig exploitatieresultaat van € 187.000 dat ten laste van deze reserve is gebracht. Zie ook de analyse op de cijfers van programma 7 waarin de exploitatie afvalstoffenverwijdering wordt toegelicht.

Reserve vervanging/onderhoud riolering
Bij de riolering is sprake van een 100% kostendekking. Mee- en tegenvallers op dit onderdeel worden verrekend met deze reserve. De onttrekking betreft het nadelig exploitatieresultaat over 2017 van €  450.000 dat ten laste van deze reserve is gebracht. Zie ook de analyse op de cijfers van programma 7 waarin de exploitatie riolering wordt toegelicht.

Reserve onderhoud graven
De reserve is bij deze jaarrekening omgezet in een nieuw te vormen voorziening. De reserve is de afgelopen jaren gevoed uit de afkoopsommen voor het onderhoud aan een graf. De ontvangen afkoopsommen vormen een verplichting aan degene die de afkoopsom heeft betaald en moet door de gemeente aan het onderhoud van de betreffende graven worden besteed. Het gaat hier om van derden verkregen middelen met een specifieke bestedingsplicht. Op basis van het BBV voldoet het daarmee aan de voorwaarden van een voorziening (artikel 44 lid 2) en wordt de reserve opgeheven.      

Reserve onderhoud gebouwen
De toevoeging betreft een bijdrage vanuit de exploitatie 2017. Het saldo wordt ingezet voor de opvang van het onderhoud aan de gemeentelijke gebouwen in 2018.   

Reserve Rottige Meente
Het saldo is volledig ingezet voor de uitvoering van onderdelen uit de Gebiedsopgave Rottige Meente.  Op grond hiervan stellen we voor de reserve per 1 januari 2018 op te heffen.

Reserve Kontermanshaven
Op deze reserve zijn in 2017 geen mutaties.  Het saldo wordt niet meer ingezet voor de opheffing van de haven. Conform eerdere besluitvorming storten we het restantsaldo in de algemene reserve. Deze reserve wordt per 1 januari 2018 opgeheven.

Voorzieningen

x € 1.000
Voorzieningen Saldo 31-12-2016 Saldo 01-01-2017 Stortingen Aanwen- dingen Vrijval Saldo 31-12-2017
Voorziening Nalatenschap Dames Hofstee 151 151 6 - 6 - 151
Voorziening Uitkering Pensioenen Gewezen Wethouders 2.609 2.609 75 - 155 - 166 2.363
Voorziening Ontslaguitkeringen Wethouders - - 27 27 - -
Voorziening Spaarcontracten 10 10 - - 4 - 7 -
Voorziening Opbouw Pensioenen Gewezen Wethouders 2.355 2.355 77 - - 297 2.134
Voorziening Precariobelasting 3.965 3.965 1.351 - - 1.297 4.019
Voorziening afkoopsom onderhoud graven - 543 49 45 547
Totaal 9.089 1.585 - 137 - 1.722 9.215

Toelichting op voorzieningen

Voorziening nalatenschap dames Hofstee
Deze voorziening is gevormd uit een legaat met als verplichting dat de opbrengsten ten gunste komen van de Triade. Jaarlijks bij het opstellen van de begroting moet worden bekeken wat de rente is en dat rentebedrag wordt uitbetaald aan Triade. De stand van de voorziening moet € 150.655 blijven.

Algemene informatie over pensioenen wethouders
Het pensioen voor wethouders is geregeld in de Algemene pensioenwet politieke ambtsdragers (Appa). Ook bewindspersonen, leden van de Tweede Kamer, gedeputeerden en leden van het dagelijks bestuur van een waterschap (behalve de dijkgraaf) bouwen op grond van die wet pensioen op. De Appa-pensioenpremie wordt op het salaris van de wethouder ingehouden. Deze wordt gestort in de kas van de gemeente en niet bij een pensioenfonds. Gemeenten hebben op grond van het Besluit begroting en verantwoording (Bbv) de taak een voorziening te vormen. Daarmee is zichtbaar voor welk bedrag oud- en zittende wethouders pensioen hebben opgebouwd. De gehanteerde rekenrente is gebaseerd op een voorstel van het ministerie van BZK hierover.

Voorziening uitkering pensioenen gewezen wethouders
Jaarlijks wordt de hoogte van deze voorziening bepaald aan de hand van actuariële berekeningen. Ten opzichte van vorig jaar is de rekenrente verhoogd van 0,864% naar 1,648%. Hoe hoger de rekenrente hoe meer het kapitaal in de voorziening rendeert en dus geld oplevert. Daardoor kan er minder geld aanwezig zijn in de voorziening. De afgelopen jaren hebben wij steeds extra geld moeten storten in de voorziening, omdat de rekenrente steeds daalde. Nu de rekenrente stijgt, kan er geld worden onttrokken wat ten gunste van het rekeningresultaat komt. In 2017 is in totaal € 165.950 vrijgevallen uit de voorziening.

Voorziening spaarcontracten
Deze voorziening betreft gespaarde uren van medewerkers voor de levensloopregeling. De laatste uitbetaling is in 2017 geweest. De voorziening kan daarom nu vrijvallen.

Voorziening opbouw pensioenen gewezen wethouders
Jaarlijks wordt de hoogte van deze voorziening bepaald aan de hand van actuariële berekeningen. De berekeningen zijn momenteel gebaseerd op een rekenrente van 1,648% ten opzichte van vorig jaar 0,864% voor toekomstige pensioenen Hoe hoger de rekenrente hoe meer het kapitaal in de voorziening rendeert en dus geld oplevert. Daardoor kan er minder geld aanwezig zijn in de voorziening. In de berekeningen zijn de niet ingegane pensioenen herrekend naar 67 jaar en 3 maanden of eerdere AOW-leeftijd (aan de hand van de huidige uitruilfactoren). Nu de rekenrente stijgt, kan er geld worden onttrokken wat ten gunste van het rekeningresultaat komt. In 2017 is in totaal € 297.000 vrijgevallen uit de voorziening.

Voorziening ontslaguitkeringen wethouders
Bij de jaarrekening 2016 is ervan uitgegaan dat het beroep op de voorziening ontslaguitkering voormalige wethouders met ingang van 2017 niet meer nodig zou zijn. Er is gedurende het jaar echter gebleken dat er nog recht was op deze ontslagvergoeding. Bij de najaarsnota is de voorziening alsnog op peil gebracht om het verschuldigde bedrag te kunnen betalen.

Voorziening Precariobelasting
Sinds 2014 heffen we in onze gemeente precariobelasting op voorwerpen die op, in of boven voor de openbare dienst bestemde gemeentegrond zijn aangebracht. De opbrengst 2015, 2016 en 2017 van een belastingplichtige wordt voorlopig gestort in een voorziening, in afwachting van gerechtelijke uitspraken in bezwaar en beroep. De vrijval betreft de opbrengst 2014 van dezelfde belastingplichtige waarvan de bezwaar- en beroepsmogelijkheden zijn uitgeput.

Voorziening afkoopsom onderhoud graven
Deze voorziening is gevormd uit het saldo van de reserve onderhoud graven. De storting is de afkoopsom van het onderhoud van toekomstige jaren. De vrijval betreft de bijdrage aan de exploitatie 2017 als onderdeel van het totaal aan afkoopsommen dat de afgelopen jaren is ontvangen. 

Vaste schuld

Onze vaste schuld groter dan 1 jaar bestaat uit drie geldleningen.

Vaste schulden > 1 jaar Oorspr. Bedrag Rente % Einde looptijd Boekwaarde 31-12-2016 Opname 2017 Aflossing 2017 Boekwaarde 31-12-2017 Aflossing totaal Rente 2017
Opgenomen leningen
200901 10.000 4,165% 2029 6.500 - 500 6.000 4.000 268
201601 56.901 3,440% 2036 54.767 - 2.845 51.922 4.979 1.827
201602 4.000 1,940% 2037 4.000 - 0 4.000 - 77
Totaal 70.901 65.267 - 3.345 61.922 8.979 2.172

Vlottende passiva

De vlottende passiva bestaan uit netto-vlottende schulden met een looptijd korten dan 1 jaar  en overlopende passiva. Per onderdeel wordt een nadere toelichting/specificatie gegeven.

x € 1.000
Vlottende passiva 31-12-2017 31-12-2016
Netto vlottende schuld 6.810 4.788
Overlopende Passiva 2.206 1.832
Totaal 9.016 6.620
Toelichting op Vlottende schuld 31-12-2017 31-12-2016
Algemeen 2.368 2.785
Belastingen 213 111
Werk en Inkomen 2.221 1.265
Overig 2.008 627
6.810 4.788

Overlopende passiva

x € 1.000
Overlopende passiva 31-12-2017 31-12-2016
Verplichtingen die in een volgend begrotingsjaar tot betaling komen 1.338 1.579
Ontvangen voorschotten voor uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel
die dienen ter dekking van volgende begrotingsjaren 868 253
Totaal 2.206 1.832
x € 1.000
Overlopende passiva 31-12-2017 31-12-2016
Transitorische rente 425 448
Diverse afdrachten december salarissen 911 699
Nog te betalen vakantiegeld 2016 (inclusief sociale lasten) 429
Teveel betaald hypotheken ambtenaren 2 3
Verplichtingen die in een volgend begrotingsjaar tot betaling komen 1338 1579
Vooruitontvangen doeluitkeringen 830 84
Overige voorschotten 38 169
Ontvangen voorschotten 868 253

Vooruit ontvangen doeluitkeringen

x € 1.000
Vooruit ontvangen doeluitkeringen 31-12-2016 Toevoegingen Uitgaven Vrijval 31-12-2017
Onderwijsachterstandsbeleid (OAB) 11 25 - - 36
Manifest verkeersveiligheid 21 - 6 - 15
Tijdelijke overgangsregeling ISV 52 - - - 52
Verbeteren bereikbaarheid station - 727 - - 727
Totaal 84 752 6 - 830

Toelichting op vooruit ontvangen doeluitkeringen

Onderwijsachterstandsbeleid (OAB)
Er is over het boekjaar 2017 een bedrag van € 25.327 voor onderwijsachterstandsbeleid (OAB) niet besteed. Dit bedrag wordt in 2018 alsnog besteed ter bestrijding van onderwijsachterstanden indien het reguliere budget onvoldoende is.

Manifest verkeersveiligheid
Voor de jaren 2016-2020 is een bedrag van € 25.000 ontvangen om te besteden aan projecten ten gunste van de verkeersveiligheid. In 2017 is hieraan 6.024 uitgegeven en in mindering gebracht op het vooruit ontvangen bedrag.

Tijdelijke overgangsregeling Investeringsbudget Stedelijke Vernieuwing (ISV)
Dit project ten behoeve van het treffen van geluidswerende maatregelen is afgerond en het nog openstaande bedrag van € 52.000 moet naar de provincie worden teruggestort. Dit zou in 2017 al plaatsvinden, maar gaat in 2018 gebeuren.

Verbeteren bereikbaarheid station
In 2017 is van de provincie een bedrag ad € 750.000 vooruit ontvangen voor het verbeteren van de stationsomgeving in Wolvega. In 2017 is reeds € 23.453 uitgegeven. Het restantbedrag is nu verantwoord op deze balanspost.

Niet uit de balans blijkende verplichtingen

De gemeente is voor een aantal toekomstige jaren verbonden aan verschillende, niet uit de balans blijkende, financiële verplichtingen.

x € 1.000
Niet uit de balans blijkende verplichtingen 31-12-2017 31-12-2016
Huur - en leasecontracten 671 623
Gewaarborgde geldleningen 100% garantstelling 4.970 5.493
Gewaarborgde geldleningen 50% garantstelling 31.520 35.411
Totaal 37.161 41.527

Toelichting op niet uit de balans blijkende verplichtingen

Gewaarborgde geldleningen

Naast de vaste schulden (opgenomen geldleningen) staat de gemeente Weststellingwerf garant voor onderstaande leningen. Bij de indirect gegarandeerde leningen staat het Rijk voor 50% garant en de gemeente voor 50%. In 2017 is er geen beroep op garantstelling gedaan.

x € 1.000
Gegarandeerde geldleningen Waarborg 100% Geldnemer Datum laatste aflossing Rente % Oorspr Bedrag Restant lening 31-12-2016 Restant lening 31-12-2017
BNG
Verzelfstandiging Nw.Lindenoord Stichting Meriant (v/h Lindestede) 20-08-2020 5,950 507 203 152
Verzelfstandiging Soolstede Stichting Meriant (v/h Lindestede) 19-06-2030 3,850 2.050 1.377 1.302
Verzelfstandiging Soolstede Stichting Meriant (v/h Lindestede) 23-10-2030 3,945 3.779 2.549 2.409
Rabobank
Lycklamastins Won.st.West./Et Bientwark 20-05-2020 4,930 2.536 680 522
Herfin.vervroegde aflossingen Prot.st.bej.woningen Marrum te Hallum 17-09-2024 5,510 1.815 503 442
Sporthal Munnekeburen St.Groote Veenpolder 20-12-2029 6,000 91 56 31
F.C. Wolvega Stichting Sportpark Molenwiek 08-03-2033 6,600 125 125 112
Totaal 10.903 5.493 4.970
x € 1.000
Indirect gegarandeerde geldleningen* Waarborg 50% Geldnemer Datum laatste aflossing Rente % Oorspr Bedrag Restant lening 31-12-2016 Restant lening 31-12-2017
BNG
WSW Woningst. Weststellingwerf 25-03-2017 5,095 3.000 200 -
WSW Woningst. Weststellingwerf 15-08-2017 5,170 2.456 228 -
WSW Woningst. Weststellingwerf 27-06-2018 4,450 3.500 467 233
WSW Woningst. Weststellingwerf 23-11-2019 3,960 4.000 800 533
WSW Woningst. Weststellingwerf 01-12-2020 3,220 3.750 3.750 3.750
WSW Woningst. Weststellingwerf 22-12-2020 3,780 2.500 2.500 2.500
WSW Woningst. Weststellingwerf 12-09-2022 4,704 4.000 4.000 4.000
WSW Woningst. Weststellingwerf 21-12-2022 4,714 3.350 3.350 3.350
WSW Woningst. Weststellingwerf 13-06-2023 4,978 5.000 5.000 5.000
WSW Woningst. Weststellingwerf 07-02-2029 4,500 5.000 1.000 1.000
overgenomen door WSW Woningst. Weststellingwerf 01-05-2033 2,239 4.396 2.987 2.842
WSW Stichting WoonFriesland 01-06-2038 4,874 3.100 3.100 3.100
Ned. Waterschaps Bank
WSW Stichting WoonFriesland 02-10-2017 4,000 6.500 6.500 -
WSW Woningst. Weststellingwerf 10-07-2018 4,490 3.200 3.200 3.200
WSW Woningst. Weststellingwerf 15-02-2019 3,710 3.500 3.500 3.500
WSW Woningst. Weststellingwerf 01-07-2019 4,463 4.000 800 533
WSW Stichting WoonFriesland 04-05-2020 3,270 10.000 10.000 10.000
WSW Woningst. Weststellingwerf 25-05-2020 4,000 6.500 6.500 6.500
WSW Woningst. Weststellingwerf 29-01-2025 4,450 3.000 3.000 3.000
WSW Woningst. Weststellingwerf 21-06-2027 4,849 5.000 5.000 5.000
ASN Bank
WSW Woningst. Weststellingwerf 20-07-2021 3,678 5.000 5.000 5.000
Totaal 90.752 70.882 63.041

Balans per 31 december 2017

x € 1.000
Activa 31-12-2017 31-12-2016 Passiva 31-12-2017 31-12-2016
Vaste activa Vaste Passiva
Immateriële vaste activa 977 1.042 Eigen Vermogen 23.043 23.656
Materiële vaste activa 72.111 73.641 Voorzieningen 9.215 9.091
Financiële vaste activa 2.980 4.608 Vaste schuld 61.922 65.267
Totaal Vaste activa 76.068 79.291 Totaal Vaste Passiva 94.181 98.014
Vlottende activa Vlottende Passiva
Voorraden 14.724 14.183 Netto vlottende schuld 6.810 4.788
Uitzettingen 11.912 10.607 Overlopende passiva 2.206 1.832
Liquide middelen 474 479
Overlopende activa 19 75
Totaal Vlottende activa 27.129 25.343 Totaal Vlottende Passiva 9.016 6.620
Totaal Activa 103.197 104.634 Totaal Passiva 103.197 104.634

Uitgebreide balans activa

x € 1.000
Activa 31-12-2017 31-12-2016
Vaste activa
Immateriële Vaste Activa 977 1.042
Kosten onderzoek en ontwikkeling voor een bepaald actief 18 15
Bijdrage aan activa in eigendom van derden 959 1.027
Materiële Vaste Activa 72.111 73.641
Economisch nut 51.082 52.538
Economisch nut, dekking door heffing 17.560 17.160
Maatschappelijk nut 3.469 3.943
Financiële Vaste Activa 2.980 4.608
Kapitaalverstrekking aan deelnemingen 321 321
Leningen aan deelnemingen 17 17
Leningen aan overige verbonden partijen 3 4
Overige langlopende leningen 2.639 4.261
Leningen aan woningbouwcorporaties - 5
Totaal Vaste activa 76.068 79.291
Vlottende activa
Voorraden 14.724 14.183
Onderhanden werk (bouwgronden in exploitatie woningen) 7.884 7.399
Onderhanden werk (bouwgronden in exploitatie bedrijventerrein) 6.839 6.783
Gereed product en handelsgoederen 1 1
Uitzettingen 11.912 10.607
Vorderingen op openbare lichamen 3.580 4.567
Uitzettingen in Rijks schatkist 7.427 4.285
Overige vorderingen 905 1.755
Overige uitzettingen - -
Liquide Middelen 474 479
Kassen - -
Banken 474 479
Overlopende activa 19 75
Nog te ontvangen voorschotbedragen met een specifiek bestedingsdoel - -
Overige nog te ontvangen bedragen en vooruitbetaalde bedragen die tlv
de volgende begrotingsjaren komen 19 75
Totaal Vlottende activa 27.129 25.343
Totaal Activa 103.197 104.634
Verschuldigde VPB - -

Uitgebreide balans passiva

x € 1.000
Passiva 31-12-2017 31-12-2016
Vaste Passiva
Eigen vermogen 23.043 23.656
Algemene reserve 19.572 15.945
Bestemmingsreserves 2.675 3.785
Saldo van rekening 796 3.927
Voorzieningen 9.215 9.091
Voorzieningen 9.215 9.091
Vaste Schuld 61.922 65.267
Onderhandse leningen van binnenlandse banken en overige financiële instellingen 61.922 65.267
Totaal Vaste passiva 94.181 98.014
Vlottende Passiva
Netto Vlottende Schuld 6.810 4.788
Kasgeldleningen
Banken - -
Overige schulden 6.810 4.788
Overlopende passiva 2.206 1.832
Verplichtingen die in een volgend begrotingsjaar tot betaling komen 1.338 1.579
Ontvangen voorschotten voor uitkeringen met een specifiek bestedings-
doel die dienen ter dekking van volgende begrotingsjaren 868 253
Totaal Vlottende passiva 9.016 6.620
Totaal Passiva 103.197 104.634
Gewaarborgde leningen en garantstellingen 37.161 41.527

Toelichting op de balans per 31 december 2017

De toelichting op de balans per 31 december 2017 is te vinden in de onderdelen toelichting op de activa en passiva.